W skrócie
- Odkryto szczątki głowonoga z epoki kredy, nazwanego Nanaimoteuthis jeletzkyi, który mógł osiągać od 7 do 19 metrów długości.
- Japońscy naukowcy na podstawie skamieniałości szczęk opisali Nanaimoteuthis haggarti jako jednego z największych drapieżników mezozoiku.
- Technologia cyfrowa umożliwiła wydobycie i opisanie szczęk tej ośmiornicy ze skał z epoki kredy.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
A zatem legendy o krakenie nie są wyssane z palca - można powiedzieć. Opowieści morskich żeglarzy o wielkich morskich głowonogach gigantycznych rozmiarów, zwanych krakenami, utożsamiano z żyjącymi do dzisiaj na dużych głębokościach wielkimi kałamarnicami.
Kalmarzec, czyli kałamarnica olbrzymia jest rzadko widywana blisko powierzchni, a w zasadzie wszystko, co o nich wiemy ustalono na podstawie skrawków ciał tych mięczaków znalezionych w paszczach i żołądkach polujących na nie kaszalotów.
Okaz wyłowiony u brzegów Nowej Zelandii w 1887 r. miał mierzyć 18 metrów, co czyniło go największym bezkręgowcem świata, największym mięczakiem świata i jednym z największych morskich drapieżników, z którym równać dzisiaj można jedynie wieloryby czy rekiny wielorybie.
Z kolei kałamarnica kolosalna żyjąca w wodach południowych mórz, zwłaszcza wokół Antarktydy, Australii czy Nowej Zelandii, jest szacowana na 12 do 15 metrów. To także gigantyczne zwierzę, wielki bezkręgowiec i także podstawa do legend o krakenach, które miały wynurzać się z głębin, by swymi mackami topić statki.
Głowonóg, który żył w epoce kredy i którego szczątki opisali japońscy naukowcy, przebija jednak to współczesne towarzystwo i kandyduje do miana największego mięczaka i największego bezkręgowca w dziejach, a nawet największego drapieżnika epoki mezozoiku.
To o tyle ciekawe, że przecież mówimy o epoce dinozaurów i morskich wielkich drapieżników, takich jak mozazaury czy pliozaury. Wiele z nich osiągało wielkie rozmiary, po kilkanaście metrów długości.
Tyranozaur rex to dinozaur długi na 13 metrów, nieco większe od niego były jeszcze takie zwierzęta jak spinozaur czy giganotozaur. W morzach zaś żyły wielkie liopleurodony czy mozazaury długie nawet na 17 metrów.
Zobacz również:
Gigantyczna ośmiornica była większa od tyranozaura
Jak czytamy w "Science", w kredzie między 100 a 72 mln lat (nie ma pewności, kiedy dokładnie) w morzach żyła gigantyczna wręcz ośmiornica zwana Nanaimoteuthis. Opisano ją na podstawie znanych już skamieniałości z okolic Japonii i kanadyjskiej wyspy Vancouver.
Za badaniami stoi Yasuhiro Iba z Uniwersytetu Hokkaido, a Japończycy opisują wielkiego głowonoga jako istotę, która mogła osiągać od kilku do nawet 19 metrów długości, co stawiałoby ją w gronie największych drapieżników mezozoiku. Epoki, w której nie istniały jeszcze wieloryby osiągające ponad 20, a nawet ponad 30 metrów i w której taka ośmiornica byłaby większa nawet niż mozazaury. Nanaimoteuthis haggarti mógł bić wszelkie rekordy.
Jak czytamy w opracowaniu badań, przez ostatnie 370 mln lat duże kręgowce dominowały na szczycie morskiego łańcucha pokarmowego, podczas gdy bezkręgowce służyły jako mniejsze ofiary.
Tymczasem najwcześniejsze frędzlikowce, czyli ośmiornice wyposażone wyposażone w frędzle i płetwy z osadów późnej kredy (100 do 72 mln lat temu), zidentyfikowane na podstawie ogromnych, wyjątkowo dobrze zachowanych skamieniałości szczęk i ich zużycia, musiały osiągać ogromne rozmiary.
Zwierzęta zostały opisane na podstawie szczęk, bo ich miękkie ciała się nie zachowały. To dlatego tak trudno dokładnie oszacować rozmiary monstrum, ale przynajmniej jeden gatunek tych ośmiornic, czyli Nanaimoteuthis haggarti musiał być bardzo duży. Japończycy mówią o 18-19 metrach jako wielkości realnej.
Zobacz również:
Wielka ośmiornica mogła być bardzo groźnym drapieżnikiem
Te szczęki są mocno zużyte, co wskazuje na intensywne żerowanie ośmiornicy. Może na szkieletach i muszlach innnych morskich bezkręgowców, może na padlinie morskich zwierząt.
"Asymetryczne wzory zużycia dodatkowo wskazują na lateralizację zachowań, co sugeruje zaawansowaną inteligencję. Przy obliczonej długości całkowitej od 7 do 19 metrów, ośmiornice te mogą reprezentować największe bezkręgowce w dziejach, rywalizując z ówczesnymi gigantycznymi gadami morskimi. Nasze odkrycia pokazują, że potężne szczęki i utrata powierzchownego szkieletu doprowadziły do konwergentnej transformacji głowonogów i kręgowców morskich w ogromne, inteligentne drapieżniki" - piszą Japończycy.
Łatwo w takim wypadku uruchomić wyobraźnię, podsuwającą obrazy np. tych wielkich ośmiornic polujących aktywnie w morzach kredy. Gdyby tak było, mielibyśmy do czynienia z drapieżnikiem szalenie groźnym.
Możliwe jednak, że te głowonogi zachowywały się tak jak obecne wielkie kałamarnice, kryły się w głębinach. Może także toczyły walki z mozazaurami, tak jak dzisiejsze kałamarnice walczą z kaszalotami - nie wiemy tego i może nigdy się nie dowiemy.
W morskim ekosystemie mórz kredowych Nanaimoteuthis prawdopodobnie wykorzystywał swoje duże ciało i długie ramiona do chwytania ofiar, a potężne szczęki do przetwarzania twardego pokarmu
Szczęki wielkiej ośmiornicy wydobyte zostały ze skał z epoki kredy za pomocą technologii cyfrowej. Wcześniej ich pozyskanie i opisanie było niemożliwe.
