Ogromny pająk zastawiał pułapki na dużą zdobycz. Znaleźli dowód

Ptaszniki kojarzą się nam z największymi pająkami świata. Wiele gatunków tych gigantów osiąga wielkie rozmiary, a jednocześnie to jedne z najstarszych i najbardziej prymitywnych pająków świata. Prymitywny w przyrodniczym ujęciu nie ma pejoratywnego znaczenia, to określenie mówi nam jedynie tyle, że ptaszniki mają wiele pierwotnych cech pająków. Takich jak chociażby tworzenie naziemnych pułapek i sieci - pająki sieciowe tkające napowietrzne pajęczyny pojawiły się z czasem.

Najstarsze znane ptaszniki znane są sprzed 247 milionów lat. To wtedy w skałach we Francji odnaleziono Rosamygale grauvogeli. Przypomnijmy, że najstarsze znane pająki kopalne takie jak Attercopus pochodzą z epoki dewonu, sprzed 380 milionów lat.

Do ptaszników zalicza się także naziemne pająki takie jak podkopnik australijski, znany tez jako atraks. Ten duży pająk żyjący w Nowej Południowej Walii aspiruje do miana najbardziej jadowitego w świecie. Do grupy ptaszników należy też rodzina zwana Barychelidae, obejmująca pająki typowe dla wyspy Nowa Kaledonia. To niezwykle tajemnicze i duże (do 2,8 cm) pająki, które są bardzo słabo znane nauce. Nigdy chociażby nie odnaleziono ich samców.

I właśnie przodka tej rodziny odnaleziono w skałach australijskiej formacji skalnej McGraths Flat w Nowej Południowej Walii, gdzie znajdują się skały z epoki miocenu. Liczą 11-16 milionów lat temu. To tam wykopano skamieniałe szczątki dużego pająka. Mierzył ponad 2 cm długości i został opisany jako Megamonodontium mccluskyi na cześć swego odkrywcy, którym był dr Simon McClusky.

To olbrzym. Rzadko zdarza się odnaleźć tak duże okazy z epoki miocenu. W dziejach paleontologii to drugi co do wielkości pająk kopalny. „To nie tylko największy skamieniały pająk, jakiego znaleziono w Australii, ale także pierwszy skamieniały okaz z rodziny Barychelidae, jaki odkryto na świecie” - pisze Australian Museum z Sydney.

Okaz był tak kapitalnie zachowany, że przy pomocy mikroskopów elektronowych udało się zbadać nawet szczegóły pazurów i włosków na nogogłaszczkach, nogach i głównym ciele pająka. To doskonała okazja, by prześledzić ewolucję tych detali ciał tych bezkręgowców, które dzisiaj mają wszechstronne zastosowanie. Pająki używają włosków do odbierania bodźców, chociażby namierzania zdobyczy spacerującej po rozpiętych na ziemi sieciach. Służą też do obrony, pająki potrafią je wystrzeliwać w napastnika, a wtedy włoski okazują się drażniące.

Ten pająk był naziemnym łowcą. Budował zapewne lejkowate pułapki, wyścielał je i okolicę nićmi, po czym czekał na zdradzające ofiarę drgania przenoszone przez sieci. To znak, że takie budujące naziemne zasadzki pająki o sporych rozmiarach istniały w Australii w czasach megafauny.

Epoka miocenu była okresem ogromnych zmian zachodzących w Australii. Kontynent wówczas oddzielił się od Antarktydy i Ameryki Południowej i już samotnie dryfował na północ. Kończył się czas, gdy leżąca bliżej bieguna południowego Australia była miejscem chłodnym i niegościnnym, głównie dla zwierząt dających sobie radę w surowym klimacie. W środkowym miocenie jednak, czyli właśnie 11-14 milionów lat temu, w Australii mieliśmy już ogromne bogactwo i różnorodność roślin i zwierząt. Nastąpiło jednak tąpnięcie, około 14 milionów lat temu doszło w Australii doi zmian wywołujących masowe wymieranie. Kraina stawała się coraz bardziej sucha, a lasy deszczowe przekształciły się w suche zarośla i pustynie. Tamta mioceńska Australia w coraz większym stopniu przypominała obecną.. Pająk żył właśnie w tym newralgicznym momencie.