Wróble
Poniedziałek, 22 stycznia 2024 (12:03)
Aktualizacja Piątek, 5 lipca 2024 (14:52)
Wróble (Passeridae) to rodzina małych ptaków z rzędu wróblowych. W skład tej rodziny wchodzi wiele gatunków, z których w Polsce żyją wróbel domowy (jagodnik) i wróbel polny (mazure). Wróble są szeroko rozpowszechnione na całym świecie i można je spotkać w różnorodnych środowiskach, od terenów wiejskich po miejskie.
![Wróble Rośliny i zwierzęta - najważniejsze informacje Wróble Rośliny i zwierzęta - najważniejsze informacje](https://i.iplsc.com/-/000J7ZY052SX8ECH-C321-F4.jpeg)
Wróble - najważniejsze informacje
-
Rodzina:
wróble
-
Rząd:
wróblowe
-
Gromada:
ptaki
-
Typ:
strunowce / kręgowce
-
Królestwo:
zwierzęta
Ile jest gatunków wróbli?
Do rodziny wróbli zalicza się aż 140 gatunków ptaków. Żyją one w różnych zakątkach świata, ale pierwotnie zamieszkiwały jedynie Europę, Azję i Afrykę. Zostały introdukowane w Australii, Nowej Zelandii i Ameryce. W Polsce występują dwa gatunki tych ptaków: wróbel domowy (zwyczajny), wróbel polny (mazurek). Sporadycznie i niezwykle rzadko może się u nas pojawić śnieżka zwyczajna.
Dawniej do polskich wróbli należał też wróbel skalny – jego lęgi zaobserwowano w XIX wieku.
Mazurki żyją na terenach otwartych, na polach i w zakrzewieniach śródpolnych oraz w siedliskach ludzkich. Natomiast wróble zwyczajne występują wyłącznie w miejscach silnie zagospodarowanych przez człowieka i na terenach miejskich. Niektóre osobniki przez całe życie nie mają kontaktu z elementami środowiska naturalnego – wystarczają im parki i ogrody w miastach.
Co jedzą wróble?
Ptaki żyjące bliżej pól oraz terenów rolnych żywią się nasionami zbóż, a w tym prosa, owsa, pszenicy sorgo i ryżu. Natomiast te zamieszkujące obszary miejskie do swojej diety włączają odpadki z gospodarstw domowych. Jedzą też nasiona dziko rosnących roślin, czyli np. ziół i traw. Pokarm dla wróbli stanowią również owady – łapane w locie i znajdowane na ziemi. Młode tych ptaków są karmione larwami oraz gąsienicami i mszycami.
Wróble żyją w luźnych koloniach i prowadzą dzienny tryb życia. Ich lot może być prosty lub falisty. Poruszają się po ziemi, skacząc.
Ptaki te zakładają gniazda w szczelinach murów, w dziuplach, wśród krzewów i w żywopłotach. Wiją je również w bluszczach oplatających ściany budynków oraz w pnącej się winorośli. Zdarza się, że zajmują gniazda należące wcześniej do jaskółek lub bocianów. Wróble budują swoje miejsca lęgowe z pierza, papieru, słomy i z tego, co znajdą w pobliżu ludzi – np. z kawałków starych szmat. Gniazda powstają także z liści krwawnika i wrotyczu, które odstraszają m.in. pchły.
Wróble mają 2 lub 3 lęgi w roku. To, ile jaj znosi samica, zależy od kraju, w jakim żyją ptaki, oraz od tego, który to lęg z kolei. W gnieździe może pojawić się aż 7 lub jedynie 3 jaja. Są one wysiadywane przez kilkanaście dni (od 13 do 17). Młode po przyjściu na świat pozostają w gnieździe maksymalnie do dwóch tygodni.
Jak wyglądają wróble?
Występujący Polsce wróbel zwyczajny waży do 39 g, natomiast mazurek ma nie więcej niż 25 g. Długość ciała tych ptaków wynosi kilkanaście centymetrów.
Wróble mają krępą budowę i ciemne tęczówki oczu. Ich upierzenie jest ciemnobrązowe lub szare. Mazurek jest bardziej charakterystyczny – na skrzydłach ma dwie białe pręgi, a na policzku czarną plamkę. Nogi polskich wróbli są jasnopomarańczowe albo różowe, natomiast dzioby krótkie.
Czy wróble są pod ochroną?
