W skrócie
- Nowa analiza 326 udokumentowanych spotkań ludzi, psów i niedźwiedzi w Ameryce Północnej wskazuje, że w ponad połowie przypadków konflikt inicjował pies, a zazwyczaj zwierzę nie było na smyczy.
- W 54 proc. przypadków konflikt wywoływał pies, a większość uczestniczących w zdarzeniach czworonogów była średniej wielkości i często biegała luzem.
- Prowadzenie psa bez smyczy na terenie występowania niedźwiedzi może powodować zagrożenie zarówno dla człowieka, jak i psa, oraz płoszyć inne zwierzęta.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
W ostatnich miesiącach podobnych historii nie brakowało. Husky Bella przegoniła niedźwiedzia czarnego od sześcioletniego dziecka w Connecticut. We wrześniu buldog francuski Cassie ruszył na niedźwiedzia atakującego właściciela w Kalifornii. Pies zmarł dwa dni później.
Takie przypadki pasują do obrazu psa jako zwierzęcia, które w razie zagrożenia stanie po stronie człowieka. Badacze zajmujący się konfliktami z niedźwiedziami sprawdzili więc, jak wygląda to w większej liczbie przypadków. Tom S. Smith z Brigham Young University i jego współpracownicy przeanalizowali 326 opisanych spotkań z lat 1901 do 2023. Wyniki opublikowali w "The Journal of Wildlife Management".
Nie były to kontrolowane eksperymenty, bo takich badań z udziałem ludzi, psów i niedźwiedzi nie da się etycznie przeprowadzić. Zespół zebrał przypadki opisane w dokumentach urzędowych, książkach, prasie i internecie. To ważne ograniczenie: wiele spotkań z niedźwiedziami nigdy nie jest zgłaszanych, a do opisów częściej trafiają zdarzenia dramatyczne.
Pies często zaczyna konflikt z niedźwiedziem
W 54 proc. przeanalizowanych przypadków konflikt rozpoczął pies. Niedźwiedzie czarne pojawiały się w materiale 3,6 raza częściej niż niedźwiedzie brunatne, do których należą grizli. Większość uczestniczących w zdarzeniach psów była średniej wielkości.
Dla niedźwiedzia pies może przypominać konkurującego z nim wilka. Spotkanie, które człowiek interpretuje jako przypadkowe zetknięcie dwóch zwierząt, nie musi więc być dla nich neutralne.
W 85 proc. opisanych zdarzeń pies biegał luzem. Jak tłumaczy Lana Ciarniello, współautorka badania, pies bez smyczy może wybiec przed właściciela, wejść w zarośla i zaskoczyć niedźwiedzia, zanim człowiek w ogóle zorientuje się, że zwierzę jest w pobliżu.
Problem pojawia się również później. Pies, który sprowokuje niedźwiedzia, może uciec z powrotem do właściciela, prowadząc go za sobą. Badacze znaleźli 27 takich przypadków. W 70 proc. z nich człowiek odniósł obrażenia.

Nie każdy pies ruszy na ratunek
Analiza podważa także przekonanie, że pies działa jak system wczesnego ostrzegania. Tylko w ok. 9 proc. zdarzeń skutecznie ostrzegł właściciela o obecności niedźwiedzia. W ok. 36 proc. przypadków nie przyszedł człowiekowi z pomocą podczas ataku.
Nie oznacza to, że każdy pies zwiększa zagrożenie. Nils Pedersen z Wind River Bear Institute zwraca uwagę, że znaczenie mają rasa, szkolenie i okoliczności. Specjalnie szkolone karelskie psy na niedźwiedzie są wykorzystywane do odstraszania tych zwierząt.
Tom Smith uważa, że zasadniczą kwestią jest kontrola, otwiera się w nowym oknie nad zwierzęciem. Większość domowych psów nie ma szkolenia potrzebnego do przewidywalnego zachowania podczas spotkania z dużym drapieżnikiem. Obecność psa nie powinna więc być traktowana jako dodatkowe zabezpieczenie podczas wędrówki po terenie zamieszkanym przez niedźwiedzie.
Praktyczny wniosek, otwiera się w nowym oknie jest węższy: puszczenie psa luzem na obszarze występowania niedźwiedzi może stworzyć problem, którego bez psa w ogóle by nie było. Dotyczy to także parków narodowych, gdzie goniący dzikie zwierzęta pies naraża siebie i właściciela, a przy okazji płoszy inne zwierzęta.













