Sokolnicy używają ich do polowania. Nagle zaczęły wymierać
Kazachstan wypuszcza zagrożone wyginięciem sokoły, które od wieków sokolnicy wykorzystują do polowań. Ornitolodzy zauważają jednak, że to takie działania przyczyniają się w głównej mierze do spadku liczebności ptaków w przyrodzie.
W skrócie
- Kazachstan wypuszcza zagrożone wyginięciem sokoły, których liczebność drastycznie spadła na tym obszarze w ostatnich latach.
- Odławianie ptaków na potrzeby sokolnictwa oraz degradacja siedlisk i zanieczyszczenia środowiska należą do głównych czynników zagrażających populacji rarogów.
- W Polsce raróg objęty jest ścisłą ochroną, a liczba obserwacji tego gatunku wykazuje obecnie trend wzrostowy.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Raróg to ptak wędrowny występujący na rozległym obszarze od Europy Środkowej po północno-wschodnie Chiny. W Kazachstanie populacja gatunku zmniejszyła się w ostatnich latach nawet o 90 proc., a to właśnie środowisko Kazachstanu jest jednym z najważniejszych obszarów lęgowych tych sokołów.
Raróg, czyli rzadki sokół
Naukowcy uważają, że ptaki wymierają na tych obszarach m.in. z powodu utray siedlisk, dlatego saudyjski klub sokoła prowadzi
Rarogi to bowiem ptaki wykorzystywane w sokolnictwie. To wszechstronni myśliwi. Mogą atakować ofiarę z niskiego lotu tuż nad ziemią. Ssaki łapią na ziemi. Potrafią wykorzystać w łowach lot nurkowy, efekt zaskoczenia lub powietrzny pościg. Rarogiem polowano niegdyś przez cały rok, także w Kazachstanie.
Sokolnictwo zagrożeniem dla drapieżnika
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje raroga za gatunek zagrożony wyginięciem. Powodem takiej oceny jest gwałtowny spadek światowej populacji, który w latach 2002-2021 oszacowano na blisko 45 proc. W 2014 r. oceniono, że na całym świecie wystepuje od 6 tys. do ok. 15 tys. par lęgowych.
Do najważniejszych czynników zagrażających przetrwaniu gatunku zalicza się odławianie, głównie młodych ptaków, na potrzeby sokolnictwa. Szacowano, że na początku XXI w. ze środowiska zabierano od ok. 7 tys. do niemal 8,5 tys. ptaków rocznie.
Do tego dochodzą zanieczyszczenia środowiska, stosowanie chemikaliów i degradacja siedlisk. Sporadycznie może dochodzić też do tworzenia hybryd dziko żyjących ptaków z mieszańcowymi okazami z hodowli. Raróg może również łączyć się w pary z sokołem norweskim o białym upierzeniu.
Rzadkie sokoły w Polsce
Polska nazwa "raróg" wywodzi się najprawdopodobniej od łacińskiego słowa: "rarus", czyli "rzadki". W Polsce ten sokół jest objęty ścisłą ochroną, a dodatkowo obowiązuje zakaz fotografowania, filmowania lub obserwacji, mogących powodować płoszenie lub niepokojenie. Ewentualne miejsca rozrodu podlegają ochronie strefowej.
W Polsce koczujące rarogi spotyka się niemal w każdym miesiącu w roku, ale do końca lat 90. XX w. był to ptak u nas bardzo rzadko widywany. W 1998 r. odnotowano jeden lęg na Opolszczyźnie, jednak w 2023 r. Komisja Faunistyczna uznała go za "wysoce wątpliwy". W 2018 r. stwierdzono nieudaną próbę lęgu na kominie rafinerii w Płocku. Do 2021 r. odnotowano 165 stwierdzeń, łącznie obserwowano 173 osobniki.
Ornitolodzy szacują, że mamy obecnie trend wzrostowy tego gatunku w Polsce.
