Woda i temperatura. Niezwykli artyści przyrody

Woda potrafi być niezwykłym artystą w atmosferze. Zwłaszcza gdy pomaga jej temperatura. Zobaczcie, jak magiczna potrafi być przyroda przyozdobiona wodą w różnych stanach skupienia.

Woda i zmiana temperatury. Tyle wystarczy, aby zachywić każdego
Woda i zmiana temperatury. Tyle wystarczy, aby zachywić każdegopixabay.com
partner merytoryczny
banner programu czyste powietrze

Choć woda występuje w trzech stanach skupienia, to dwa z nich potrafią niezwykle przyozdobić każdy krajobraz. Mowa oczywiście o stanie ciekłym i stałym, czyli kropelkach wody i kryształkach lodu. To one tworzą tzw. hydrometeory.

Czym są hydrometeory?

Tym terminem określa się całkiem pokaźną grupę zjawisk, które występują w atmosferze w związku z obecnością wody w stanie ciekłym lub stałym. Zaliczymy do nich opady (deszcz, mżawka, grad, śnieg, krupy śnieżne, krupy lodowe), osady (rosa, szron, szadź, gołoledź) i mgły (radiacyjne, adwekcyjne, parowania czy zboczowe), zamglenia i zamiecie śnieżne. Hydrometeory mogą unosić się w powietrzu lub opadać, mogą być porywane z powierzchni ziemi lub być na niej osadzane.

Osady atmosferyczne

Powstają gdy para wodna lub deszcz osadza się na wychłodzonych powierzchniach, takich jak ziemia, rośliny lub przedmioty. Należą do nich rosa, szron, szadź (sadź) i gołoledź.

Rosa

To jedno z najpowszechniejszych zjawisk, które ma postać kropelek wody na powierzchni przedmiotów czy gruntu. Wyjątkowo chętnie fotografowana jest rosa na powierzchni liści oraz pajęczyn.

Powstaje w ciepłej porze roku przy bezchmurnej, bezwietrznej i bezdeszczowej pogodzie, podczas  uwalniania ciepła z podłoża. Kiedy nad ranem lub wieczorem temperatura spada poniżej tzw. punktu rosy (czyli temperatury, poniżej której zaczyna się proces skraplania), para wodna osadza się na podłożu.

Rosa to kropelki wody np. na roślinach
Rosa to kropelki wody np. na roślinach123RF/PICSEL

Szron

Występuje w postaci lodowych igiełek. Często mylony z szadzią. Szron tworzy się podobnie jak rosa, ale w chłodnej porze roku. Również niezbędna jest bezchmurna, bezwietrzna i bezdeszczowa pogoda.

Rano lub wieczorem, gdy temperatura spada poniżej punktu rosy, woda resublimuje (przechodzi ze stanu gazowego w stan stały, z pominięciem fazy ciekłej) na wychłodzonych powierzchniach w postaci kryształków lodu. Niezwykle malownicze i chętnie podziwiane są obrazy malowane przez mróz na oknach w trakcie zimy.

Szron ma postać lodowych igiełek
Szron ma postać lodowych igiełekpixabay.com

Szadź (sadź)

Często mylona ze szronem. O ile szron ma postać lodowych igiełek, tak szadź ma postać lodowych szczotek. Tu igiełki są pozlepiane ze sobą, tworząc bryłę. Tworzy się podczas mrozów, kiedy napływa wilgotne powietrze. Przechłodzona woda osadza się na przedmiotach lub wcześniej narosłej szadzi. W jej wyglądzie charakterystyczne jest tworzenie się w kierunku, z którego napływa wilgotne powietrze.

Szadź ma postać lodowych szczotek
Szadź ma postać lodowych szczotekdomena publiczna

Okiść

To zjawisko związane jest z opadami śniegu, który osiada na gałęziach drzew, a nawet może pokryć całe drzewo, dzięki czemu wygląda jak śnieżny posąg. Niestety, gruba warstwa mokrego śniegu może doprowadzać do łamania się gałęzi, a nawet powalania całych drzew.

Okiść jest pięknym, ale niebezpiecznym dla drzew zjawiskiem
Okiść jest pięknym, ale niebezpiecznym dla drzew zjawiskiemMuu-karhuWikimedia

Gołoledź

Potocznie nazywany szklanką osad w postaci gładkiej i przezroczystej warstwy lodu pokrywającej chodniki lub jezdnie. Gdy po mroźnej i suchej pogodzie przychodzi opad, kropelki deszczu lub mżawki opadają na przechłodzoną powierzchnię i zamarzają.

Wyróżnia się też tzw. ślizgawicę. To zjawisko podobne do gołoledzi, ale powstaje gdy po odwilży ponownie przychodzi mróz i woda na powierzchni zamarza.

Gołoledź na chodniku. Często nazywana jest szklanką
Gołoledź na chodniku. Często nazywana jest szklankąSimon A. EugsterWikimedia

Mgły

Stanowią zawiesinę bardzo drobnych kropelek wody. Mgła swoją podstawą dotyka powierzchni ziemi i ogranicza widoczność do 1 km. Jeśli widoczność jest ograniczona, ale jesteśmy w stanie zobaczyć obiekty odległe ponad 1 km, wtedy mówimy o zamgleniu.

Mgły radiacyjne

Inaczej mówiąc, powstałe z wypromieniowania ciepła z podłoża. Powstaje głównie nad ranem na niewielkim obszarze. Ma niewielką grubość, ale dzięki temu jest jednym z najbardziej malowniczych zjawisk, jakie możemy uchwycić w obiektywie.

Mgła radiacyjna w Švihov (Czechy)
Mgła radiacyjna w Švihov (Czechy)Jiří StrašekWikimedia

Mgły adwekcyjne

Ten rodzaj mgły mocno ogranicza nam widoczność. Ma duży zasięg i znaczną grubość. Powstaje gdy ciepłe i wilgotne masy powietrza napływają nad chłodne podłoże. Z pewnością niezwykle wyglądają wysokie obiekty (np. wysokościowce) wystające z morza mgły.

Most Golden Gate wystający ponad mgłę
Most Golden Gate wystający ponad mgłę123RF/PICSEL

Mgły z parowania

Ma niewielki zasięg i niewielką grubość, ale również jest niezwykle malownicza. Powstaje gdy woda paruje z powierzchni jeziora. Powietrze unosi się, ochładza, a para wodna ulega skropleniu.

Mgła z parowania wody z powierzchni jeziora
Mgła z parowania wody z powierzchni jeziorapixabay.com

Mgły zboczowe

Nazywane inaczej orograficznymi. Powstają, gdy wilgotne powietrze napotyka na swojej drodze barierę górską (orograficzną). W związku z przejściem powietrze unosi się i ochładza, a zawarta w nim para wodna ulega skropleniu.

Mgła zboczowa
Mgła zboczowapixabay.com

Przeczytaj także:

Miejskie tężnie solankoweSCP
INTERIA.PL
Masz sugestie, uwagi albo widzisz błąd na stronie?
Dołącz do nas