Bociany

Bociany występują głównie na terenie podmokłym, zazwyczaj w pobliżu obszarów rolniczych. Ptaki budują gniazda na wysokich drzewach, kominach budynków gospodarczych czy na słupach trakcji energetycznych.

Rzadko występują w miastach, a jeśli już, to w mniejszych miejscowościach, w których mogą łatwo znaleźć pożywienie.

Bociany wiosną i latem można spotkać na terenie Europy (wyjątki to Wyspy Brytyjskie oraz Półwysep Skandynawski). Na zimę wędrują do Azji Mniejszej i Afryki Północnej, gdzie pozostają do kolejnego roku, aby powrócić do Europy.

Bociany są bardzo towarzyskie, często tworzą liczne stada. Wspólnie z innymi przedstawicielami tej rodziny żerują lub migrują. Zdarza się, że w jednym miejscu gromadzi się nawet setka osobników.

Wbrew pozorom bociany nie łączą się w pary na całe życie. Zdarza się, że te same ptaki spotykają się co rok. Jednak jeśli z jakiegoś powodu do samica nie dołączy do partnera, samiec może zawrzeć nowy związek. To, czy bocian nie pozostanie sam, zależy od tego jak przygotuje gniazdo. Jeśli trafi w upodobania "pani bocianowej", jest szansa, że stworzy nową parę. 

Bociany przylatują do Polski wiosną. Pierwsze pojawiają się samce, które odbudowują stare gniazdo i czekają na partnerkę. Następnie przystępują do lęgu. Pierwsze jaja pojawiają się w drugiej połowie kwietnia. Po ok. 33-34 dniach wykluwają się młode, które po kolejnych 60-65 dniach opuszczają gniazdo i wędrują do ciepłych krajów. 

Dorosłe osobniki spędzają w Polsce ok. 5 miesięcy. W połowie sierpnia wracają do Afryki i Azji. 

Bociany są bardzo charakterystycznymi ptakami, które są od dawna kojarzone z polską wsią. Oto ich najważniejsze cechy.

Bociany nie są zagrożone wyginięciem. Jednak od 100 lat ich populacja stale się zmniejsza. Wynika to przede wszystkim z coraz mniejszej ilości obszarów do życia. Ptaki mają problem z dostępnością do nich z powodu postępującej industrializacji i zmian w rolnictwie, np. wysuszania łąk pod uprawę kukurydzy. W rezultacie jest coraz mniej miejsc do żerowania, co utrudnia bocianom przetrwanie. 

Bardzo niebezpieczne dla ptaków są także śmieci oraz przewody elektryczne. Zdarza się, że bociany budują gniazda np. z plastikowych reklamówek, w które młode zaplątują się i umierają. Często te zwierzęta ponoszą śmierć w wyniku kolizji z napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi. 

W Polsce bocian biały jest objęty ochroną prawną od 1952 roku. Obowiązuje także program pod nazwą "Program Ochrony Bociana Białego i Jego Siedlisk". Wśród obszarów specjalnej ochrony można wymienić np. Biebrzański Park Narodowy czy Narwiański Park Narodowy. W wyniku podjętych działań stan populacji jest uznawany za stabilny. 

Zdarza się, że bociany same wyrzucają młode z gniazda lub je… połykają. Ptaki robią to, aby zwiększyć szanse na przeżycie najsilniejszych okazów. Dzięki redukcji piskląt dorosłe okazy mają mniej dziobów do wykarmienia. 

Jednak młode mogą padać także ofiarą obcych bocianów, które odwiedzają pobliskie gniazda i zrzucają pisklęta. W ten sposób powiększają swój rewir pokarmowy, o ten, który zajmowała „eksmitowana” rodzina.

Bociany osiągają dojrzałość płciową po 2-3 latach. Maksymalna długość ich życia wynosi średnio ok. 8-9 lat. Jednak odnotowano również okaz, który przeżył aż 39 lat!

Nie wszystkie bociany budują gniazda. Młode osobniki, a także te, które straciły lęg, często przebywają w zagajnikach koło łąk lub na samotnych drzewach.

Jajami opiekują się na przemian samica z samcem. Bociany regularnie się zmieniają, dzięki czemu mogą rozprostować skrzydła i napełnić brzuch.

Bociany są mięsożerne. Zazwyczaj polują na małe zwierzęta, które przebywają w płytkiej wodzie i niskich zaroślach. Są to np. dżdżownice, owady, żaby, krety, ryjówki, a nawet nornice. Jeśli wokół nie ma wystarczająco jedzenia, mogą polować także na jaja innych gatunków, ryby, skorupiaki czy mięczaki.