Pająki
Wtorek, 31 października 2023 (15:30)
Aktualizacja Wtorek, 31 października 2023 (15:30)
Pająki (Araneae) stanowią najliczniejszy rząd pajęczaków. Przebywają głównie na lądzie, jednak istnieją gatunki, które dobrze się zaadaptowały w środowiskach wodnych. Te zwierzęta można spotkać na wszystkich kontynentach poza Antarktydą.
Pająki - najważniejsze informacje
-
Rząd:
pająki
-
Gromada:
pajęczaki
-
Typ:
stawonogi
-
Królestwo:
zwierzęta
Pająki — występowanie i środowisko
Zazwyczaj pająki chowają się w ciemnych, suchych i ciepłych miejscach. Często budują kokony w rogach ścian, pod i za meblami, pod dachem, za dawno nieużywanymi przedmiotami, a nawet w roślinach.
Jeśli pajęczyna nie jest naruszana, mogą zbudować bardzo rozbudowaną sieć i łapać w nią drobne owady.
Jeśli pajęczyna nie jest naruszana, mogą zbudować bardzo rozbudowaną sieć i łapać w nią drobne owady.
Pająki — tryb życia i zachowanie
Pająki są drapieżnikami. Najwięcej pająków można zauważyć późnym latem, gdy wchodzą w okres godowy. Wtedy masowo szukają partnerów, aby się rozmnożyć.
Następnie tworzą grube pajęczyny, gdzie mogą przetrwać zimę. Dlatego też na początku jesieni w domach można zauważyć prawie w każdym kącie cienkie nici.
Pająki mogą być sprzymierzeńcami w walce z muchami, komarami, mrówkami czy ze szkodnikami roślin, które garną się do domu latem.
Gdy ofiara wpadnie w sieć, jest unieruchamiana, a następnie zjadana. Dlatego też przed usunięciem pajęczyny warto się zastanowić, czy to dobry pomysł.
Niektóre gatunki dodatkowo wzbogacają swoją dietę o pokarm roślinny, np. nektar kwiatów.
Pająki — anatomia
Pająki składają się z dwóch części: głowotułowia i odwłoku. Są one połączone tzw. stylikiem. To specjalnie przekształcony segment odwłoku.
- Głowotułów pająka jest pokryty grubym oskórkiem. Rosną na nim liczne włoski, dzięki czemu zwierzę wygląda na owłosione. Ponadto z tej części ciała wyrastają odnóża. Zazwyczaj jest ich 6 par. Pierwsze dwie to odnóża gębowe. Jedną z nich są szczękoczułki z ruchomym pazurem, do którego uchodzi przewód gruczołu jadowego. Druga to nogogłaszczki, które są zakończone pazurkami. Pozostałe cztery pary odnóży to odnóża kroczne.
- Odwłok tych okazów jest miękki. Z tyłu znajdują się kądziołki przędne, które zawierają tysiące gruczołów przędnych. Produkują ciekłą substancję, która w kontakcie z powietrzem zastyga i tworzy cieniutką nić.
- Układ krwionośny pająków jest otwarty.
- Zwierzęta oddychają za pomocą tchawek lub płucotchawek.
- Mózg pająków składa się z dwóch części.
- W układzie pokarmowym końcowa część jelita jest zamieniona w żołądek ssący. Wewnątrz znajdują się również gruczoły trzustkowo-wątrobowe.
- Wśród pająków występuje zapłodnienie wewnętrzne.
- Większość zwierząt ma dwa woreczkowate gruczoły jadowe. Są umieszczone u podstawy szczękoczułek. Mogą one produkować jad hemolityczny (wywołuje uszkodzenia naczyń krwionośnych i czerwonych krwinek) lub neurotoksyczny (wpływa na układ nerwowy).
- Pająki, które występują w Polsce, mogą mieć od 6 do 8 par oczu. Ponadto osiągają od 1 do 10 mm. Nie są zatem przesadnie duże.
Ochrona i zagrożenia dla pająków
Pająki są bardzo liczną grupą zwierząt, dlatego też wielu osobom wydaje się, że nie są zagrożone wyginięciem. Nic bardziej mylnego. Tych zwierząt jest coraz mniej, ponieważ jest coraz mniej miejsc, w których mogłyby się rozmnażać i zdobywać różnorodne pożywienie. Przyczynami zmniejszania się populacji pająków są także stosowanie chemicznych środków ochrony roślin, a także intensywny system gospodarowania.
W wyniku stosowania pestycydów na polach, ale i w przydomowych ogrodach, jest coraz mniej chwastów, a także owadów, którymi żywią się pająki. Ponadto regularne używanie maszyn rolniczych, czy głębokie naruszanie struktury ziemi prowadzi do niszczenia gniazd i sieci tych zwierząt. W rezultacie owady muszą nieustannie pracować nad odbudowaniem pajęczyn, co nie tylko kosztuje dużo czasu, ale także naraża je na szkodliwe warunki atmosferyczne.
