Rosnąca częstotliwość i dotkliwość susz na całym świecie stanowi "bezprecedensową sytuację nadzwyczajną na skalę planetarną" - stwierdza raport Organizacji Narodów Zjednoczonych ogłoszony podczas szczytu klimatycznego COP28 w Dubaju w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
Międzynarodowy Sojusz na rzecz Odporności na Suszę, koalicja 34 krajów, utworzona w zeszłym roku na COP27, wzywa do większych inwestycji w przygotowania do tych kataklizmów, począwszy od systemów wczesnego ostrzegania po zbiorniki gromadzące wodę deszczową.
Zobacz również:
Problem trzech czwartych ludzkości
Do 2050 r. trzy na cztery osoby na Ziemi mogą zostać dotknięte suszą, ponieważ cieplejsze powietrze pochłania więcej wilgoci, powodując częstsze i intensywniejsze okresy suszy. W tym roku 14 procent sąsiadujących terytorium Stanów Zjednoczonych cierpi z powodu ciężkiej lub ekstremalnej suszy, a w sercu lasów deszczowych Amazonii odnotowano najmniej opadów od 40 lat, przez co poziom rzek osiągnął rekordowo niski poziom. ONZ przestrzega jednak, że media i rządy często lekceważą problem.
"Susza stanowi zagrożenie naturalne, ale możemy zrobić wiele, aby nie zmieniała się w prawdziwą klęskę żywiołową" mówi Daniel Tsegai z Konwencji ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia, który opracował raport. "Jeśli jesteśmy przygotowani na suszę, nie tylko ratujemy ludzkie życie i rolnictwo, ale także gospodarkę"
Zobacz również:
Susze kosztują miliardy dolarów rocznie. W tym roku Indie doświadczyły najsuchszego sierpnia od stulecia. Straty tamtejszych rolników sprawiły, że na całym świecie wzrosły ceny cukru i pszenicy. Susza sprawiła też, że Kanał Panamski musiał ograniczyć ruch żeglugowy o jedną trzecią z powodu niedoboru wody.
Setki tysięcy ofiar
W ciągu ostatniego półwiecza susze pochłonęły życie co najmniej 650 000 osób. Szacuje się, że w zeszłym roku w wyniku rekordowej suszy w Somalii zginęło około 43 000 osób. Autorzy raportu szacują jednak, że inwestowanie zawczasu w środki ograniczające skutki suszy może być nawet 10 razy tańsze, niż późniejsze płacenie za szkody i pomoc humanitarną.
Inicjatywa ONZ ma na celu zainstalowanie do 2027 r. na całym świecie systemów wczesnego ostrzegania o ekstremalnych warunkach pogodowych. W przypadku Rogu Afryki, czyli obszaru obejmującego m.in. Etiopię, Somalię i Erytreę, naukowcy mogą już prognozować suszę nawet z ośmiomiesięcznym wyprzedzeniem, obserwując temperatury na Oceanie Spokojnym.
Zobacz również:
Następnym krokiem jest przygotowanie na nadchodzący suchy okres poprzez gromadzenie i oszczędzanie wody. Pomóc może w tym przywracanie zdegradowanych dziś ekosystemów, które magazynują wodę, a przejście na uprawy bardziej odporne na suszę i wydajne nawadnianie może zwiększyć odporność rolnictwa. W Etiopii program kopania stawów z wodą deszczową, ograniczania nadmiernego wypasu i sadzenia drzew zwiększył wzrost roślin o 14 procent na obszarach dotkniętych suszą.
Według raportu zmiany społeczne, takie jak przejście na dietę roślinną i zahamowanie szybkiego wzrostu populacji, ułatwiłyby bardziej efektywne wykorzystanie gruntów.
Badanie przeprowadzone na początku tego roku wykazało, że zrównoważony rozwój, kładący nacisk na zdrowie i edukację, zmniejszyłby w tym stuleciu narażenie ludzi na suszę o 70 procent.
