Meduza
Meduzy to bezkręgowce o przezroczystym, galaretowanym ciele, przypominającym rozłożony parasol z charakterystycznymi czułkami. Występują w wodach morskich i oceanicznych na całym świecie. Niektóre gatunki przystosowały się także do życia w wodach słodkich.
Meduza - najważniejsze informacje
-
Rząd:
koronowce
-
Gromada:
krążkopławy
-
Typ:
parzydełkowce
-
Królestwo:
zwierzęta
Meduza — występowanie i środowisko
Idealnym środowiskiem dla meduz są dość płytkie wody i nieduże głębokości, dlatego często można spotkać je przy brzegach.
Jednak niektóre gatunki preferują także głębiny morskie, a najlepiej czują się w czystych i dobrze natlenionych wodach słonych w tropikalnych obszarach.
Co ciekawe, ich zasięg występowania obejmuje także arktyczne i antarktyczne tereny, gdyż przystosowały się do życia również w takich warunkach.
Meduza — tryb życia i zachowanie
Meduzy żyją samotnie lub tworzą kolonie. Dzielą się na ok. 9000 różnych gatunków, a wszystkie należą do grupy zwierząt mięsożernych. Gatunek ten porusza się odrzutowym ruchem i prowadzi osiadły tryb życia.
Meduzy pływają w toni wodnej, gdzie mogą swobodnie poruszać się wraz z prądami morskimi i oceanicznymi. To gatunek, który jest drapieżny i żywi się głównie planktonem, żywymi rybami, skorupiakami, a także małymi meduzami. Zwierzęta te wykorzystują do łowienia parzydełka, które pozwalają im obezwładnić ofiarę. Ponadto używają ich w celach obronnych.
Gatunek ten rozmnaża się płciowo poprzez uwolnienie komórek rozrodczych (gamet). Łączą się one ze sobą i dochodzi do zewnętrznego zapłodnienia. W pierwszym stadium powstaje orzęsiona larwa (planula), a następnie osiadły polip, który przypomina łodygę rosnącą na dnie wodnych akwenów. W kolejnym etapie przeobraża się on w efyrę, która zmienia się w młodą meduzę, by na koniec stać się dorosłym osobnikiem.
Meduza — anatomia
Ciało meduz ma parasolowaty lub dzwonkowy kształt i charakteryzuje się promienistą symetrią. Pokryte jest dwoma warstwami nabłonka – zewnętrzną, ektodermalną i wewnętrzną, entodermalną. Ponadto w ciele meduzy znajduje się jama gastralna, a pośrodku mieści się otwór gębowy, który także spełnia funkcję wydalniczą.
Z tego względu pokarm wprowadzany jest przez jamę gębową, następnie dochodzi do jego trawienia za pomocą odpowiedzialnych za ten proces enzymów. Niestrawione resztki są usuwane z powrotem tą samą drogą.
- Ciało meduz otoczone jest motorycznymi i sensorycznymi pierścieniami nerwowymi.
- Meduzy nie mają serca, krwi ani mózgu, gdyż nie mają układu nerwowego i krążeniowego.
- Komórki nabłonkowo-mięśniowe u meduz zastępują wykształcone mięśnie.
- Ich ciało wyposażone jest w parzydełka, które zapewniają obronę i jednocześnie pozwalają zdobywać pokarm.
- Meduzy mają w swoim ciele statocysty, które odpowiadają za koordynację ruchów i pomagają utrzymać zwierzęciu równowagę w wodzie.
- Ciało meduz jest przezroczyste i składa się w 98% z wody.
- Najmniejsza meduza ma średnicę ok. 1 mm, a największa może osiągnąć nawet 2 m.
Ochrona i zagrożenia dla meduz
Meduzy nie należą do gatunków chronionych, a największym zagrożeniem dla nich są inne drapieżniki bytujące w tym samym środowisku. Mowa między innymi o żółwiach, drapieżnych rybach morskich (np. mieczniki i łososie pacyficzne). Ponadto dużym zagrożeniem są zanieczyszczenia wód, zmiany klimatyczne czy też niekontrolowane połowy ryb.
Co ważne, meduzy są dużym zagrożeniem dla ludzi. Bezpośredni kontakt z nimi może prowadzić do bolesnego podrażnienia skóry, a nawet dotkliwych oparzeń. W skrajnych przypadkach może dojść do tachykardii bądź obrzęku płuc. Z tego względu, gdy dojdzie do poparzenia, należy jak najszybciej opuścić wodę, a jeżeli odczuwany ból zacznie się nasilać, koniecznie poszukać pomocy medycznej.
