Nowe odkrycie w USA. To jeden z największych tyranozaurów świata

Do tej pory największymi znanymi tyranozaurami, jakie udało się wydobyć częściowo ze skał mezozoicznych były Sue i Scotty. Sue to samica tego drapieżnika (samice były większe) wykopana w sierpniu 1990 r. w rezerwacie Indian Cheyenne River w Dakocie Południowej w USA.

Dinozaurzyca mierzyć musiała 12,8 metra, a jej kości udało się poskładać w 90 proc. Miała najdłuższe znane gastralum (żebro brzuszne) wśród teropodów, mierzące ok. 90 centymetrów, a także najdłuższą znaną kość łonową wśród teropodów kredowych, mierzącą ok. 136 centymetrów.

Większym od niej tyranozaurem był zapewne jedynie Scotty, odkryty w sierpniu 1991 r. na terenie Saskatchewan w Kanadzie. Długość ciała zwierzęcia oszacowano na 13 metrów, a wagę na 6 do 8,87 ton.

Pomimo tego, że nie jest to kompletna skamieniałość, paleontologowie byli w stanie oszacować wagę i długość poprzez pomiary ważnych kości nośnych, takich jak kość udowa, biodro i kości barkowe, które okazały się większe i grubsze niż odpowiadające im kości u Sue.

Naukowcy nie są pewni, czy Scotty był samicą, czy samcem. Znalezisko jest niezwykłe także dlatego, że towarzyszyły mu jedyne znane w wypadku tyranozaurów koprolity - skamieniałe odchody.

Nowa skamieniałość tyranozaura została odkryta w formacji Kirtland w Nowym Meksyku, znacznie dalej na południe niż w wypadku większości tyranozaurów epoki kredy. Donosi o tym "Scientific Reports".

Jak czytamy, kość piszczelowa ma 96 cm długości i 12,8 cm średnicy, co sugeruje masę zbliżającą się do 5 ton. To 84 proc. rozmiarów Sue, co stawia tego osobnika w gronie największych znanych tyranozaurów.

Jest to o tyle ciekawe, że skały z Nowego Meksyku pochodzą z kampanu, czyli przedostatniego fragmentu epoki kredy. Ostatnim był mastrycht, na koniec którego 66 mln lat temu uderzyła asteroida i zgładziła cały ówczesny świat, także wszystkie tyranozaury w szczycie ich rozwoju.

Kampan natomiast trwał od 83 do 72 mln lat temu, znacznie wcześniej. Szczątki tyranozaura z Nowego Meksyku oceniane są na 74 mln lat temu, co znaczy że od Sue i Scotty'ego dzieli go 8 mln lat, więcej niż dzisiejszych ludzi dzieli od naszych najstarszych przodków australopiteków.

Mamy zatem do czynienia z tyranozaurem bardzo wczesnym, a już ogromnym. Jak czytamy w opisie badań, ten dinozaur może potencjalnie reprezentować niezwykle dużego i potężnego bistahieversora.

Odkryty w 2010 r. Bistahieversor to rodzaj wielkiego tyranozaura, który żył w kredzie wcześniej niż t-rex i jego zasięg obejmował tereny leżące dużo dalej na południe niż w wypadku t-rexa.

Żył na terenach Laramidii, czyli jednego z dwóch dużych kontynentów, na jakie Ameryka Północna była podzielona w epoce kredy. Nowy tyranozaur z Nowego Meksyku podkreśla wyraźną endemiczność dinozaurów z Laramidii, różni się od albertozaurów czy daspletozaurów - innych bliskich krewnych tyranozaurów.

Znalezisko wskazuje na to, że już 74 mln lat temu tyranozaury osiągnęły bardzo duże rozmiary, stawiające je w gronie największych drapieżników epoki. I na to, że ewolucja tych zwierząt przyszła z południa Ameryki Północnej, chociaż dotąd łączono pochodzenie tyranozaurów z Azją.