Najnowsza analiza obejmująca ponad 20 tys. drzew na pięciu kontynentach pokazuje, że stare drzewa są bardziej odporne na suszę niż młodsze drzewa i mogą lepiej wytrzymać przyszłe ekstremalne warunki klimatyczne. A to poważny problem - bo starych drzew ubywa najszybciej.
Stare drzewa lepiej znoszą suszę
"Liczba starych lasów na planecie spada, a jednocześnie przewidujemy, że w przyszłości susze będą częstsze i bardziej intensywne" - mówi dr Tsun Fung Au, ekolog z Uniwersytetu Michigan. Prace jego zespołu opublikowało właśnie czasopismo "Nature Climate Change". "Biorąc pod uwagę ich wysoką odporność na suszę i wyjątkową zdolność magazynowania dwutlenku węgla, ochrona starszych drzew powinna być najwyższym priorytetem walki z konsekwencjami zmian klimatu" - dodaje naukowiec.
Zobacz również:
Podczas gdy wylesianie, selektywne pozyskiwanie drewna i inne zagrożenia doprowadziły do zaniku starych lasów, ponowne zalesianie - albo poprzez naturalną sukcesję, albo poprzez sadzenie drzew - sprawia, że lasy zdominowane są przez coraz młodsze drzewa.
W strefie umiarkowanej obszar zajmowany przez młodsze drzewa (liczące mniej niż 140 lat) przewyższa dziś znacznie obszar zajmowany przez drzewa starsze. Oznacza to, że młode drzewa pełnią dziś kluczową rolę w funkcjonowaniu leśnych ekosystemów, ale też w odsysaniu z atmosfery dwutlenku węgla. Biorąc pod uwagę najnowsze badania, mogą być one jednak gorszym rozwiązaniem w walce ze zmianą klimatu niż stare drzewa.
Młode drzewa usychają szybciej
Skoro młode drzewa są mniej odporne na suszę, oznacza to, że w przyszłości lasy mogą znaleźć się w poważnym niebezpieczeństwie. Mogą też nie być w stanie wychwytywać takiej ilości dwutlenku węgla, jaka potrzebna byłaby do zahamowania procesu pogłębiania się zmian klimatu. "Nasze wyniki sugerują, że w krótkim okresie wpływ suszy na lasy może być dotkliwy ze względu większą wrażliwość młodych drzew. Jednak na dłuższą metę te młodsze drzewa mają większą zdolność do odzyskiwania sił po suszy" - tłumaczy AU.
"Te odkrycia powinny mieć wpływ na sposób, w jaki zarządzamy naszymi lasami. Historycznie zarządzaliśmy lasami w celu promowania gatunków drzew dających najlepszą jakość drewna" - mówi Justin Maxwell z Indiana University. "Nasze odkrycia sugerują, że zarządzanie lasami pod kątem ich zdolności do magazynowania węgla i odporności na susze może być ważnym narzędziem w reagowaniu na zmiany klimatu, a wiek lasów jest ważnym aspektem tego, jak zareagują na suszę".
Przebadano ponad 20 tys. drzew
Naukowcy w badaniach posłużyli się danymi z Międzynarodowego Banku Danych Słojów Drzew, aby przeanalizować reakcję 21 964 drzew ze 119 gatunków na susze, do których dochodziło w minionym stuleciu. Odkryli, że młode drzewa liściaste podczas suszy ograniczały swój wzrost o 28 proc, podczas gdy starsze o 21 proc. Podczas ekstremalnych susz różnica w tempie wzrostu drzew starych i młodych wzrastała aż do 17 proc.
Badacze podkreślają, że w globalnej skali te różnice mogą mieć ogromny wpływ na regionalne magazynowanie dwutlenku węgla i globalny budżet węglowy. Zwłaszcza w lasach strefy umiarkowanej, które należą do największych pochłaniaczy dwutlenku węgla na świecie.
Różnice w reakcjach na suszę związane z wiekiem w drzewach iglastych były mniejsze niż w liściastych, prawdopodobnie dlatego, że drzewa iglaste zwykle zamieszkują bardziej suche środowiska.