Do najniebezpieczniejszych meduz należy osa morska (kostkomeduza śmiercionośna), której poparzenie może doprowadzić do śmierci.
Ciekawostki o meduzach
- Meduzy są doskonałymi pływakami.
- Ze względu na fakt, że ciało meduz składa się w większości z wody, zwierzęta mogą wyparować na skutek bezpośredniego działania promieni słonecznych na ciało.
- Długość życia meduzy wynosi zaledwie kilka miesięcy, jednak gatunek Turritopsis nutricula ma zdolność do pełnej regeneracji swojego ciała i powrotu do stadium polipa po osiągnięciu pełnej dojrzałości. Przez to jest uznawana za nieśmiertelny, gdyż ginie wyłącznie po zjedzeniu przez drapieżnika.
- Meduza nie ma serca, mózgu, płuc, kości czy krwi.
- Niektóre meduzy świecą w ciemności, za co odpowiada zjawisko bioluminescencji, w którym dochodzi do przemian chemicznych w organizmie.
- Pierwsze meduzy pojawiły się ponad 600 milionów lat temu.
- Ciało meduz jest przezroczyste, przez co niekiedy trudno je dostrzec gołym okiem.
- Meduzy są uznawane za przysmak w niektórych krajach azjatyckich.
Meduza - Wiadomości
-
Pojawiły się blisko plaży nad Bałtykiem. W jeden weekend poparzyły 300 osób
Piątek, 17 lipca (19:31)Aż 273 osoby na niemieckiej wyspie Fehmarn w ostatni weekend potrzebowały opieki po kąpieli w Bałtyku. Przyczyną są meduzy, które w tym roku pojawiły się w wodzie wcześniej niż zwykle. -
Grecy stawiają tajemnicze, żółte zapory. To sposób na inwazyjne ryby
Wtorek, 7 lipca (13:14)Na greckiej wyspie Eubea nietypowe rozwiązanie, które ma zwiększyć bezpieczeństwo osób wypoczywających na plażach. W jednym z popularnych kurortów pojawiła się pierwsza w kraju pływająca... -
Meduzy w Bałtyku mogą dotkliwie poparzyć. Które są groźne?
Sobota, 6 czerwca (08:30)Widok meduz na plaży nad Bałtykiem zawsze niepokoi turystów, którzy obawiają się bolesnych poparzeń. W związku ze zmianami klimatycznymi i wzrostem temperatury wody w morzu zakwit meduz... -
Na dnie oceanu znaleźli złote jajo. Po latach rozwikłano tajemnicę
Piątek, 24 kwietnia (12:50)Podwodny dron głębinowy "Deep Discoverer" w 2023 r. znalazł 3 km pod wodą przedziwny obiekt. Wyglądał jak kula złota, ale nie okazał się złożem cennego kruszcu. Nie było też jajem żadnego... -
Humbak wpłynął do Bałtyku. Pojawiają się tu nawet żarłacze. Wiesz o tym?
Niedziela, 19 kwietnia (10:42)Humbak, o którego życie przez tygodnie walczyły służby na bałtyckim wybrzeżu Niemiec, to nie jedyne zwierzę, które pływa okazjonalnie do Morza Bałtyckiego. Czy wiesz o tym, że są tu nawet... -
Meduzy śpią jak my. A nawet robią sobie popołudniowe drzemki
Poniedziałek, 26 stycznia (14:29)Nowe badania opublikowane w Nature Communications dowodzą, że meduzy i ukwiały śpią niemal tak samo jak ludzie, spędzając około jednej trzeciej doby w stanie przypominającym sen, a nawet... -
W wodach Japonii odkryto nowy gatunek. Ma kilka metrów i jest toksyczny
Wtorek, 4 listopada 2025 (12:09)Masamune Date to jedna z legend samurajskiej Japonii epoki Azuchi-Momoyama, zatem przełomu XVI i XVII w. To mniej więcej ten czas, który znamy z seriali "Szogun". I to na cześć tego... -
Tajemnicze istoty pojawiają się w morzu, ważą nawet 20 kg. Co się dzieje?
Wtorek, 23 września 2025 (09:42)To jedne z największych zwierząt, jakie żyją w oceanach. Jeżeli doliczymy parzydełka ciągnące się na dziesiątki metrów, okaże się, że dorównują wielorybom. Masowe pojawienie się...