Hyalomma to kleszcze, które występują powszechnie w Afryce, południowo-wschodniej Azji oraz południowej Europie. Niestety w wyniku zmian klimatu ich zasięg się powiększa i gatunek zaczął się pojawiać również w naszym regionie. Czy jest również obecny w Polsce? Odpowiedzi na to pytanie szuka m.in. prof. Anna Bajer z UW.
"Mało prawdopodobne, by u nas ich nie było. Miejsca ich występowania są jednak zapewne izolowane i trudno wytypować okolice do poszukiwań. W 2023 r. byliśmy kilka razy na południu Polski, gdzie warunki wydawały się dobre dla tego kleszcza. Ale nie udało się nam go znaleźć. W tym roku planujemy pojechać pod granicę polsko-niemiecką w pobliże tych miejsc, gdzie w Niemczech kleszcze stwierdzono" - twierdzi prof. Anna Bajer z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Zobacz również:
Hyalomma ma korzystne warunki na ponad 60 proc. terenów Polski
Zacznijmy od tego, że Hyalomma udało się znaleźć już za naszą południową oraz zachodnią granicą. Kleszcze afrykańskie odkryto już w Czechach oraz Niemczech. Okazuje się, że sprzyjające warunki dla tego pajęczaka panują również na około 60 proc. terenów należących do Polski.
Liczymy też na zainteresowanie społeczeństwa i zgłaszanie przypadków ich znalezienia. Ludzie, którzy jeżdżą na koniach czy mają psy, nawykowo powinni oglądać te zwierzęta pod kątem kleszczy.
Kleszcze afrykańskie są bardzo niebezpieczne
Występujące w Polsce kleszcze zazwyczaj kojarzymy z dwoma chorobami. To odkleszczowe zapalenie opon mózgowych oraz borelioza. Dorosłe osobniki Hyalomma mogą być nawet cztery razy większe (po opiciu krwią) od pospolitych w kraju gatunków. Ponadto roznoszą groźne choroby, w tym wirusa krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej, której śmiertelność szacuje się na 10-60 proc.
W ramach poszukiwań kleszczy afrykańskich w Polsce udział może wziąć każdy. W tym celu powołano do życia projekt "Narodowe kleszczobranie". W jego ramach znalezione osobniki, które są podejrzane o bycie Hyalommą, można odpowiednio zabezpieczyć i wysłać do badań laboratoryjnych. Uczeni dostali już ponad 200 zgłoszeń, ale nierzadko są to zdjęcia i na ich podstawie nie można w 100 proc. ustalić konkretnego pajęczaka. To o tyle istotne, że na terenie Polski występuje kilkanaście gatunków kleszczy.
Zobacz również:
"Narodowe kleszczobranie", czyli złap kleszcza
Badania prowadzone nad Hyalommą w Niemczech ujawniły występowanie kleszczy afrykańskich od 2018 r., który był ciepłym rokiem. Na razie jednak nie ma pewności, że są one w stanie zimować w naszych warunkach czy też są roznoszone sezonowo przez ptaki. W celu uzyskania odpowiedzi na podobne pytania potrzeba kolejnych badań.
Jeśli chcecie zaangażować się w poszukiwania kleszczy afrykańskich w Polsce, to szczegóły akcji znajdziecie na stronie projektu "Narodowe kleszczobranie", pod adresem narodowekleszczobranie.pl. Dowiecie się tam, jak prawidłowo usunąć pajęczaka i co następnie należy z nim zrobić, aby można było potwierdzić konkretny gatunek.
