Nowa lista zwierząt do specjalnej ochrony. Jest tam sowa Harry'ego Pottera

Ta konwencja ma kolosalne znaczenia, bowiem łączy różne państwa i to niekiedy z odległych kontynentów w ochronie zwierząt migrujących, zatem przemieszczających się na duże odległości. I takich, w wypadku których ochrona jedynie w jednym państwie nie ma sensu. Tu wymagana jest ochrona kompleksowa.

Polska jest stroną tej konwencji zwanej bońską albo CMS, która została podpisana w Bonn - ówczesnej stolicy Republiki Federalnej Niemiec - w 1979 r. i po czterech latach weszła w życie. W wielu wypadkach - w ostatnim momencie, by ochronić część migrujących zwierząt. Wtedy była jeszcze skromna i ograniczona do kilkunastu gatunków, ale z czasem mocno się rozrosła, do ponad 100 stron załączników i 1200 gatunków. Teraz poszerzono ją o kolejnych 40 gatunków migrujących, które wymagają pilnej ochrony.

Jest wśród nich chociażby przepiękny puchacz śnieżny - ogromna arktyczna sowa występująca także w Polsce, gdyż pojawia się u nas co jakiś czas. Już to pokazuje, że ten ptak Północy migruje, a jego sytuacja jest bardzo trudna. W grudniu informowaliśmy w Zielonej Interii, że puchacz śnieżny został uznany za gatunek wymarły w Szwecji, z którą latami się kojarzył i był elementem tamtejszej kultury. Ta sowa, kojarząca się z filmami i książkami o Harry'm Potterze, została objęta ochroną. 

Cieplejsze zimy przynoszą więcej deszczu i mniej śniegu, niszcząc tunele śnieżne, które są podstawą przetrwania lemingów, głównego źródła pożywienia puchaczy śnieżnych. Bez tych małych gryzoni sowy nie mogłyby przetrwać. Wraz z ocieplaniem się Arktyki, krajobrazy, od których zależą puchacze śnieżne, również znikają. Efekt jest taki, że muszą migrować i dlatego zalatują też do Polski. Konwencja bońska chroni takie migracje.

To ważna konwencja, aczkolwiek bardzo istotne państwa świata nie są jej stroną np. Stany Zjednoczone, a także Japonia czy Chiny. Polska jest stroną konwencji od 1996 r., członkiem Komitetu Stałego Konwencji oraz stroną porozumień dotyczących ochrony nietoperzy (EUROBATS) i małych waleni (ASCOBANS). Chociaż w CMS są braki, to jednak umożliwia ona objęcie protekcją migracji zwierząt i to także takich, w wypadku których nie zakładano, że migrują.

Takie są wnioski ze spotkania w Campo Grande w brazylijskim Pantanalu, czyli miejscu szczególnym dla przyrody. Tam znajdują się unikalne mokradła Mato Grosso i tam wiele państw świata, w tym Ameryki Południowej udało się przekonać do poszerzenia listy. Znalazły się na niej chociażby ariranie, czyli wielkie wydry południowoamerykańskie, które z migracjami się nie kojarzą. Badania nad ariraniami wykazały, że niesłusznie. Podobnie rzecz się ma z gepardami, także włączonymi do konwencji.

Na listę włączono kilka gatunków ryb, w tym głowomłoty - unikalne rekiny migrujące w wodach świata w ogromnych niekiedy grupach. Rekiny młoty są masowo zabijane dla wątroby, tranu, płetw i innych części ciała, a ich migrację zakłócają statki i zanieczyszczenia środowiska. "Są w poważnych tarapatach" - powiedział Pelayo Salinas de León, ekolog morski z Fundacji Karola Darwina cytowany przez CBS. Wyjaśnił, że niektóre gatunki rekinów młotów są krytycznie zagrożone na Czerwonej Liście Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody.

Kolejne spotkanie w celu modyfikacji listy zaplanowane jest na 2029 r., ponownie w Bonn.