W skrócie
- Narwale przebywają najdalej na północy spośród waleni, a ich sezonowe migracje sięgają poza koło podbiegunowe.
- Sześć narwali zostało wyposażonych w nadajniki satelitarne, co pozwoliło zebrać dane o napływie cieplejszych, słonych wód z Atlantyku do Arktyki i szybkim topnieniu lodowców.
- Obserwacje z nadajników ujawniły, że wschodnia Grenlandia i jej lodowce znajdują się pod wpływem zmian oceanicznych, które mogą mieć znaczący wpływ na globalny klimat.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Narwale zamieszkują arktyczne wody i są kluczowym gatunkiem wskaźnikowym dla zmiany klimatu. Badania ich wędrówek pozwalają naukowcom monitorować procesy, takie jak atlantyfikacja wód arktycznych, która przyspiesza topnienie lodowców i wpływa na globalne prądy oceaniczne.
Narwale pomogły ustalić, co dzieje się z lodowcami
Naukowcy wyposażyli sześć narwali w nadajniki satelitarne, a następnie śledzili je przez trzy lata. Zwierzęta wędrowały wzdłuż wybrzeża wschodniej Grenlandii i wpływały w głąb systemu tajemniczych i gigantycznych fiordów.
Badacze chcieli za pomocą zwierząt uzyskać dane dotyczące napływu cieplejszych i bardziej słonych mas wody z Oceanu Atlantyckiego do Oceanu Arktycznego (tzw. atlantyfikacji wód arktycznych). Z obserwacji wynika, że proces ten prowadzi do szybszego topnienia lodowców.
Informacje, które uzyskano dzięki zwierzętom dostarczają kolejnych niepokojących dowodów na to, co dzieje się w Arktyce. Rzeczywiście stosunkowo ciepła, słona woda z Oceanu Atlantyckiego dociera daleko w głąb gigantycznych dolin wypełnionych wodą i lodem. To właśnie może niszczyć lodowce.
Niepokojące dane. Grenlandia przechodzi kryzys
"Wyniki są bardzo niepokojące, ponieważ wskazują na szybkie topnienie lodowców" - komentuje obserwacje Eric Achterberg, profesor z Centrum Badań Oceanicznych GEOMAR Helmholtza w Kilonii w Niemczech. Badacz dodał, że nowe dane potwierdzają utrzymujący się od lat trend.
We wschodniej Grenlandii znajdują się duże lodowce, które odprowadzają część pokrywy lodowej do oceanu. To również miejsce występowania ważnych prądów oceanicznych, które transportują zimną wodę polarną na południe, do północnego Atlantyku, redystrybuując wodę słodką. Wszystkie te procesy mocno wpływają na żyjące tam organizmy.
Co więcej, naukowcy obawiają się, że kluczowy system prądów oceanicznych (ang. Atlantic Meridional Overturning Circulation), który ma ogromny wpływ na globalną pogodę i klimat, może zmierzać ku załamaniu. Skutki byłyby katastrofalne i obejmowałyby różnorodne zjawiska na świecie, np. gwałtowny wzrost poziomu morza w Stanach Zjednoczonych, dotkliwe mrozy w Europie i susze w Afryce.
Zobacz również:
Punkty krytyczne północnego Atlantyku
Wschodnia Grenlandia jest istotnym wskaźnikiem zmiany klimatu. Jednak ze względu na odległe położenie i trudne warunki, stosunkowo niewiele badań dotyczy zmian zachodzących w oceanach w tym regionie. To bardzo słabo zbadany region - podkreślają naukowcy. Narwale zaś potrafią nurkować na głębokość prawie 1800 metrów, co oznacza, że docierają do miejsc niedostępnych, w których zachodzą decydujące procesy.
Dzięki tym zwierzętom uzyskano ponad 2000 obserwacji temperatury i zasolenia wody w latach 2017-2020. Dopiero zwierzęta ukazały skalę topnienia lodu oceanicznego.
Narwala jednozębnego (Monodon monoceros) nazywa się często "morskim jednorożcem", a to za sprawą długiego kła, który do złudzenia przypomina róg mitycznego stworzenia. Charakterystyczny szpic narwala to w rzeczywistości ząb (lewy kieł), który wyrasta z górnej szczęki i przebija górną wargę.
W dawnych czasach Wikingowie i inne ludy Północy łowiły narwale i sprzedawali ich kły w Europie jako rogi jednorożca o cudownych właściwościach. I właściwie tak jest, bo to narząd bardzo silnie unerwiony i spełniający wiele przydatnych funkcji - ale tylko w życiu tego walenia.
We wnętrzu zęba znajduje się 10 mln włókien nerwowych, co pozwala nerwalowi wyczuwać nawet nieznaczne zmiany temperatury, ciśnienia czy zasolenia wody. Ułatwia to nawigację i namierzenie pokarmu. Polowania na narwale nie są już powszechnie praktykowane.
To największe giganty w dziejach. Wieloryby biją wszelkie rekordy
