Zaczęła się walka o wszystko. Ptaki już to jasno komunikują
Wiosenny śpiew ptaków to nie tylko przyjemny koncert dla ludzi, ale przede wszystkim ważny system komunikacji między samcami i samicami. Ptaki w ten sposób oznaczają terytorium i przyciągają partnerki.
W skrócie
- Wiosenny śpiew ptaków jest systemem komunikacji służącym oznaczaniu terytorium i przyciąganiu partnerek.
- Ptaki rozpoznają się po głosie, śpiewają najczęściej o świcie i wykorzystują także inne formy komunikacji, takie jak postawa ciała czy barwa sierści.
- Wczesną wiosną śpiewają m.in. kosy, szpaki, drozdy śpiewaki, dzwońce i skowronki, a apogeum ptasich koncertów przypada na kwiecień i maj.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Wiosna to dla ptaków jeden z najintensywniejszych okresów w roku - czas powrotów z migracji, walk o terytoria i zalotów. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tego okresu jest ptasi śpiew - powiedział w rozmowie z PAP prof. Cezary Mitrus, biolog i ornitolog z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Z ptasim śpiewem wiąże się najintensywniejszy czas
Jak wyjaśnił naukowiec, wiosną do Polski wraca wiele gatunków zimujących w Afryce lub w południowej Europie, a ptaki, które pozostały na zimę w kraju, rozpoczynają przygotowania do rozrodu. W efekcie w parkach, ogrodach, lasach i na łąkach pojawia się coraz więcej dźwięków.
"Dla ludzi to przyjemny koncert przyrody, ale dla ptaków jest to przede wszystkim ważny system komunikacji. Wiosną prowadzą bardzo intensywne życie towarzyskie i rodzinne, a śpiew jest jego najbardziej słyszalną częścią" - powiedział prof. Mitrus.
Śpiew ma dwóch głównych adresatów. Pierwszym są inne samce. - Można powiedzieć, że to coś w rodzaju ptasiej potyczki słownej. Samiec ogłasza: to jest moje terytorium, jestem w dobrej formie i lepiej tu nie wchodź - wyjaśnił ornitolog.
Drugim adresatem jest samica. W tym przypadku śpiew pełni rolę zalotów. - To sygnał: mam dobre miejsce do rozrodu, jestem zdrowy i możemy razem wychować potomstwo - dodał.
Różni adresaci ptasiego spiewu
Ptaki najczęściej rozpoczynają śpiew o świcie. Wynika to m.in. z lepszych warunków akustycznych - w spokojnym i wilgotniejszym porannym powietrzu dźwięk rozchodzi się dalej. "To także sygnał dla sąsiadów i partnerki: przeżyłem noc i nadal kontroluję swoje terytorium" - wyjaśnił prof. Mitrus.
Ptaki potrafią również rozpoznawać się po głosie. "Każdy osobnik ma trochę inny tembr i strukturę śpiewu. Samce reagują znacznie agresywniej na głos obcego niż na śpiew znanego sąsiada" - powiedział ornitolog.
U wielu gatunków występują też regionalne "dialekty". Młode samce uczą się śpiewu od dorosłych ptaków ze swojej okolicy, dlatego w różnych regionach mogą powstawać lokalne warianty ptasich pieśni.
Śpiew nie jest jedyną formą komunikacji. Ptaki wykorzystują także postawę ciała i ubarwienie. Samiec może nastroszyć pióra albo wyprostować sylwetkę, by wyglądać na większego i silniejszego - wyjaśnił ekspert.
Ptaki ostrzegają się również nawzajem przed drapieżnikami. - Często robią to nawet między gatunkami. Jeśli jeden ptak zauważy zagrożenie i wyda alarmowy głos, reagują na niego także inne ptaki w okolicy - wskazał prof. Mitrus.
Jak dodał, wczesną wiosną można już usłyszeć m.in. kosy, szpaki, drozdy śpiewaki czy dzwońce, a nad polami - skowronki. Dzięcioły natomiast komunikują się charakterystycznym bębnieniem w pnie drzew.
"Prawdziwe apogeum ptasich koncertów dopiero przed nami. W kwietniu i maju liczba śpiewających gatunków gwałtownie rośnie i o świcie las potrafi wręcz huczeć od ptasich głosów" - podsumował ornitolog.