Występujące na terenie Polski wróbel zwyczajny i mazurek są uważane przez IUCN (Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody) za gatunki najmniejszej troski. Jednak zgodnie z polskimi przepisami znajdują się one pod ścisłą ochroną. Wróbel zwyczajny – ze względu na spadek liczebności jego populacji w ostatnich latach – wymaga też ochrony czynnej.
Za zmniejszenie liczby tych ptaków w Polsce odpowiada kilka czynników. Najistotniejsze z nich to:
- zanieczyszczone powietrze,
- drapieżnictwo zwierząt domowych – polują na nie dzikie i domowe koty,
- stosowanie pestycydów i innych środków ochrony roślin – oznacza to mniejszą ilość pokarmu (larw, mszyc) dla piskląt wróbli.
Ile lat żyją wróble?
- Wróble „dobudowują” swoje gniazda do gniazd większych ptaków.
- Wróble dożywają nawet 20 lat.
- Ptaki te mają duży popęd seksualny. Do zbliżeń między samicami a samcami może dochodzić nawet kilkadziesiąt razy w ciągu dnia. Dlatego wróble to jedne z najszybciej rozmnażających się ptaków.
- W XIX i na początku XX wieku wróble były rarytasem podawanym także na stołach najzamożniejszych osób. W książkach kucharskich z tamtego okresu znajdują się na przepisy na pasztet z wróbli oraz na smażone wróble.
Wróble - Wiadomości
-
Berlin wróblem stoi. Ptaki radzą sobie tu świetnie. Co Niemcy robią dobrze?
Sobota, 10 sierpnia (06:00)Spadki liczebności wróbli w Polsce są ogromne. Również w Niemczech populacja ptaków drastycznie się zmniejszyła w ciągu ostatnich lat. Okazuje się, że w stolicy kraju wróbelki radzą sobie... -
Gdzie się podziały polskie wróble? Zabija je coś, czym się szczycimy
Czwartek, 30 maja (15:55)Jeszcze niedawno było ich pełno. Ćwierkały w krzakach, dużymi grupami przejmowały pola na wsi i blokowiska w mieście. Wróble w Polsce mają się jednak coraz gorzej - alarmują specjaliści... -
Gdzie się podziały polskie wróble? Znikają, gdyż jesteśmy zbyt porządni
Środa, 29 maja (15:55)Łatwo się pomylić, bowiem wiele obserwowanych przez nas wróbli to nie wróble domowe, ale mazurki. A z tych dwóch gatunków polskich wróbli mazurki (czyli wróble polne) mają się jeszcze w... -
Zabija je to, z czego jesteśmy dumni. Gdzie się podziały polskie wróble?
Wtorek, 30 kwietnia (12:39)Kiedyś mówiono: "pospolity jak wróbel". Dziś to powiedzenie traci na aktualności. Liczba wróbli w Polsce spada. Jest to faktem i to faktem zatrważającym. - Nie ma jednej przyczyny. To... -
W polskich miastach ubywa ptaków. "Zmiany klimatu to gwóźdź do trumny"
Czwartek, 7 marca (05:45)Nie ulega wątpliwości, że coraz rzadziej możemy zaobserwować ptaki w mieście. Od lat mówi się o spadającej liczbie wróbli czy gawronów. - Globalna kondycja ptaków na świecie nie jest... -
Wróble znalazły zaskakujący sposób, aby przetrwać. Robią to, co ludzie
Sobota, 2 marca (12:28)Niegdyś pospolite i powszechnie spotykane, dzisiaj są już coraz rzadsze. Życie w aglomeracjach stało się dla nich trudne. Spowodowane jest to presją , jaką człowiek wywiera na wróble... -
W Chinach wybito miliard wróbli. Efektem był ludzki głód
Niedziela, 25 lutego (10:54)Konstytucyjna wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji leży u podstaw demokracji. Przestrzeń społeczno-medialna zapewnia nam takie prawo. Źle i... -
Wypowiedzieli wojnę wróblom. Miliony ludzi straciły życie
Piątek, 16 lutego (05:20)Zaledwie 16-letni Yang Seh-mun stał się bohaterem narodowym Chin i przodownikiem znanym w całym kraju. Nie ustawił jednak muru z tysięcy cegieł, nie wylał ton stalowej surówki, nie zebrał...
Wróble - Wideo
-
Gdzie się podziały polskie wróble? Jest ich coraz mniej
Wtorek, 27 lutego (17:01)Bohater bajek, wierszy, kreskówek, opowiadań i ludowych powiedzeń. Choć nie jest naszym rodzimym gatunkiem jego status jest tak ważny jak bociana. Lubimy jego czupurny charakter i...