Sałata zmodyfikowana genetycznie tak, by wytwarzała hormon sprzyjający rozwojowi kości może pomóc astronautom zachować zdrowie podczas długich misji.
Badania przeprowadzone na astronautach odbywających długoterminowe misje na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wskazują, że wskutek braku oddziaływania ziemskiego ciążenia tracą oni 1 do 2 proc. gęstości kości miesięcznie. To zjawisko przypomina skutki groźnego schorzenia doświadczanego przez ludzi na ziemi - osteoporozy, zwiększającej kruchość i łamliwość naszego szkieletu.
Czytaj też: Raport finansowy PGE. Koszty praw do emisji CO2 w 2021 r. wynosiły 18 procent
Sałata po modyfikacji genetycznej
Aby zapobiec stratom, astronauci muszą ćwiczyć przez co najmniej 2 godziny dziennie i muszą brać leki osłonowe przez cały pobyt w kosmosie. W przypadku dłuższych misji, takich jak lot na Marsa, to może jednak nie wystarczyć. Silniejsze leki chroniące kości, wymagające zastrzyków, zajęłyby znaczną część przestrzeni ładunkowej zarezerwowanej na kluczowe zapasy.
Tu do gry może wejść sałata. Kevin Yates z University of California w Davis wraz zespołem zmodyfikował DNA sałaty, wprowadzając do niego gen, który odpowiada za wytwarzanie ludzkiej wersji hormonu PTH. PTH, znany jako parathormon, odpowiada za regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie. Jest powszechnie stosowany jako lek stymulujący tworzenie kości.
Stworzona przez naukowców sałata produkowała od 10 do 12 miligramów PTH na kilogram. Oznacza to, że astronauta może uzyskać całe PTH potrzebne do utrzymania jego kości w optymalnym stanie jedząc 380 gramów sałaty dziennie. “To całkiem spora sałatka" pisze badacz. Yates jest jednak przekonany, że jest w stanie poprawić ten wynik. Liczy na to, że w przyszłości pozyskiwanie leków z roślin hodowanych na pokładzie statków kosmicznych czy załogowych baz może stać się podstawą funkcjonowania misji kosmicznych.
Czytaj też: Sankcje na surowce z Rosji. Minister Moskwa: To krok, który trzeba podjąć
"To nowy sposób myślenia i rozwiązywania problemów związanych z eksploracją kosmosu" pisze Yates. "Zazwyczaj w przeszłości stosowano rozwiązania abiotyczne - po prostu spakuj wszystko, czego potrzebujesz ze sobą i ewentualnie dosyłaj to, czego potrzeba z Ziemi".
Sałata, jak lek na osteoporozę?
Ale zastosowania zmodyfikowanej sałaty nie ograniczają się do lotów kosmicznych. Naukowcy sądzą, że roślina może pomóc milionom ludzi cierpiących na osteoporozę tu, na Ziemi. Ta sama technika mogłaby posłużyć także wytworzeniu roślin produkujących inne lecznicze substancje.
Czytaj też: Niemcy zablokowały sankcje na rosyjski węgiel na początku wojny
“Byłbym bardzo zaskoczony, gdyby okazało się, że na długo przed pierwszym lotem na Marsa nie zaczniemy wykorzystywać roślin do produkcji farmaceutyków na Ziemi" pisze autor badania.
