W skrócie
- Rod to jeden z najrzadszych i najcenniejszych metali na świecie, należy do grupy platynowców i jest droższy od złota.
- Jest wykorzystywany głównie w katalizatorach samochodowych, a także do powlekania biżuterii, luster i sztućców.
- Największe złoża rodu znajdują się w Republice Południowej Afryki, a jego cena jest znacznie wyższa niż złota.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Nazwę zapożyczył on od greckiego słowa "rhodon", co oznacza "róża", ponieważ roztwory soli rodu mają barwę różową. Pierwiastek został odkryty w 1803 r. Jest równocześnie najcenniejszym metalem z grupy platynowców, do których zalicza się ruten, pallad, osm, iryd i platynę.
Co więcej, rod jest jednym z najrzadszych pierwiastków w skorupie ziemskiej. I właśnie ze względu na swoją rzadkość jest często droższy niż złoto. Największe złoża tego pierwiastka znajdują się w Republice Południowej Afryki.
Rod to najdroższy metal. Gdzie się go stosuje?
Rod to lśniący, twardy, srebrzystobiały metal. Podobnie jak ruten, który występuje głównie w stanie wolnym razem z innymi platynowcami, najczęściej w rudach siarczkowych żelaza, chromu i niklu, rod jest stabilny i reaguje jedynie z gorącymi zasadami. Rudy rodu są mieszaniną innych metali, takich jak pallad, srebro, platyna i złoto. Znanych jest niewiele minerałów rodu.
Należący do grupy kobaltowców rod ma zastosowanie w przemyśle; jest głównie składnikiem katalizatorów samochodowych, które pomagają w oczyszczaniu spalin, ale jest również stopowany z palladem i platyną w celu utwardzenia tych metali.
Używa się go ponadto w branży meblarskiej, np. do powlekania luster oraz do uzyskania twardej, lśniącej powłoki na sztućcach ze srebra, biżuterii i częściach aparatów fotograficznych. Znajdziemy go też w narzędziach chirurgicznych.
Rod droższy niż złoto
Białe złoto jest często pokrywane cienką warstwą rodu, aby poprawić jego wygląd, a srebro (próba 925) jest często także powlekane rodem, aby zapobiec jego matowieniu.
Platynowce są z kolei metalami ciężkimi i trudno topliwymi. Należą do metali szlachetnych i mają właściwości katalityczne. W skorupie ziemskiej platynowce występują głównie w postaci rodzimej, niekiedy towarzyszą rudom żelaza, niklu, złota. Oczywiście złoto jest też metalem i to szlachetnym.
Zobacz również:
Według ostatnich danych rod giełdach surowców kosztuje ok. 7300 dolarów za uncję. Złoto jest ponad dwa razy tańsze - za uncję trzeba zapłacić ok. 3500 dolarów. Uncja srebra kosztuje aktualnie na giełdach ok. 40 dolarów.
Gdzie wydobywa się najwięcej rodu i jak to wpływa na środowisko
Możliwe, że skala zastosowania rodu wzrośnie i metal będzie częściej używany w pojazdach benzynowych, szczególnie w Chinach i Europie.
Największym źródłem wydobycia tego metalu pozostaje kompleks Bushveld w RPA. Oprócz rodu znajdują się tam także bogate złoża platyny i palladu. Znaczące ilości najdroższego metalu wydobywane są także w Zimbabwe. Światowe wydobycie szacuje się na ok. 16 ton rocznie, a całkowite rezerwy na 3 tys. ton.
Ze względu na rzadkość występowania tego surowca ryzyko bezpośredniego wpływu rodu na życie ludzi jest znikome. Jego związki są jednak uważane za kancerogenne, a metal w formie granulatu lub nawet pyłu jest łatwopalny.
Wydobycie tego surowca wiąże się także z poważnymi skutkami dla środowiska. Rod wydobywany jest wraz z rudami niklu, platyny i miedzi. Działalność ta prowadzi do wylesiania, zanieczyszczenia wód i utraty siedlisk przez zwierzęta oraz rośliny. Ponadto obróbka metalu wiąże się z dużym zużyciem energii, co w krajach uzależnionych od paliw kopalnych oznacza wysokie emisje dwutlenku węgla.
