W skrócie
- Unia Europejska zamierza przeznaczyć do 2027 roku 200 mln euro na wspólne inicjatywy z Grenlandią dotyczące energetyki, surowców i infrastruktury.
- Współpraca ma obejmować ograniczanie zużycia paliw kopalnych w odizolowanych osadach, rozwój energetyki wodnej oraz projekty poprawiające łączność i edukację.
- Grenlandia i UE planują wspólne inwestycje w wydobycie molibdenu i grafitu, które są uznane za strategiczne dla przemysłu Unii Europejskiej.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Nowy pakiet jest częścią unijnej inicjatywy Global Gateway i ma podkreślić rosnące strategiczne znaczenie Grenlandii dla Europy. Porozumienie obejmuje nie tylko energetykę i surowce, lecz także łączność, mieszkalnictwo, turystykę i edukację.
- Grenlandia może liczyć na Unię Europejską - powiedziała podczas wizyty w Nuuk przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Jak podkreśliła, wyspa jest dla UE "strategicznym sojusznikiem i zaufanym przyjacielem".
Zobacz również:
Jednym z głównych obszarów współpracy ma być bezpieczeństwo energetyczne. UE chce wspierać rozwój niskoemisyjnych źródeł energii dostosowanych do warunków arktycznych, a także systemów jej magazynowania i przesyłu. Szczególne znaczenie ma zwiększenie odporności sieci energetycznych w miejscach, gdzie awaria może odciąć od prądu całe niewielkie osady.
Na Grenlandii produkcja energii jest trudna
Unia wesprze program prowadzony przez grenlandzkiego państwowego dostawcę energii Nukissiorfiit. Jego celem jest modernizacja i ograniczenie emisji z systemów zasilających odległe miejscowości.
W wielu z nich produkcja energii jest trudniejsza i droższa niż w dużych ośrodkach, bo niewielkie, odizolowane sieci nie są połączone z jednym krajowym systemem. Rozwiązaniem mają być lokalne układy łączące kilka źródeł energii odnawialnej z magazynami energii i istniejącymi elektrowniami.
Takie systemy pozwalają zmniejszyć zużycie paliw kopalnych, a jednocześnie zapewnić zasilanie również wtedy, gdy warunki pogodowe ograniczają produkcję ze źródeł odnawialnych.
Największe możliwości Grenlandii wiążą się jednak z energetyką wodną. UE i władze wyspy analizują możliwość rozbudowy elektrowni Buksefjord w południowo-zachodniej części kraju. To główne źródło energii wodnej zaopatrujące Nuuk.
Zobacz również:
Rosnące zapotrzebowanie stolicy oznacza konieczność zwiększenia produkcji. Plan zakłada, że do 2029 roku roczna produkcja energii z Buksefjordu wzrośnie ponad dwukrotnie.
Dostęp do dużych ilości niskoemisyjnej energii może z czasem otworzyć Grenlandii także nowe możliwości gospodarcze. UE finansuje między innymi analizy sprawdzające, czy wraz z rozwojem sieci energetycznych i światłowodowych opłacalne byłoby lokowanie na wyspie centrów danych.
Grenlandzkie surowce dla Europy
Energia jest tylko jednym elementem szerszej układanki. Grenlandia posiada także złoża surowców, których znaczenie rośnie wraz z rozwojem energetyki, elektromobilności i przemysłu obronnego.
UE chce rozwijać wspólne przedsięwzięcia wydobywcze powiązane z europejskim przemysłem. Jednym z nich jest planowana kopalnia molibdenu Malmbjerg. Według obecnych szacunków przez około 20 lat eksploatacji mogłaby dostarczać ilość odpowiadającą mniej więcej jednej czwartej zapotrzebowania Unii na ten metal.
Molibden jest wykorzystywany między innymi do produkcji wysokowytrzymałych stali. Projekt ma być szczególnie istotny dla europejskiego przemysłu obronnego.
Drugim przykładem jest złoże grafitu Amitsoq rozwijane przez firmę GreenRoc. Surowiec miałby trafiać do Norwegii, gdzie byłby przetwarzany na materiał wykorzystywany w akumulatorach litowo-jonowych do samochodów elektrycznych i magazynów energii.
Zobacz również:
Oba przedsięwzięcia zostały uznane przez UE za projekty strategiczne w ramach przepisów o surowcach krytycznych.
Współpraca obejmuje również budowę szybkiego podmorskiego połączenia światłowodowego Tusass Connect oraz inwestycje w kształcenie zawodowe. Wszystkie te działania łączy jeden cel: mocniejsze gospodarcze i infrastrukturalne związanie Grenlandii z Europą.
Dla UE wyspa staje się bowiem czymś więcej niż odległym partnerem na Arktyce. To potencjalne źródło czystej energii i strategicznych surowców, a zarazem jeden z obszarów, na których w najbliższych latach będzie rozgrywać się rywalizacja o gospodarcze wpływy na północy.
