Ssaki
Piątek, 27 października 2023 (16:17)
Aktualizacja Wtorek, 31 października 2023 (12:12)
Ssaki (Mammalia) to grupa zwierząt zamieszkujących przede wszystkim środowisko lądowe, ale także wodne (walenie i brzegowce) czy powietrzne (nietoperze). Gromadę charakteryzuje zdolność do karmienia swoich potomków mlekiem produkowanym przez gruczoły mlekowe matki. Na świecie żyje ponad 5800 gatunków ssaków - od niewielkich myszy po ogromne słonie czy wieloryby. Adaptując się do różnych środowisk, ssaki skolonizowały niemal każdy zakątek Ziemi.

Ssaki - najważniejsze informacje
-
Gromada:
ssaki
-
Typ:
strunowce
-
Królestwo:
zwierzęta
Ssaki — występowanie i środowisko
Cechą charakterystyczną większości ssaków jest stałocieplność. Zwierzęta potrafią utrzymać taką samą temperaturę w różnych warunkach. To sprawia, że mogą przeżyć zarówno na mroźnych obszarach podbiegunowych, jak i w gorących lasach tropikalnych.
Ssaki można podzielić ze względu na miejsce występowania na:
- morskie, np. walenie lub płetwonogie,
- lądowe.
Ssaki można spotkać nie tylko na lądzie i w wodzie. Istnieją zwierzęta, które występują także w powietrzu, ponieważ opanowały umiejętność latania. Są to np. nietoperze.
Na świecie żyje 5800 gatunków ssaków, z czego naliczniejszą grupą są gryzonie (2300 gatunków) i nietoperze (1300 gatunków).
Największym ssakiem jest płetwal błękitny, który osiąga 30 metrów długości i 180 ton wagi. Do najmniejszych przedstawicieli ssaków zaliczamy nietoperze i ryjówki.
Ssaki — tryb życia i zachowanie
Ssaki mogą prowadzić dzienny lub nocny tryb życia. Zazwyczaj polują nocą, a odpoczywają w dzień, gdy wokół jest bardzo upalnie. Część zwierząt zapada zimą w sen zimowy.
Wszystkie ssaki - poza stekowcami - są żyworodne. Młode, które się rodzą z ciąży, zazwyczaj są ślepe i nagie. Niektóre gatunki po urodzeniu potrafią się już poruszać i jeść normalny pokarm (bydło, konie), inne do rozwoju potrzebują czasu - tygodni, a nawet lat - jak w przypadku człowieka.
Ssaki opiekują się młodymi po porodzie i karmią je mlekiem. Jednocześnie są jedynymi zwierzętami, które wytwarzają mleko.
Niektóre ssaki tworzą stada lub grupy rodzinne. Zwierzęta żyją w symbiozie, wzajemnie dbają o swoje potomstwo i chronią się przed drapieżnikami. Istnieją jednak osobniki, które wolą przebywać w samotności. Spotykają się z innymi tylko np. podczas kopulacji lub w trakcie posiłków.
Ssaki — anatomia
Ssaki są bardzo zróżnicowaną gromadą. Zwierzęta różnią się rozmiarami, wagą, a także ogólnym wyglądem. Są jednak cechy, które je łączą.
- Ssaki mają grubą skórę, która składa się z dwóch warstw: naskórka i skóry właściwej. Znajdują się na niej gruczoły łojowe, mleczne, zapachowe i potowe. Ponadto ze skóry większości ssaków wyrastają włosy. Niektóre osobniki mogą mieć też kolce lub łuski.
- Szkielet ssaków jest w dużym stopniu skostniały. Kręgosłup jest podzielony na 5 odcinków: szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy i ogonowy. Liczba kręgów różni się w zależności od gatunku.
- U dorosłych osobników kości mózgoczaszki są połączone ze sobą szwami. Chronią delikatny mózg przed uszkodzeniami.
- U ssaków trzewioczaszka jest mniejsza od mózgoczaszki. Składa się z kości nosowych, lemiesza, kości jarzmowych, kości łzowych, żuchwy, szczęk, małżowin nosowych dolnych, kości podniebiennych i kości gnykowej.
- Większość ssaków ma zęby osadzone w zębodołach kości szczękowej lub w żuchwie. Są jednak osobniki, które ich nie mają; to np. kolczatki czy łuskowce. U przeważającej części gatunków występują też zęby mleczne.
- Układ mięśniowy ssaków jest bardzo dobrze rozwinięty. Dzięki temu mogą się poruszać. Mięśnie mogą występować także na twarzy. Tak jest u człowieka i małp.
- Ssaki oddychają płucami. Wdychają tlen obecny w powietrzu przez nozdrza zewnętrzne lub jamę ustną.
- Ssaki mają jeden z najbardziej rozwiniętych układów nerwowych wśród zwierząt. Dotyczy to zwłaszcza mózgowia. Kora mózgowa może być mniej lub bardziej pofałdowana. Zupełnie gładka jest u owadożernych czy zającokształtnych. Najsilniej jest pofałdowana u człowieka.
Ochrona i zagrożenia dla ssaków
Według wyników badań, które zostały zaprezentowane na Światowym Kongresie Ochrony Przyrody IUCN, 1/4 gatunków ssaków lądowych i 1/3 gatunków ssaków morskich jest zagrożonych wyginięciem. Według analizy ok. 1140 gatunków może wymrzeć.
W Polsce wyróżnia się pięć gatunków, które są narażone na wymarcie. Jednocześnie aż 69 gatunków jest objętych ochroną gatunkową zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska. Na liście znajdują się m.in. jeż wschodni, kret, gacek brunatny, wiewiórka, wilk, wydra czy ryś. Ochroną częściową jest objęty bóbr.
