Płazy
Płazy (Amphibia) to wodno-lądowe kręgowce, które przystosowały się do życia niemal w każdym miejscu świata. Są zwierzętami zmiennocieplnymi, które dostosowują się do temperatury otoczenia. Żyją na drzewach, w glebie, a także w słodkich wodach. Najwięcej gatunków płazów pojawia się w lasach tropikalnych. Płazy nie pojawiają się prawie w ogóle na Antarktydzie oraz Arktyce.
Płazy - najważniejsze informacje
-
Gromada:
płazy
-
Typ:
strunowce / kręgowce
-
Królestwo:
zwierzęta
Płazy — tryb życia i zachowanie
Jaja płazów pozbawione są skorupek i składane są w wodzie. Ze skrzeku wylęgają się larwy — kijanki. Ich rozwój również następuje w wodnym środowisku.
Płazy są drapieżnikami. Ich pożywieniem są owady, drobne bezkręgowce, a nawet myszy. Różnorodne gatunki płazów potrafią różnie zachowywać się w otoczeniu.
Część z nich żyje pod ziemią, chociaż większość czasu płazy spędzają na terenach wilgotnych i podmokłych. Zwierzęta te świetnie wykształciły w sobie umiejętność przystosowywania się do różnych cech środowiskowych. Ich ciało osiąga różną wielkość w zależności od miejsca występowania, a funkcjonalność ich narządów może dopasowywać się do temperatury środowiska.
Płazy — anatomia
Płazy zostały świetnie przystosowane do tego, aby żyć jednocześnie na lądzie i w wodzie. Posiadają dwie pary kończyn, które umożliwiają im sprawne poruszanie się po lądzie oraz umiejętne pływanie w wodzie.
Skórę płazów pokrywa śluz, który na lądzie nie pozwala skórze płazów wyschnąć, a w wodzie zmniejsza opór w trakcie przemieszczania się zwierząt. Palce kończyn połączone są u płazów błoną. Ta gwarantuje lepsze możliwości pływackie.
Płazy dzielą się na:
- beznogie — ich ciało pokryte jest łuskami, przypominają swoim wyglądem większe dżdżownice i żyją często pod ziemią. Są żyworodne, a jaja rozwijają się w jajowodach.
- ogoniaste — posiadają ogon oraz dwie pary kończyn. Są jajorodne, ale zapłodnienie przebiega wewnątrz. Z jaj tych płazów wylęgają się larwy, które mają skrzela oraz płetwę przy ogonie.
- bezogonowe — są dosyć krępe, mają dwie pary kończyn, z których tylna para jest znacznie dłuższa niż przednia. Ten typ płazów rozwija się najczęściej przy pomocy zapłodnienia zewnętrznego i jajorodności.
Ochrona i zagrożenia dla płazów
Wycinka lasów tropikalnych stała się jednym z większych zagrożeń dla płazów, ze względu na ich duże występowanie w tym środowisku.
Każdego roku płazy wędrują w celu rozmnażania w kierunku wody. To stanowi dla nich duże zagrożenie, ponieważ wiele z nich pokonuje ścieżki przechodzące przez ruchliwe drogi. Z tego względu płazy giną na ulicach. Rozwiązaniem jest budowanie specjalnych tuneli, które pozwalają płazom bezpiecznie przemieszczać się z jednego miejsca w drugie.
Dużym zagrożeniem dla płazów jest również zmieniający się klimat. Promieniowanie UV uszkadza skórę płazów, a im gorszy stan środowiska naturalnego, tym więcej promieniowania dociera do powierzchni ziemi i niszczy żyjące organizmy.
Wszystkie gatunki płazów występujących w Polsce zostały objęte ochroną. Zasypywanie naturalnych zbiorników wodnych oraz zmiany klimatyczne sprawiają, że coraz mniej nowych osobników pojawia się na terenach polskich wód i mokradeł.
Ciekawostki o płazach
- Skóra płazów jest przepuszczalna dla wody.
- Wśród płazów pojawiają się roślinożercy, którzy żywią się głównie owocami i glonami.
- Płazy wydają z siebie dźwięki, a największy wachlarz tych umiejętności posiadają żaby.
- Największy żyjący obecnie płaz to salamandra Andrias sligoi osiągająca długość nawet 180 cm.
- Niektóre salamandry nie mają płuc ani skrzeli i oddychają za pomocą skóry, a także błony śluzowej jamy gębowej.
- Płazy po urodzeniu kończą etap rozwoju swojego organizmu. Z wodnego trybu życia przechodzą w lądowy i w jednocześnie stają się dorosłymi osobnikami.
- Istnieją w naturze gatunki płazów, które żyją w słonych wodach.
- Płazy przed setkami lat były pierwszymi kręgowcami żyjącymi na lądzie.
- Kolor płazów ma często na celu ostrzeganie drapieżników. Im bardziej toksyczny gatunek, tym bardziej jaskrawa barwa ciała.
