Polska rozprawi się z plastikiem? Nowe opłaty za jednorazowe naczynia
![Katarzyna Nowak](https://i.iplsc.com/000J62BM334EMXTC-C416.png)
Oprac.: Katarzyna Nowak
Od nowego roku wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące sprzedaży i utylizacji jednorazowego plastiku. Do jednorazowych kubków i naczyń będzie naliczana nowa opłata. To część zmian wynikających z unijnej dyrektywy "Single use plastic" (SUP).
![Jedno z rozporządzeń, które wchodzi w życie 1 stycznia 2024 r. reguluje kwestię stawek opłaty na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.](https://i.iplsc.com/000IBDA4T56I3U1M-C322-F4.jpeg)
1 stycznia weszły w życie przepisy trzech rozporządzeń resortu klimatu i środowiska związane z unijnymi założeniami dyrektywy single use plastic. Dotyczą one ograniczenia stosowania jednorazowego plastiku i wycofania niektórych produktów wykonanych z tworzyw sztucznych ze sprzedaży. Co ważne dla konsumentów, od tej pory do jednorazowych kubków z plastiku doliczana będzie opłata w wysokości 20 gr, a w przypadku pojemników na żywność 25 gr.
Opłata za jednorazowe plastiki
Zgodnie z przepisami ustawy wdrażającej dyrektywę single use plastic "przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, jednostkę handlu hurtowego lub jednostkę gastronomiczną, w których są oferowane produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami lub napoje, lub żywność pakowane przez tego przedsiębiorcę w te produkty, jest obowiązany do pobrania opłaty od użytkownika końcowego nabywającego te produkty lub napoje, lub żywność w tych produktach".
W przypadku kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek końcowa opłata wyniesie 20 groszy od sztuki. Z kolei w przypadku pojemników (z pokrywką lub bez) stosowanych do żywności, która przeznaczona jest np. do bezpośredniego spożycia (na miejscu lub na wynos), opłata za sztukę wyniesie 25 groszy. Taką dodatkową opłatą objęte będą pojemniki m.in. na żywność typu fast food.
Zbieranie jednorazowych odpadów. Kto zapłaci?
Kolejne z rozporządzeń, które wchodzi w życie 1 stycznia 2024 r. reguluje kwestię stawek opłaty na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.
Stawka tej opłaty wyniesie 10 groszy za 1 kg (pojemników na żywność, paczek i owijek wykonanych z elastycznych materiałów zawierających żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia z paczki lub owijki bez żadnej dalszej obróbki), pojemników na napoje o pojemności do trzech litrów, kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek, lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego).
Z kolei 1 grosz doliczany będzie za sztukę wyrobów tytoniowych z filtrami zawierającymi tworzywa sztuczne i filtrów zawierających tworzywa sztuczne sprzedawanych do używania łącznie z wyrobami tytoniowymi. Jeden grosz doliczany będzie również do sztuki chusteczek nawilżanych i balonów.
Czym jest opłata produktowa?
Przepisy trzeciego rozporządzenia regulują stawki opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań. Opłata produktowa, to rodzaj opłaty ekologicznej, która jest nakładana na przedsiębiorcę, który wprowadza do obrotu pewne produkty.
W przypadku obowiązku zapewnienia poziomu zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w butelkach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów, stawka opłaty wyniesie 1 zł za 1 kg.
Z kolei odnośnie obowiązku zapewnienia poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych opłaty wyniosą w przypadku: opakowań z tworzyw sztucznych 2,7 zł za 1 kg; opakowań z aluminium 1,4 zł za 1 kg; opakowań z metali żelaznych 80 gr. za 1 kg; opakowań z papieru i tektury 70 gr. za 1 kg; opakowań ze szkła 30 gr. za 1 kg; opakowań z drewna 30 gr. za 1 kg; opakowań wielomateriałowych 1,7 zł za 1 kg; opakowań po środkach niebezpiecznych 2 zł za 1 kg; pozostałych opakowań 1 zł.
Zbiórka i recykling odpadów
W przypadku obowiązków wynikających z minimalnego poziomu selektywnej zbiórki opakowań i odpadów opakowaniowych u wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje (zebranych w ramach systemu kaucyjnego) stawka opłaty produktowej w zł za 1 kg - w przypadku butelki jednorazowej z plastiku do 3 litrów, puszki metalowej do 1 litra oraz szklanej butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra - wyniesie: 10 groszy w 2025 r.; 1 zł w 2026 r.; 5 zł w 2027 r. i w latach następnych.
Minimalne poziomy selektywnej zbiórki w ramach systemu kaucyjnego dla butelek plastikowych do 3 litrów, metalowych puszek do 1 litra i szklanych butelek wielorazowego użytku do 1,5 litra wynoszą: 77 proc. w 2025 r.; 81 proc. w 2026 r.; 84 proc. w 2027 r,; 87 proc. w 2028 r. i 90 proc. w 2029 i latach następnych.