Są ciche, bezemisyjne i bardzo przyjazne dla środowiska. Mowa o autobusach elektrycznych i wodorowych, które coraz częściej pojawiają się na naszych drogach. Polscy przewoźnicy mają około 13 tys. autobusów miejskich. Do 2030 r. głównie samorządy muszą dokonać skoku technologicznego i zastąpić pojazdy spalinowe autobusami niskoemisyjnymi. Będą to przede wszystkim pojazdy elektryczne, choć część lokalnych przewoźników inwestuje także w wodór. Aby udało się nam osiągnąć cele klimatyczne, do końca dekady powinniśmy pożegnać się z głośnymi i emisyjnymi pojazdami. Pytanie, czy to nam się uda.
Samorządy coraz bardziej inwestują w autobusy niskoemisyjne, jednak po drodze pojawia się szereg pytań, m.in. o infrastrukturę. To dlatego umowy, jakie samorządy podpisują z producentami pojazdów, zakładają też dostawę ładowarek, także tych mobilnych.
Elektromobilny zestaw
To rozwiązanie, które promują organizacje rządowe. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej niedawno poinformował o przekazaniu prawie 40 mln zł w ramach pierwszego naboru programu Zielony Transport Publiczny na pojazdy elektryczne dla czterech miast. Środki otrzymają Stalowa Wola, Radomsko, Zakopane oraz Piotrków Trybunalski. Pieniądze pozwolą na kupno 19 autobusów elektrycznych i kilkunastu ładowarek, także mobilnych.
Zdaniem Funduszu, inwestycje czterech miast pozwolą na redukcję zanieczyszczeń powietrza, a co za tym idzie, smogu. Emisje dwutlenku węgla do atmosfery w czterech miejscowościach będą zmniejszone o 872,7 ton rocznie.
Jednak zgodnie z wyliczeniami Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych, aby wymienić cały tabor w Polsce na zeroemisyjny, potrzebowalibyśmy 34 mld zł. To potężna kwota, zwłaszcza że musi być wydana do 2030 r.
Z raportu "Prądem w smog - jak zelektryfikować autobusy miejskie w Polsce" Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych wynika, że na 13 tys. autobusów, tylko 557 z nich ma napęd elektryczny. Jednym z proponowanych przez Fundację rozwiązań jest konwersja silników diesla na elektryczne. Istniejąca technologia już to umożliwia.
- Przed nami dekada pełna wyzwań. E-konwersja może w znaczący sposób pomóc w osiąganiu cząstkowych celów dekarbonizacji transportu. Taki rodzaj elektryfikacji autobusów nie tylko obniży koszty, ale pozwoli wielu samorządom na odnowienie floty - e-konwersja to jednocześnie generalny remont dla pojazdu. W tym scenariuszu wygrywają wszyscy - zmniejsza się emisja zanieczyszczeń, samorządy ponoszą mniejsze koszty, zmniejsza się też emisja gazów cieplarnianych. Dodatkowo specjalizacja w e-konwersji tworzy dobre perspektywy dla gospodarki - komentował przy okazji publikacji raportu jego autor, Jacek Mizak.
Jeżeli dokonalibyśmy konwersji 80 proc. z pojazdów, to koszty transformacji branży transportu miejskiego spadłyby nawet o połowę.
Choć Polska jest największym eksporterem autobusów elektrycznych w Europie, to zdecydowana większość z wyprodukowanych pojazdów wyjeżdża za granicę. Polskie samorządy na razie posiadają niewiele takich autobusów, choć pojawia się coraz więcej przetargów na ich kupno.
Nowe, otwiera się w nowym oknie autobusy elektryczne pojawią się m.in. na ulicach Warszawy, Krakowa, Poznania, Gdańska, Konina, czy Szczecina. Przy okazji podpisania umowy na pojazdy elektryczne i stacje ładowania w stolicy woj. zachodniopomorskiego, wiceprezes NFOŚiGW Paweł Mirowski tłumaczył, że Fundusz stawia sobie "za cel rozwój zeroemisyjnego transportu publicznego w całej Polsce, bo sprzyja to zarówno poprawie jakości powietrza i życia mieszkańców, jak i rozwojowi gospodarczemu kraju".
Dołącz do ZIELONA INTERIA także na Facebooku, otwiera się w nowym oknie
Alternatywny wodór
Jednak pojazdy elektryczne nie są jedynym rodzajem zeroemisyjnych autobusów, które będą jeździły po Polsce. Coraz więcej samorządów chce zainwestować w autobusy na wodór. Choć ten jest wspierany przez rząd, głównie poprzez tworzenie Dolin Wodorowych w różnych regionach Polski, oraz przyjętej na początku listopada "Polskiej Strategii Wodorowej", to w swoim raporcie Fundacja Promocji Pojazdów Elektrycznych przypomina, że w Polsce nie ma żadnej infrastruktury wodorowej.
"Krajowa infrastruktura produkcji i dystrybucji wodoru jako paliwa dla środków transportu praktycznie nie istnieje i jej budowa będzie bardzo kosztowna. Nie bez znaczenia pozostają także dużo większe (w porównaniu do autobusów elektrycznych) koszty towarzyszące, które obejmują m.in. urządzenia do magazynowania i tankowania wodoru czy też dostosowanie hal i stanowisk do obsługi bieżącej i czynności serwisowych" - uważają twórcy dokumentu.
W autobusy wodorowe zainwestować chce m.in. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. Jej przewodniczący Kazimierz Karolczak, w rozmowie z Zieloną Interią zapewniał, że jest świadomy obecnego braku infrastruktury do ładowania takich pojazdów, jednak jednocześnie zapewnił, że to wodór będzie w przyszłości napędzał branżę motoryzacyjną. - Nie kupimy autobusów po to, żeby ładnie wyglądały w zajezdni, tylko żeby można je było eksploatować. Najbliższy budowy stacji jest PKN Orlen. Liczymy też na innych partnerów i rozwiązania. Rozważamy także własną farmę fotowoltaiczną, powiązaną z elektrolizerem przy jednym czy dwóch przedsiębiorstwach komunikacyjnych. To początki tej branży - mówił nam Karolczak.
Jak na razie w Polsce nie ma ani jednej stacji ładowania wodorem. Pierwsza ma powstać w Koninie, wybuduje ją ZE PAK. To właśnie także na ulice Konina na wyjechać pierwszy autobus na wodór w Polsce.
Fundacja w swoim raporcie przypomina, że do 2030 r., zgodnie z Polityką Energetyczną Polski 2040, transport publiczny ma być całkowicie, otwiera się w nowym oknie zelektryfikowany w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców. Na wypełnienie tego celu pozostało osiem lat.
Piotr Grzesiak











