Dziki i niedźwiedzie na dnie morza w Europie. Nowe odkrycie

Dzisiaj Wyspy Brytyjskie oddziela od kontynentalnej Europy całe morze. To Morze Północne rozciągnięte między Wielką Brytanią, Norwegią, Danią, Niemcami czy Holandią o głębokości 809 m w najgłębszym miejscu, zatem znacznie głębsze niż Bałtyk. Ono sprawia, że Wielka Brytania jest izolowaną wyspą, ale taką sytuację mamy dopiero od niedawna.

Podczas ostatniego zlodowacenia zwanego vistulian (zlodowacenie Wisły) poziom morza był znacznie niższy i zamiast rozległego Morza Północnego między Wyspami Brytyjskimi a kontynentalną Europą mieliśmy kawał lądu. Nazwano go Doggerland.

Ta nazwa powstała przed II wojną światową, gdy łodzie rybackie zaczęły wyławiać różne szczątki z epoki lodowcowej w rejonie ławicy Dogger Bank u wschodnich wybrzeży Anglii. Nasuwało to wnioski, że może kiedyś nie było tu wody, ale ląd pełen życia. Dzisiaj oceniamy, że między 115 a 11 tys. lat temu poziom morza był niższy o ponad 100 metrów, spora część obecnego dna morskiego stanowiła lądowe przejście między Anglią a resztą Europy. Ląd ten był dość płaski, pełen lagun i rzek, także mokradeł. Pierwsi mieszkańcy Wielkiej Brytanii dotarli do niej prawdopodobnie poprzez tereny Doggerlandu.

Żyli tu ludzie i zapewne polowali. Na co?

Dotąd zakładano, że pomost lądowy Doggerland mógł być jedynie trasa migracyjną zwierząt między Wielką Brytanią a resztą Europy, ale nowe badania wskazują na to, że w epoce lodowcowej tętniło tu życie równie bogate, a nawet bogatsze niż w pozostałych częściach Europy. Donosi o nich "Live Science".

Czytamy tam, że znaczna część Doggerlandu była porośnięta lasami strefy umiarkowanej już 16 tys. lat temu, na długo zanim lasy te ponownie skolonizowały Wielką Brytanię i północno-zachodnią Europę po ostatecznym cofnięciu się lodowców około 11,7 tys. lat temu. Południowe tereny tej europejskiej Atlantydy zarastały solidne lasy złożone z dębów, wiązów, leszczyny. Rosły tu też orzechy włoskie i lipy, zatem rośliny ciepłolubne. To oznacza, że południe Doggerland miało specyficzny klimat, inny niż reszta europejskich ziem w czasie epoki lodowcowej, pokryta głównie tundrą. Naukowcy zrekonstruowali dawno utracony ekosystem lądowy tego regionu, wykorzystując DNA zachowane w dnie morza. Udało się je wydobyć.

Były lasy, więc były i zwierzęta. Robin Allaby, genetyczka ewolucyjna i profesor genomiki na Uniwersytecie Warwick w Wielkiej Brytanii mówi w "Live Science" o zgromadzonych dowodach na obecność w tym rejonie jeleni, dzików, niedźwiedzi i turów. Dowodów dostarczyły 252 próbki z 41 miejsc na dnie Morza Północnego u wybrzeży Anglii. Wiercenia odbyły się wzdłuż rzeki Southern River, która niegdyś płynęła przez Doggerland. Dzięki nim udało się zdobyć bezcenne dowody, które są tym istotniejsze, że w wodzie DNA wymarłych gatunków długo się nie zachowuje.

Te dane wskazują nie tylko na istnienie lądu w miejscu obecnego Morza Północnego, ale na dodatek lądu specyficznego, porośniętego lasami niedostępnymi dla zwierząt w innych miejscach kontynentu opartego o lodowiec. Doggerland jako europejska Atlantyda to zatem nie tylko tajemnicza, zatopiona kraina, ale i pewna enklawa ówczesnego świata.

Jedna z hipotez z 2008 r. głosiła, że do zagłady Doggerlandu doszło mniej więcej tak, jak do zagłady mitycznej Atlantydy. Miało to spowodować ogromne tsunami około 6200 p.n.e. Dzisiaj jednak ta koncepcja jest podważana. Nowe badania wskazują na to, że zalanie przez morze tego lądu nastąpiło później niż zakładaliśmy, ok. 6 tys. lat temu.