Wielki, skaczący kangur. Ćwierćtonowe olbrzymy były zwinniejsze niż sądzono
Przez dekady paleontolodzy byli przekonani, że największe kangury w historii Australii były zbyt ciężkie, by skakać. Najnowsza analiza biomechaniczna pokazuje jednak, że nawet zwierzęta ważące około 250 kg nie były mechanicznie wykluczone z podskoków, choć prawdopodobnie korzystały z nich tylko sporadycznie.
W skrócie
- Nowe badania wykazały, że plejstoceńskie kangury o masie około 250 kg nie były wykluczone mechanicznie z możliwości skakania.
- Analiza kości kilku gatunków, w tym wymarłych sthenurinów, obaliła wcześniejsze założenia o braku zdolności do skakania u dużych kangurów.
- Autorzy badania uznali, że skakanie było fizycznie możliwe, lecz zapewne odgrywało jedynie marginalną rolę w sposobie poruszania się plejstoceńskich kangurów.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Plejstocen był złotą erą gigantów. W Australii żyły wówczas kangury znacznie większe od tych, które znamy dziś. Największe współczesne osobniki Osphranter rufus ważą około 90 kg. Tymczasem wymarłe gatunki z grupy sthenurinów mogły osiągać masę nawet 250 kg.
To właśnie sthenuriny przez lata uchodziły za dowód na to, że skakanie ma swoje biomechaniczne granice. Uważano, że ich masywne ciała i nietypowa budowa nóg uniemożliwiały klasyczny kangurzy skok. Dominowała hipoteza, że poruszały się głównie dwunożnie, krokiem przypominającym chód człowieka.
Kości zamiast intuicji
Nowe badanie opublikowane w Scientific Reports kwestionuje to założenie. Zespół kierowany przez Megan E. Jones z University of Manchester przeanalizował kości kończyn tylnych 67 gatunków makropodów, zarówno współczesnych, jak i wymarłych. W centrum uwagi znalazły się kość udowa, piszczel, czwarta kość śródstopia oraz kość piętowa, czyli miejsce przyczepu ścięgna Achillesa.
Na podstawie tych danych badacze obliczyli, jakie siły działałyby na kości i ścięgna podczas skoku oraz czy ich wytrzymałość byłaby wystarczająca. Wynik jest jednoznaczny: same ograniczenia mechaniczne nie wykluczają skakania u gigantycznych kangurów.
"To dowód na to, że z mechanicznego punktu widzenia nie powstrzymywało ich przed skaaniem" - mówi Jones. Jak podkreśla, to nie oznacza, że skakanie było ich głównym sposobem poruszania się, ale że było fizycznie możliwe.
Nie powiększony kangur, lecz inna konstrukcja
Kluczowe okazało się założenie, obecne w starszych pracach: że wymarłe kangury były jedynie "powiększoną wersją" współczesnych. Analiza kości temu przeczy. Gigantyczne gatunki miały krótsze i szersze kości stóp oraz masywniejsze kości piętowe, co zmniejszało ryzyko złamań i pozwalało na przyczep grubszych ścięgien.
"Ścięgno Achillesa u dzisiejszych kangurów pracuje bardzo blisko granicy wytrzymałości, ale to pozwala magazynować energię sprężystą" - tłumaczy Jones. U gigantycznych form ścięgna były prawdopodobnie grubsze i bezpieczniejsze, choć mniej efektywne energetycznie.
To sugeruje kompromis: skakanie było możliwe, ale mniej ekonomiczne niż u współczesnych kangurów.
Skok jako opcja, nie standard
Autorzy badania podkreślają, że skakanie najpewniej nie było dominującym sposobem lokomocji gigantycznych kangurów. Raczej stanowiło część szerszego repertuaru ruchów, używaną okazjonalnie, na przykład do krótkich zrywów lub ucieczki przed drapieżnikami.
Benjamin Kear z Uniwersytetu w Uppsali, komentując wyniki, zauważa, że "kangurzy skok okazuje się zaskakująco elastycznym rozwiązaniem ewolucyjnym", dostosowywanym do różnych warunków ekologicznych.
Badanie wpisuje się w coraz wyraźniejszy obraz plejstoceńskiej Australii jako świata znacznie bardziej zróżnicowanego ekologicznie, niż sugerowały wcześniejsze rekonstrukcje. Gigantyczne kangury nie były niezdarnymi kolosami skazanymi na powolny chód, lecz zwierzętami zdolnymi do więcej, niż przez lata sądzono.
