Znaleźli dziwne zwierzę z kolcami. Wygląda jak durian

Pomrowy, śliniki i inne pozbawione skorup ślimaki są dzisiaj plagą w Polsce i całej Europie. Atakują wiele upraw, zarówno tych przemysłowych, jak i przydomowych, co doprowadza wielu ogrodników i działkowców do rozpaczy. Ślimaki pożerają wszystko, w tym ukochane i dopieszczane przez działkowców i ogrodników uprawy. Znikają: domowa marchewka, pietruszka, groszek, sałata, zioła, nawet kwiaty.

Te pozbawione skorup, nagie ślimaki wyglądają na jakąś biologiczną apokalipsę i na szczytową formę rozwoju tych mięczaków. Ślimaki kojarzyły się dotąd raczej ze zwierzętami pokroju winniczka, które noszą na grzbiecie skorupę jako formę schronienia i zabezpieczenia przed atakami drapieżników, suszą czy deszczem. 

Pozbawione tej osłony nagie pomrowy czy śliniki wydają się bezbronne, ale to pozory. Okazuje się, że te nagie zwierzęta skutecznie radzą sobie w środowisku bez skorup.

Tym ciekawszy jest kontekst odkrycia z prowincji Junnan w południowych Chinach, gdzie znaleziono zwierzę nazwane Shishania aculeata. O jej odnalezieniu informuje "Science", gdzie można przeczytać, że ten okaz z okresu kambryjskiego, która wykazuje podstawowe cechy mięczaków, takie jak stopa i płaszcz, ale zarazem jest bardzo osobliwy. Ciało zwierzęcia pokrywa bowiem szereg chitynowych wyrostków w postaci kolców.

Jak donosi Luke Parry z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Oksfordzkiego cytowany przez phys.org, próba odkrycia, jak wyglądał wspólny przodek mięczaków, czyli tak różnych zwierząt, jak ślimak, kałamarnica i ostryga, była ogromnym wyzwaniem dla biologów ewolucyjnych i paleontologów. Nie da się znaleźć odpowiedzi, wyłącznie gatunki żyjące współcześnie. 

Mięczaki rozwinęły się bowiem w tak wiele form, że mówimy o jednej z najbardziej zróżnicowanych grup świata. W tym sensie Shishania aculeata z Chin dostarcza kapitalnych informacji. Jest przedstawicielką najwcześniejszych przodków mięczaków, którymi były opancerzone ślimaki kolczaste. Pojawiły się one jeszcze przed ewolucją muszli, które widzimy u współczesnych ślimaków i małży. 

Ten pradawny ślimak sprzed 514 milionów lat przypomina współczesne pomrowy i śliniki, ale wyrostki na jego ciele w formie kolców zapewne służyły jako skuteczna ochrona może zanim jeszcze ślimaki zaczęły produkować ochronny śluz, który dzisiaj zabezpiecza pomrowy przed atakami i czyni z nich mało atrakcyjną zdobycz dla drapieżników.

Shishania aculeata, miała bowiem podobne do pomrowów spłaszczone, owalne ciało o długości nieco ponad 3 cm i szerokości 2 cm. W chińskiej prowincji Junnan udało się znaleźć 18 okazów i - jak donosi agencja Reuters - niektóre z nich zachowały w skamieniałościach odciski miękkich części ciała, które rzadko ulegają fosylizacji. 

To absolutna rewelacja, pozwalająca poznać anatomię najstarszego znanego ślimaka. Naukowcy opisują, że zwierzę wyglądało nieco jak owoc duriana.

Wiele wskazuje na to, że zanim mięczaki wytworzyły muszle, chroniły się przy pomocy chitynowych kolców. Są one nieduże, ale badanie mikroskopowe pokazuje, że miały maleńkie wydłużone kanały o średnicy mniejszej niż tysięczna milimetra. 

Możliwe zatem, że poza funkcją ochronną owe kolce miały też inne zastosowanie np. w formie układu wydalniczego. Podobne rozwiązania mają dzisiejsze dżdżownice. Może wspomagały odżywianie się zwierzęcia.

Fascynujące znalezisko pokazuje, że zwierzęta znane z naszych ogrodów i stanowiące dzisiaj nasze utrapienie to prastara grupa znana od pół miliarda lat. I już wtedy mięczaki były w stanie stworzyć unikalne formy świetnie dostosowujące się do życia.