- Niektóre gatunki płazów są niebezpieczne dla człowieka. Argentyńska żaba rogata oraz afrykańska żaba bucząca potrafią zaatakować dużo większe od siebie osobniki.
- Istnieją gatunki płazów, które aktywnie opiekuj się swoim potomstwem. Samce żaby olbrzymiej zajmują się zarówno skrzekiem, jak i kijankami. Dbają o to, aby zagwarantować im najlepsze środowisko do rozwoju.
Temat Płazy znajdziesz również w serwisie:
Więcej na temat Płazy
Płazy - Wiadomości
-
Znaleźli żabę tak małą, że mieści się na końcówce ołówka
Czwartek, 25 grudnia 2025 (07:51)Niecały centymetr to jak paznokieć, jak końcówka ołówka. Taką wielkość ma nowa, przepiękna żaba Brachycephalus lulai, która została odkryta w lesie amazońskim. To potwierdza, że... -
Woda może szkodzić żabom bardziej niż ogień. Paradoksalny efekt
Środa, 19 listopada 2025 (16:41)Żaby kojarzymy z wodą. Większość z prawie 7,9 tys. gatunków rozmnaża się w słodkich zbiornikach, a deszcz uruchamia charakterystyczny koncert ich godowych nawoływań. Wydawałoby się więc,... -
Zaskakujący goście ukrywali się w zoo. To wynik eksperymentu z lat 60.
Środa, 5 listopada 2025 (16:24)Podczas prac na terenie Starego Zoo w Poznaniu odkryto, że ukrywają się tam traszki zwyczajne. Pracownicy ogrodu nie mieli pojęcia, że ten gatunek zadomowił się w tamtejszych stawach. To... -
Ogromny diabeł kryje się w rzekach. Jest z nim coraz większy problem
Wtorek, 4 listopada 2025 (06:40)Ogromne, niekiedy wielometrowej długości płazy podobne do salamander żyły na Ziemi powszechnie wiele milionów lat temu. Teraz zostało ich niewiele, a jednym z większych jest diabeł błotny... -
Niezwykłe znalezisko w stosie kamieni ogrodowych. Olbrzym z przeszłości
Poniedziałek, 1 września 2025 (13:02)Prawie półtora metra mierzył wielki, wodny płaz, który zamieszkiwał niegdyś tereny obecnej Australii i został nazwany Arenaerpeton supinatus. Wciąż niewiele wiemy o pradawnych wielkich... -
Inwazyjne pstrągi z Europy i grzyby zagrażają żabom. Poderwano helikoptery
Piątek, 22 sierpnia 2025 (10:01)To bardzo nietypowa akcja ratunkowa, która ma doprowadzić do odrodzenia się niezwykle rzadkiego gatunku, jakim jest żaba żółtonoga. Wydawało się, że tego płaza nie da się zawrócić znad... -
Na wskrzeszeniu mamuta się nie skończy. Pokazali listę 6 gatunków
Wtorek, 19 sierpnia 2025 (14:48)Wskrzeszanie mamuta włochatego czy wilka straszliwego to jedynie krok do tego, by użyć naszej technologii do ocalenia wciąż istniejących, ale skrajnie rzadkich gatunków - tak tłumaczy... -
Inwazyjna ryba wróciła do polskiego miasta. Osuszanie stawu nie pomogło
Poniedziałek, 18 sierpnia 2025 (14:14)W zeszłym roku w ramach walki z inwazją ryby zwanej czebaczkiem amurskim Poznań osuszał stawy, w których zalęgły się te zwierzęta. Okazuje się, że nawet to nie pomogło. Kilka czebaczków...
Płazy - Wideo
-
Zarośnięty staw zamienili w raj dla płazów
Wtorek, 10 czerwca 2025 (16:29)Był zarośnięty trzciną staw, a jest raj dla płazów. Studenci z koła naukowego biologów na Uniwersytecie w Białymstoku wzięli się za ekometamorfozę jednego z oczek wodnych na terenie... -
Ocal żabkę. Rusza ochrona płazów na Roztoczu
Czwartek, 24 kwietnia 2025 (20:58)Miłość nie wybiera - na wiosnę tysiące żab rusza do stawów, żeby się rozmnażać. Niestety, ich drogi często przecinają się z ludzkimi budowlami. A w starciu z dwutonowym autem, żadna żaba... -
W Polsce zaroiło się od niebieskich żab. Jak to możliwe?
Piątek, 29 marca 2024 (10:42)Teraz będzie o barwnych zalotach żab. Słowo barwne jest tu kluczowe. W czasie przypadających zwykle w marcu godów samce żab moczarowych przybierają niezwykłą niebieską barwę. Skąd bieże... -
Przyrodnicy chcą zamykać ulice na noc. Chodzi o ochronę płazów
Poniedziałek, 15 maja 2023 (16:35)Przyrodnicy z Poznania apelują do samorządowców o nocne zamykanie wybranych ulic. Chodzi o bezpieczeństwo płazów, które masowo giną pod kołami samochodów. Adrianna Borowicz.