Zagrożeniami dla ssaków są m.in.:
- utrata naturalnych siedlisk w wyniku rozwoju gospodarki i wylesiania terenów,
- zanieczyszczenia wody, powietrza i gleby,
- globalne ocieplenie, które powoduje wzrost temperatur,
- kłusownictwo,
- nieprzyjazne obce gatunki drapieżników.
Ratunkiem dla zwierząt jest np. wyznaczenie terenów, w których mogą spokojnie żyć. Zazwyczaj są to parki narodowe, w których jest zakaz wycinki lasów, kłusownictwa czy prowadzenia nielegalnych hodowli.
Ciekawostki o ssakach
- Który ssak jest najdłużej w ciąży?
Najdłużej w ciąży jest słoń. Trwa ona ok. 22 miesiące.
- Jaki jest najszybszy ssak na świecie?
Najszybszym ssakiem na świecie na lądzie jest gepard. Na odcinku 500 m potrafi rozwinąć prędkość od 100 do 120 km/h.
- Jaki jest najmniejszy ssak na świecie?
Najmniejszym ssakiem na świecie jest ryjówka etruska. Ma zaledwie 35 mm długości (z ogonem 48 mm). Waży tylko 2 g.
- Jaki jest najcięższy ssak na świecie?
Najcięższy ssak na świecie to płetwal błękitny. Może ważyć do 135 t i mierzyć do 30 m długości!
- Czy trąba słonia ma kości?
Trąba słonia nie ma kości. Jest bardzo elastyczna i wiotka. Jednak zwierzę potrafi nią unieść przedmioty o wadze do 400 kg!
- Jak mądre są psy?
Uważa się, że IQ psów jest podobne do ilorazu inteligencji dwuletniego dziecka. Zwierzęta mają też dobrze rozwiniętą inteligencję emocjonalną.
Temat Ssaki znajdziesz również w serwisie:
Ssaki - Wiadomości
-
Polskie miasto ma problem ze szczurami. Zarządzono akcję. Kogo obejmie?
Niedziela, 23 marca (12:47)W kwietniu w Poznaniu przeprowadzona zostanie obowiązkowa deratyzacja, której celem jest ograniczenie populacji gryzoni i przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się chorób, które mogą... -
Dziecko zginęło na oczach dziadka. Tym razem to nie tygrys
Wtorek, 18 marca (09:06)Do tragedii doszło w pobliżu pola kukurydzy. Najpierw spomiędzy roślin wyskoczył drapieżnik, który porwał 10-letnią dziewczynkę idącą obok pola z dziadkiem. Następnie zginęła 47-letnia... -
Nowe badania nie pozostawiają złudzeń. Wszystkie ssaki w jednym kolorze
Poniedziałek, 17 marca (07:00)W mezozoicznym lesie lśnią barwy. Mnóstwo tu czerwieni, bieli, żółci, ostrych barw i odcieni, z których każdy czemuś służy. To dinozaury i pterozaury urzekają kolorami. Ale nie ssaki. One... -
Wygląda jak wielka wiewiórka, ale to przodek człowieka
Środa, 12 marca (13:32)Można powiedzieć, że dinozaury nie zdążyły jeszcze ostygnąć po swoim wyginięciu przed 66 mln lat i już wtedy pojawił się na Ziemi nowy mieszkaniec. Mixodectes nie rzucał się w oczy,... -
W maszynie z Francji był pasażer na gapę. Rzadkie zwierzę zostanie w Polsce
Poniedziałek, 10 marca (08:56)To ekstremalnie rzadkie zwierzę, przynajmniej w Polsce. U nas uchodzi za jednego z najrzadziej spotykanych gryzoni, których została garstka. We Francji jest liczniejszy i stamtąd właśnie... -
Wieloryb krąży po Bałtyku, nie opuszcza go. Wpłynął do portu w Świnoujściu
Niedziela, 2 marca (09:46)Humbak, który nie tak dawno zaplątał się w sieci w Międzyzdrojach bynajmniej nie opuścił wód Morza Bałtyckiego. Nadal jest przy polskich brzegach i wpłynął właśnie do portu w Świnoujściu.... -
Pandka uciekła z dużego polskiego zoo. Szczęśliwy finał poszukiwań
Poniedziałek, 24 lutego (15:26)Młoda pandka ruda imieniem Kumari uciekła z zoo w Poznaniu. Ogród poprosił mieszkańców miasta o pomoc. Zwłaszcza spacerowiczów okolic Nowego Zoo i Jeziora Maltańskiego, bowiem Kumari... -
Myszy zaskoczyły wszystkich. Potrafią udzielać pierwszej pomocy
Poniedziałek, 24 lutego (12:12)Wszystkiego byśmy się spodziewali po myszach, które niewątpliwie są zwierzętami bardzo zaradnymi i sprytnymi, ale jednak nie tego. Naukowcy z University of Southern California w Los...
Ssaki - Wideo
-
Sianokosy są niebezpieczne dla zwierząt. Giną młode ptaki i ssaki
Poniedziałek, 12 czerwca 2023 (17:48)Sianokosy śmiertelnie niebezpieczne dla młodych ptaków i ssaków. W wysokich trawach udaje się im ukryć przed drapieżnikami. Niestety nie przed człowiekiem. Pod kosiarkami giną młode... -
Wyjątkowo dziwne ssaki. Rekordy wśród zwierząt
Czwartek, 12 sierpnia 2021 (10:45)Leniwiec trójpalczasty to najpowolniejszy żyjący ssak. Porusza się z prędkością kilku metrów na minutę, nic więc dziwnego, że jego futro porastają glony. Oddycha także leniwie – co...