W skrócie
- Krokodyle są cierpliwymi drapieżnikami, które potrafią długo czekać na zdobycz i wykorzystują umiejętność kamuflażu.
- Badania sugerują, że krokodyle mogły wywodzić się od zwierząt stałocieplnych, a ich obecna zmiennocieplność wiąże się z trybem życia drapieżnika z zasadzki.
- Obecnie krokodyle polują przede wszystkim w wodzie, opierając się na niskim metabolizmie i zdolności do długiego pozostawania w ukryciu.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Zmiennocieplność może wydawać się nam archaiczna, głównie z tego powodu, że jest charakterystyczna dla gromad kręgowców takich jak ryby, płazy czy gady. Warto jednak pamiętać, że zmiennocieplność ma też wiele atutów, a - jak wskazują badania paleontologiczne - stałocieplność nie jest wyższym osiągnięciem ewolucyjnym. Była już prawdopodobnie stosowana w przeszłości przez grupy zwierząt takich jak gady ssakokształtne, może dinozaury, a przynajmniej niektóre dinozaury. Wygląda na to, że takie rozwiązanie stosowały również archozaury, które były bezpośrednimi przodkami współczesnych, zmiennocieplnych krokodyli.
Zyskami stałocieplności jest uniezależnienie się od warunków zewnętrznych w tym sensie, że temperatura ciała i funkcjonowanie organizmu przestają być zależne od energii słonecznej i nagrzania nią ciała. To pozwala być aktywnym na dużo większą skalę, także nocą, także zimą, także w miejscach niedostępnych zmiennocieplnym gatunkom. Są jednak koszty - stałocieplność oznacza zmianę metabolizmu i konieczność dostarczania organizmowi większych dawek pokarmu, by go utrzymać. Zwierzęta stałocieplne nie mogą sobie pozwolić na zbyt długą głodówkę, jedzą częściej niż zmiennocieplne.
Zobacz również:
Krokodyle to zmiennocieplne zwierzęta głównie tropików
Krokodyle są zmiennocieplne, co nie pozwala im żyć w zbyt chłodnym klimacie. Większość obecnych krokodyli to gatunki tropikalne i jedynie aligatory trzymają się klimatu umiarkowanego - występują w Stanach Zjednoczonych (aligator missisipski) oraz Chinach (aligator chiński). To także drapieżniki, które mogą polować i jeść raz na wiele dni - wystarczy.
Jak jednak dowodzą naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge, współczesne krokodyle mają cechy anatomiczne i fizjologiczne wskazujące na inny metabolizm w przeszłości. Cechy te obejmują złożone płuca z wentylacją przepływową i niezwykła budowa serca. Krokodyle są jedynymi gadami z całkowicie podzielonym, czterokomorowym sercem, potencjalnie zdolnym do wywoływania wysokiego ciśnienia tętniczego i przepływów niezbędnych do metabolizmu typowego dla ptaków i ssaków.
Krokodyle jednak takiego metabolizmu nie mają i nie są stałocieplne. Wynikało to z fizjologii drapieżników polujących z zasadzki w wodzie, które zazwyczaj siedzą i czekają na okazje, bywa że przez wiele godzin. "Ten styl życia charakteryzuje się niskim zakresem metabolizmu tlenowego i tolerancją na wysokie poziomy kwasu mlekowego wytwarzanego beztlenowo podczas intensywnej aktywności" - piszą badacze. Taki metabolizm pozwala krokodylom pozostać dłużej w ukryciu, a niemal całkowite poleganie na metabolizmie beztlenowym podczas krótkich, ale intensywnych ataków drapieżnictwa pozwala im pozostawać zanurzonymi, gdy topią ofiarę.
Polowanie z wodnej zasadzki to życie krokodyli
A to czyni je bardzo skutecznymi drapieżnikami wodnymi, które na dodatek polują z zasadzki i zaskoczenia, opierając się na wciąganiu ofiar do wody i topieniu ich. To dzisiaj podstawowy sposób polowania krokodyli, ale w przeszłości bywało inaczej. Przodkowie krokodyli byli zwierzętami o szerszym zakresie funkcjonowania w ekosystemie, także lądowymi, szybko biegającymi i ścigającymi zdobycz poza wodą.
Zobacz również:
"Nauka często zakłada, że zwierzęta stałocieplne wyewoluowały ze zwierząt zmiennocieplnych, a nie odwrotnie" - mówi prof. Roger Seymour z Uniwersytetu w Adelajdzie w Australii na łamach "The Conversation". Tymczasem w wypadku krokodyli mogło być odwrotnie. Archozaury, z których się one wywodzą, mogły należeć do zwierząt stałocieplnych, o zupełnie innej aktywności i innym metabolizmie niż obecne gady. A jednak krokodyle porzuciły to rozwiązanie. Postanowiły polować "z zimną krwią", co stawia w zupełnie innym świetle rzekomą wyższość stałocieplności nad zmiennocieplnością.
