Niemcy chcą wytwarzać więcej energii z biogazu. Rząd jest jednak nieugięty
Niemcy obecnie zmagają się z problemem uniezależnienia dostaw energii z Rosji. Jednym ze sposobów może okazać się biogaz pochodzący z rolnictwa. Rozwój tego sektora został jednak wyhamowany przez pakiet radykalnych regulacji zastosowanych kilka lat temu przez niemiecki rząd. Czy Olaf Scholz pozwoli rolnikom na produkowanie większej ilości biogazu?
![Biogaz rolniczy wytwarzany z gnojowicy, kukurydzy i trawy może pomóc Niemcom w uzyskaniu niezależności energetycznej od Rosji](https://i.iplsc.com/000EY009BUDBF8VR-C322-F4.jpg)
Godzinę drogi od Berlina, z trzech cylindrów na środku pola, wydziela się silny zapach. Teren należy do Petera Kaima, który hoduje 100 krów mlecznych. Codziennie tony odpadów organicznych - głównie gnojowicy, kukurydzy i trawy - wlewane są do wspomnianych pojemników.
W procesie zwanym "metanizacją" wspomaganym przez bakterię materia organiczna zamieniana jest w gaz. Ta mini-elektrownia zapewnia ciepło dla około dwudziestu domów we wsi Ribbeck, znanej z uprawy gruszek, o których pisał XIX-wieczny poeta Theodor Fontane.
Wszystko "w stu procentach pochodzi z naszej farmy" - zapewnia Peter Kaim. Rolnik chwali się, że produkuje energię niezależną od wojny w Ukrainie. Chciałby, aby rząd przyjął łatwiejsze procedury certyfikacji. W ten sposób biogaz mógłby stać się większą częścią miksu energetycznego Niemiec.
![](https://i.iplsc.com/000EY013NCRTUTML-C322-F4.jpg)
Tak jak ten wytwórca, cały sektor biogazu widzi swoją szansę w obecnym kryzysie - czasie gdy Berlin szuka sposobów, aby szybko ograniczyć swoją zależność od energii z Moskwy. Przed wojną w Ukrainie Niemcy importowali 55 proc. gazu z Rosji, połowę węgla i około 35 proc. swoich zasobów ropy.
Aby pokazać wytwórcom, że ich głos jest słyszany, niemiecki rząd zapowiedział w tym miesiącu, że będzie chciał zwiększyć produkcję zielonego gazu. To jeden z elementów polityki samodzielności energetycznej w obliczu rosnących cen energii.
Dwie trzecie energii z Nord Stream 2
Na ten moment biogaz wypełnia jedynie jeden procent zapotrzebowania energetycznego Niemiec - największej gospodarki Europy. "Moglibyśmy natychmiast zwiększyć naszą produkcję o 20 proc., zastępując pięć proc. rosyjskiego gazu, gdyby od jutra zniesiono bariery regulacyjne" - mówi Horst Seide, prezes niemieckiego związku producentów biogazu.
Skoncentrowany wysiłek, aby wzmocnić ten sektor pozwoliłby w dłuższej perspektywie czasowej "produkować 2/3 przepustowości Nord Stream 2" - twierdzi jedna z organizacji branżowych. Berlin wstrzymał uruchomienie gazociągu po inwazji Rosji na Ukrainę.
Historia biogazu w Niemczech sięga już dekad. Na początku XXI wieku kraj dał zielone światło temu sektorowi, stając się europejskim liderem pod tym kątem. Połowa wszystkich wytwórców biogazu w Europie znajduje się właśnie w Niemczech.
Jednak począwszy od 2014 roku niemiecki rząd wycofał się z tego kierunku, ograniczając moce wytwórcze poprzez skomplikowany system wsparcia celowego. Głównym zarzutem była szeroko zakrojona industrializacja sektora, która stwarzała poważne problemy środowiskowe łączone ze zwiększonym zagrożeniem zanieczyszczenia wód i wycieków skażonego gazu.
Przewidywano także, że może dojść do przejmowania ziemi w celu wytwarzania energii, co mogłoby ograniczyć produkcję żywności. Niemieckie ministerstwo rolnictwa podaje, że już teraz 14 proc. terenów rolnych w kraju wykorzystywanych jest do produkcji energii.
W rezultacie otwieranie nowych biogazowni zostało mocno wyhamowane, z 1526 w 2013 roku do zaledwie 94 w 2014 gdy weszły w życie nowe przepisy. W 2021 roku w Niemczech otwarto już tylko 60 nowych biogazowni rolniczych.
![](https://i.iplsc.com/000EY01YPPF34A72-C322-F4.jpg)
Energia zamiast żywności
Przedstawiciele branży mówią, że odrobili lekcję i chcą być częścią rozwiązania problemu odcięcia się od gazu z Rosji. Nawołują w związku z tym do poluzowania regulacji.
Niektórzy eksperci są jednak sceptyczni. "W kontekście niepewnych dostaw żywności w przyszłości z powodu wojny w Ukrainie, obrona zwiększenia produkcji biogazu w obecnym kształcie jest skomplikowana" - mówi Michael Sterner, naukowiec zajmujący się energią na Uniwersytecie w Ratyzbonie.
Zwiększenie wytwarzania może nastąpić w sposób "zdecentralizowany", wykorzystując małe instalacje i "zrównoważone, pierwotne materiały" - odpowiada Ingo Baumstark, rzecznik stowarzyszenia producentów biogazu.
Branża zapowiada, że chce zaniechać tworzenia monokultur kukurydzy poświęconych wyłącznie produkcji energii, skupiając się na odpadach resztkowych pochodzących z wytwarzania żywności. Ale taki model, lepszy pod kątem ochrony środowiska, byłby ogromnym przedsięwzięciem logistycznym. Obecnie 80 proc. materii organicznej używanej do produkcji biogazu w Niemczech pochodzi z roślin produkowanych wyłącznie do tego celu - wynika z danych niemieckiej agencji ochrony środowiska.