- Wpływa chociażby dlatego, że opieka nad lęgiem polega na dostarczaniu mu ciepła - wyjaśnia prof. Piotr Tryjanowski, zoolog z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Nie chodzi przy tym jedynie o wysiadywanie jaj, ale także o ogrzewanie już wylęgłych piskląt poprzez kontakt z rodzicem. Im jest chłodniej, tym więcej tego ciepła trzeba dostarczyć. To oznacza większe zapotrzebowanie na energię.
Niższa temperatura to zagrożenie dla lęgów. Ale naturalne
A mamy w Polsce pewną grupę ciepłolubnych ptaków. - Przykładem jest gąsiorek - zauważa poznański ornitolog. - W jego wypadku chłody wczesnoczerwcowe czy w ostatnich dniach maja mogą rzeczywiście znacznie zmniejszyć przeżywalność piskląt.
Zobacz również:
Gdy temperatura otoczenia spada, ptaki część lęgów jest więc zagrożona. Jak jednak wyjaśnia ekspert to proces standardowy. - Podczas okresu lęgowego śmiertelność piskląt ptaków waha się w sposób naturalny i zimno jest jednym z naturalnych czynników, które na nią wpływają - mówi prof. Tryjanowski.
Większym problemem dla ptaków może być fakt, że zimny maj w tym roku łączy się ze sporą liczbą opadów, a to powoduje, że jest mniej owadów.
Rodzice przestają karmić pisklęta. To efekt braku owadów
Owady są absolutnie kluczowe dla ptaków w okresie lęgowym i to nawet dla tych, które jako dorosłe żywią się także innym pokarmem, np. nasionami. Pisklęta jednak wymagają pokarmu złożonego z bezkręgowców. Tak jest u sikor, kosów, drozdów, wróbli. Kojarzymy je jako ptaki wydziobujące ziarna i okruchy, ale ich młode zjadają przede wszystkim owady.
Maj to okres karmienia piskląt przez ptaki i nie bez powodu lata wtedy najwięcej owadów. Rośliny wydają kwiaty, kuszą nektarem zapylacze, a to z kolei uruchamia całe domino zależności w świecie bezkręgowców.
Tymczasem w tym roku latających owadów jest podczas zimnego i deszczowe maja jak na lekarstwo. I ptaki mają problem, który może rzutować na ich zdolność do wychowania większej liczby piskląt.
- U wielu ptaków, zwłaszcza tych składających sporo jaj, nawet do 12, rodzice wręcz sami podejmują decyzję, że przy niedoborze pokarmu przestają karmić część piskląt - zdradza prof. Piotr Tryjanowski. - Kilka najsłabszych zostaje skazanych na śmierć i takie ptaki mogą być potem znajdowane przez ludzi. To jednak także proces naturalnie występujący w przyrodzie, rodzaj selektywnej redukcji.
Kiedy brak owadów połączony z zimnem przedłuża się, ptaki mogą stracić jednak sporo lęgów. Zwłaszcza, że jest to sytuacja, która wpływa niekorzystnie również na ich układ immunologiczny i odporność.
Ptaki są podatne na patogeny, np. choroby grzybicze wywoływane przez kropidlaki z rodzaju Aspergillus. To tzw. aspergiloza atakująca mniej odporne osobniki.
Zobacz również:
- Ewolucyjnie doraźne chłody nie mają większego znaczenia dla populacji ptaków. To, co mamy w tym roku nie powinno wpłynąć jakoś wyraźnie na ich liczbę. Są groźniejsze czynniki środowiskowe dla tych zwierząt niż chłodna i deszczowa wiosna - potwierdza prof. Piotr Tryjanowski.
Podobnie utrata części lęgów przez ptaki nie zagraża im bezpośrednio, zwłaszcza że wiele ptaków jest zaprogramowanych ewolucyjnie do przystępowania do lęgów kilka razy w roku. Bogatka ma np. dwa lęgi w roku, w każdym składa nawet po kilkanaście jaj. Kos wyprowadza dwa trzy lęgi, wróbel nawet do czterech. To też jest szansa na nadrobienie strat.
Czy rozpoznasz polskie ptaki? Będzie łatwo, potem coraz trudniej [QUIZ]
