Skorupiaki

Skorupiaki występują głównie w środowisku słodko- i słonowodnym, natomiast znajdują się w tym podtypie także zwierzęta preferujące ląd. Występują na całej kuli ziemskiej – w oceanach, morzach, jeziorach czy rzekach, a nawet kałużach. Wśród skorupiaków wyróżnia się 6 gromad:

W Polsce można znaleźć kilkaset skorupiaków, takich jak kraby, raki czy stonogi. 

Ze względu na różnorodność, skorupiaki wykazują zarówno preferencje do życia osiadłego, jak i ruchomego. Istnieją także gatunki ekto- i endopasożytnicze. Sposób ich odżywiania się jest uzależniony od konkretnej rodzin tych zwierząt. Zaobserwowano skorupiaki mięsożerne, padlinożerne, roślinożerne czy wszystkożerną. Niektóre gatunki pełnią funkcję filtratorów planktonu, a inne skorupiaki „zapylają” wodorosty.

Zwykle rozmnażają się płciowo, natomiast występują gatunki, u których zachodzi dzieworództwo. Te stawonogi dbają o młode, przeważnie jest to zadanie samicy.  

Wielkość skorupiaków różni się w zależności od gatunku – osiągają od 0,1 mm do nawet 4 metrów rozpiętości odnóży. Wśród cech wspólnych tych zwierząt można wymienić ciało podzielone na segmenty głowotułowia i odwłoka lub pereonu. Natomiast niektóre skorupiaki nie mają silnej tagmatyzacji, a wtedy ich ciało jest jednolite. 

Wszystkie skorupiaki mają osłonę chitynową i narządy wydalnicze pod postacią gruczołów, które mogą być zlokalizowane przy czułkach czy odnóżach.  Oddychają przez skrzela, natomiast niektóre gatunki przeprowadzają wymianę gazową całym ciałem. Mają otwarty układ krwionośny z sercem. U większości zwierząt tego podtypu występuje dymorfizm płciowy, natomiast pojawiają się także osobniki obojnacze. 

Głównym zagrożeniem dla skorupiaków jest działalność człowieka. Zwierzęta te są poławiane i stanowią przysmak w wielu kuchniach. Nie tylko rybołówstwo jest problemem. Na skorupiaki negatywnie wpływają także zmiany klimatyczne, zanieczyszczenie środowiska naturalnego czy nadmierny hałas. Ponadto na te stawonogi polują ryby, ssaki i ptaki drapieżne. 

W 2023 roku liczba znanych człowiekowi gatunków skorupiaków wynosiła ponad 50 000.