Kulczyk to polski kanarek. Niebawem przyleci do Polski, a w Rybniku zimował
Kulczyk (Serinus serinus) to siostrzany gatunek do właściwego protoplasty powszechnych klatkowych ptaków czyli kanarków (Serinus canaria). Kanarek nadal występuje powszechnie jako dziki ptak na Wyspach Kanaryjskich, Maderze i na Azorach. W XV wieku został przywieziony przez Hiszpanów do Europy ze względu na niezwykły śpiew.
W skrócie
- Kulczyk (Serinus serinus) to bliski kuzyn kanarka, który występuje dziko w Polsce, szczególnie na Śląsku i Podkarpaciu.
- Kulczyki zwykle odlatują na zimę, ale zdarzają się przypadki zimowania pojedynczych osobników, jak w tym roku w Rybniku.
- Historia kulczyka w Polsce rozpoczęła się w XIX wieku, kiedy gatunek zaczął ekspansję z regionu śródziemnomorskiego na północ.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Potem jego hodowla rozprzestrzeniła się, szczególnie we Włoszech i w Niemczech, gdzie intensywnie pracowano nad odmianami śpiewającymi i kolorowymi. Teraz kanarek powszechnie znany jest właśnie z klatkowych hodowli, ale w Polsce mamy także dzikiego kuzyna tego kanarka.
Kulczyk występuje w całej Polsce, ale dopiero od niespełna 200 lat
W Polsce kulczyk jest licznym ptakiem lęgowym szczególnie na całym Śląsku i Podkarpaciu. Występuje często na terenach miejskich, w parkach, na cmentarzach i na terenach ogródków działkowych. Według danych z Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych populacja kulczyka w Polsce liczy około 600 tysięcy par lęgowych.
Często można go zobaczyć jak śpiewa z eksponowanego miejsca. Lubi wykorzystywać w tym celu przewody telefoniczne i energetyczne. To okazja by zapoznać się z tym ciekawym gatunkiem w naszej awifaunie. Kulczyki zaczną śpiewać już w kwietniu kiedy będą zajmować rewiry lęgowe a teraz można zobaczyć już te ptaki, które przyleciały z zimowisk jak pierwsze.
Kulczyk i kanarek dwa bratanki
Ale historia występowania kulczyka jest ciekawa bo dawniej obecny był jedynie na obszarach śródziemnomorskich. Dopiero w XIX wieku rozpoczął ekspansję na północ i pierwszy lęg na ziemiach polskich odnotowano w połowie XIX wieku. Potem kulczyk kontynuował powolną ekspansję na inne rejony Europy. Poszerzył zasięg występowania na północ i północny wschód, szczególnie w drugiej połowie XX wieku. Dotarł do Wielkiej Brytanii, Danii i południowej Szwecji.
Nasz kulczyk, bardzo podobny jest do oryginalnego dzikiego kanarka. Szczególnie dorosły samiec, który jest podobnej wielkości i ma sporo żółtego koloru w ubarwieniu. Kulczyk zamieszkuje zachodnią, południową i środkową Europę, północną Afrykę i Bliski Wschód. Populacje południowe są osiadłe, a te żyjące w środkowej Europie są wędrowne i ptaki zimują w południowej i południowo-zachodniej Europie i północnej Afryce.
Zimowanie kulczyka to rzadkie zjawisko w naszych warunkach
Zwykle wszystkie nasze kulczyki odlatują od nas na zimę i pierwsze ptaki przylatują do nas właśnie teraz w marcu. Zdarzają się przypadki zimowania pojedynczych kulczyków w różnych rejonach kraju. Zwykle ptaki trzymają się karmników, albo miejsc gdzie znajduje się ziarno, np. w pobliżu silosów zbożowych. W tym roku w styczniu jeden samiec kulczyka przylatywał do karmnika w Rybniku.
Miałem okazję obserwować go wielokrotnie przez cały miesiąc. Zaskakujące jest to, że tegoroczna zima była mroźna i śnieżna. Ten jeden osobnik zdecydował się na pozostanie na terenach lęgowych i regularnie korzystał z pokarmu w karmniku. Tym samym oszczędził sobie ryzykownej dalekiej wędrówki , a teraz jest już na miejscu dużo wcześniej niż konkurenci, którzy dopiero przylatują.
Na świecie jest 8 gatunków z rodzaju Serinus, to zawsze małe, niepozorne ptaki wróblowe z krótkim dziobem. Należą do licznej rodziny łuszczakowatych, tej samej do której należy też najliczniejsza w Polsce zięba. W ich upierzeniu dominuje mieszanka kolorów żółtego i szarego podobnie jak u naszego kulczyka.