Aby utrzymać populację pająków na stałym poziomie, warto zadbać o bioróżnorodność w ogrodzie. W tym celu zaleca się, aby, np. tworzyć sterty suchych gałęzi, w których mogą się schować te zwierzęta. Warto również siać łąki, które kosi się raz w roku. Istotne jest także ściółkowanie roślin, ponieważ pod materią organiczną pająki mają idealne warunki do tworzenia licznych sieci.
Ciekawostki o pająkach
- Czy pająki w Polsce są jadowite?
Tak, na terenie Polski są pająki, które są jadowite. Np. na terenie Bieszczadów można spotkać gryziela tapetnika, który należy do podrzędu ptaszników. Może ugryźć człowieka, który np. wsadzi dłoń w jego norę. Jednak jego jad nie powoduje zatrucia organizmu. Zazwyczaj po ukąszeniu pozostaje ból i uczucie pieczenia.
- Czy pająki opiekują się potomstwem?
Istnieją gatunki, które po wykluciu się młodych z jaj opiekują się nimi. Dobrym przykładem jest sidlisz piwniczny. Samica zapewnia młodym jajka pokarmowe na początek ich życia. Następnie sama się poświęca i zachęca potomstwo, aby ją zjadły. Dzięki temu stają się mocniejsze i mają większe szanse na przetrwanie.
- Czy pająki mają niebieską krew?
Powszechnie się uważa, że krew pająków jest niebieska. Tak naprawdę jest srebrno-przezroczysta. Jednak ze względu na hemocyjaninę może mieć lekko niebieski połysk.
- Jaki jest największy pająk w Polsce?
Największym pająkiem w Polsce jest bagnik nadwodny. Jego ciało może dorosnąć do ok. 2,5 cm, a jego odnóża mogą mieć rozpiętość nawet do 8 cm.
Pająki - Wiadomości
-
Niewiele zwierząt jak przeraża ludzi jak pająki. Niektóre z nich to giganty
Niedziela, 19 lipca (10:33)Osiem nóg? Włochate ciało? Drapieżne zwyczaje? Trudno powiedzieć, co najbardziej przeraża ludzi na widok pająków. Jest okazja lepiej je poznać i przyjrzeć się im bliżej. Sprawdź się w... -
Jadowity pająk w Polsce. Co robić, gdy pojawił się w ogrodzie?
Środa, 8 lipca (15:50)W polskich ogrodach można spotkać pająka, którego ukąszenie bywa porównywane do użądlenia osy. To kolczak zbrojny, ciepłolubny gatunek lubiący wysoką trawę, zarośla i nasłonecznione... -
Wydobyli morskie zwierzę i znaleźli coś zaskakującego. To kły pająka
Środa, 8 lipca (07:30)Nie była duża, bo osiągała raptem 2-3 cm długości. To jednak właśnie to zwierzę stanowi klucz do zrozumienia ewolucji i powstania dzisiejszych pająków oraz ich kłów, czyli szczękoczułków.... -
Zaskakujący spektakl w polskich ogrodach. Te osy polują na nasze pająki
Niedziela, 28 czerwca (11:55)Duży pająk pogońcowaty gotuje się do ataku. Upatrzył sobie ofiarę w pobliskiej trawie i zaraz szybkim sprintem dopadnie ją i pożre. Jest w końcu największym w tej okolicy drapieżnikiem... -
Pająk Nosferatu blisko Polski? On już w Polsce był znajdowany
Czwartek, 11 czerwca (08:25)Zestawienie tych kilku słów ze sobą robi ogromne wrażenie: jadowity, pająk, Nosferatu. To sformułowania jak z horroru. Tymczasem mówimy o pająku, który w Europie mieszka od dawna, w... -
Naukowcy przecierają oczy. Pająki tak dziwne, że aż śmieszne
Sobota, 30 maja (14:00)Naukowcy z Uniwersytetu w Turku musieli zmierzyć się z nie lada wyzwaniem. Zidentyfikowali cztery nieznane dotąd gatunki ptaszników na Półwyspie Arabskim i Rogu Afryki. Jednak zachowanie... -
Nowy pająk nazwany na cześć Pink Floyd. Poluje na większych od siebie
Czwartek, 16 kwietnia (14:10)Niewielki drapieżnik z Kolumbii żyje na ścianach budynków i skutecznie kontroluje miejskie populacje owadów. -
Wchodzą do naszych domów, ludzie się ich boją. A one nam pomagają
Wtorek, 17 marca (14:07)Teoretycznie to zwiastun nadchodzącej wiosny i wzrostu temperatur, aczkolwiek wiele pająków mieszka w naszych domach przez cały rok, także zimą. Aktywność tych drapieżników wzrasta jednak...