Odmrozili bakterie sprzed tysięcy lat. Są odporne na nasze antybiotyki

Rumuńska jaskinia Scărișoara znana jest od połowy XIX wieku, a w 1938 r. uczyniono z niej rezerwat speleologiczny i ważne miejsce dla naukowców oraz turystów. Leżącą w Transylwanii jaskinię ogląda corocznie wiele osób, ale dopiero teraz udało się tu odkryć coś niezwykłego - bakterię kryjącą się w jej wnętrzu od 5 tysięcy lat. 

Wydaje się to aż niewiarygodne, ale w wypadku bakterii przetrwanie kilku tysięcy lat nie jest niczym nowym. Wiele z nich jest w stanie trwać przez długi czas pod starymi warstwami lodu, w wiecznej zmarzlinie, pod powierzchnią morza lub w jeziorach lodowcowych. W lodzie, we wnętrzu lodowców oraz jaskiniach czy w wiecznej zmarzlinie w Arktyce niejednokrotnie znajduje się takie patogeny, które mają spore znaczenie dla naszej wiedzy o przeszłych czasach, ale i o współczesności.

Informacja, że bakteria szczepu SC65A.3 Psychrobacter z rumuńskiej jaskini jest odporna na współczesnej antybiotyki brzmi groźnie, gdyż sugeruje, że zaraz może ona rozpętać jakąś straszną, niebezpieczną i nieznaną chorobę z przeszłości. Taka bakteria to wehikuł czasu, który po rozmrożeniu w nowej rzeczywistości może stać się nieobliczalny. Dla naukowców badających jednak tę bakterię to spora szansa.

Jak czytamy w "Frontiers in Microbiology", jeśli topniejący lód uwolni te mikroby, ich geny mogą rozprzestrzenić się na współczesne bakterie, pogłębiając globalny problem oporności na antybiotyki. Tak przynajmniej mówi Cristina Purcarea, mikrobiolog z IBB. Pradawna bakteria ma w sobie bowiem aż 100 różnych genów odpowiedzialnych za odporność na działanie, chociażby leków i antybiotyków. W związku z tym bakteria wykazuje odporność na osiem z dziesięciu klas stosowanych obecnie antybiotyków. Ryzyko więc jest, ale z drugiej strony bakterie takie jak ta produkują unikalne enzymy i związki przeciwdrobnoustrojowe, które mogą stać się inspiracją do opracowania nowych antybiotyków, enzymów przemysłowych i innych innowacji biotechnologicznych. Mogą posunąć naukę do przodu w szybkim tempie.

"Badanie mikroorganizmów, takich jak Psychrobacter SC65A.3, wydobytych z tysiącletnich pokładów lodu jaskiniowego, ujawnia, w jaki sposób oporność na antybiotyki wykształciła się naturalnie w środowisku, na długo przed zaczęciem stosowania współczesnych antybiotyków" - mówią rumuńscy naukowcy, którzy wydobyli znalezisko z lodowego rdzenia jaskini. Zespół badawczy wywiercił 25-metrowy rdzeń lodowy z obszaru znanego jako Wielka Sala. Zdobyta w ten sposób bryła lodu ma objętość 100 tys. metrów sześciennych i liczy około 13 tys. lat - jest to więc największa i najstarsza podziemna bryła lodu.

Psychrobacter to rodzaj Gram-ujemnych, tlenowych bakterii znanych z przystosowania do niskich temperatur i powszechnego występowania w środowiskach zimnych, np. w Arktyce, w lodzie w głębinach mórz, ciałach zwierząt polarnych.