W skrócie
- Fosfatotytan znaleziony w Maroku był mniejszy niż jego południowoamerykańscy krewni tytanozaury, ale wykazuje z nimi wyraźne pokrewieństwo.
- Jego obecność po drugiej stronie Atlantyku stanowi zagadkę, biorąc pod uwagę, że największe tytanozaury występowały tylko w Ameryce Południowej, głównie w Argentynie.
- Zwierzę należało do unikalnej fauny późnej kredy w Afryce, wykazując zarówno podobieństwa, jak i pewne różnice anatomiczne w stosunku do tytanozaurów z Patagonii.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Należy bowiem do grupy zwanej Lognkosauria, obejmującej jedne z największych tytanozaurów i jedne z największych dinozaurów, jakie kiedykolwiek w ogóle istniały na świecie. Do tej grupy zalicza się bowiem takie giganty jak patagotytan, argentynozaur, puertazaur, notokolos, druzylazaura czy traukutytan. Wszystkie te olbrzymy długie na 30, a może nawet ponad 30 metrów i ważące po kilkadziesiąt ton znane są jednak wyłącznie z Ameryki Południowej. Więcej - wyłącznie z Argentyny.
Tymczasem znaleziony i opisany właśnie w Maroku fosfatotytan, ich prawdopodobny krewniak, przechadzał się po drugiej stronie Oceany Atlantyckiego. Jakim cudem?
Zobacz również:
Tytanozaury tworzyły bardzo różnorodną grupę
"Diversity" opisuje odkrycie fosfatotytana jako dowód na ostateczną dywersyfikację dużych zaruopodów takich jak tytanozaury przed wymarciem, dowód na to jak bardzo były różne i jakie miejsca do życia podbiły. Sama nazwa "tytanozaur" wskazuje na giganta - i słusznie, wiele z tych zwierząt osiągało ogromne rozmiary. Tyle tylko, że te największe tytanozaury związane były głównie z Ameryką Południową i obecność wyraźnie mniejszego krewniaka w Afryce jest zastanawiająca. "Wysoki stopień endemizmu dinozaurów z późnej kredy oznacza, że nasza wiedza na temat różnorodności dinozaurów jest prawdopodobnie bardzo niekompletna i utrudnia próby zrozumienia globalnych wzorców różnorodności dinozaurów sprzed wyginięcia" - piszą paleontologowie z Uniwersytetu w Bath, którzy opisali gatunek Phosphatotitan khouribgaensis.
Znamy go z bardzo niekompletnego szkieletu obejmującego kręgi grzbietowe i ogonowe, a także fragmenty kości krzyżowej i miednicy. Można na ich podstawie przypisać go do tytanozaurów i oszacować rozmiary na o wiele mniejsze niż u argentyńskich pobratymców. Paleontologowie nawet dość precyzyjnie obliczyli jego gabaryty na 39,75 proc. wymiarów wielkiego patagotytana, co i tak czyniło z niego ogromne zwierzę. Jego masa szacowana jest na 3,5 do 4,3 ton, czyli około 6,3 proc. masy patagotytana.
Zobacz również:
A może wielkie dinozaury pokonały ocean wpław?
Pokrewieństwo mimo tych różnic w rozmiarach jest tak wyraźne i tak duże, że bez wątpienia marokańskiego fosfatotytana wiele łączy z gigantami z Patagonii. W Afryce musiał się znaleźć być może dlatego, że tytanozaury były szeroko rozpowszechnione w połączonej Gondwanie, która jeszcze 100 milionów lat temu łączyła Afrykę z Ameryką Południową zanim się rozpadła. To po tym rozdzieleniu powstał Ocean Atlantycki, początkowo wąski i nieduży. Może na tyle nieduży, że tytanozaury jakoś go pokonały, choćby wpław. Duże podobieństwa bowiem wskazują na to, że w Afryce nie dochodziło do jakiejś zupełnie odrębnej i trwającej bardzo długo odrębnej ewolucji tych zwierząt. Owszem, są pewne różnice anatomiczne, bowiem afrykański kolos ma krótkie trzony kręgów grzbietowych i ogonowych, rozszerzone kolce nerwowe oraz szeroką kość łonową. Wyglądem jednak był bardzo zbliżony do tytanozaurów południowoamerykańskich.
Efekt jest taki, że w Maroku w okresie późnej kredy, na sam koniec mezozoiku powstała unikalna fauna oparta na wielkich roślinożercach takich jak tytanozaury, jedne z ostatnich wielkich zauropodów na świecie. Unikalna w skali Afryki, ale podobna do Ameryki Południowej.
