W skrócie
- PROP postuluje potrzebę ograniczenia prac leśnych i objęcia cennych części Puszczy Bukowej stałą ochroną.
- Część ekspertów zwraca uwagę na ryzyko osłabienia dotychczasowej ochrony lasów, zwłaszcza po zmianach dotyczących wycinki i pozostawiania martwego drewna.
- PROP proponuje wyłączenie ponad 5,7 tys. hektarów Puszczy z użytkowania oraz rozważenie utworzenia wielkoobszarowego rezerwatu przyrody.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Spis treści:
- Puszcza Bukowa jako miejsce szczególne
- Stare i unikatowe buczyny. Wycinki na pewno będą wstrzymane?
- Presja na lasy
Stanowisko PROP zostało przygotowane w związku z trwającymi pracami nad nowym planem urządzenia lasu oraz publiczną debatą dotyczącą przyszłości Puszczy Bukowej. Eksperci zwracają uwagę, że decyzje podejmowane obecnie będą miały długofalowe konsekwencje dla jednego z najcenniejszych kompleksów leśnych w Polsce.
Puszcza Bukowa jako miejsce szczególne
Państwowa Rada Ochrony Przyrody podtrzymuje, że Puszcza Bukowa wymaga trwałej ochrony. Eksperci apelują o utrzymanie ograniczeń gospodarki leśnej na tych cennych obszarach.
Puszcza Bukowa zajmuje ok. 9 tys. hektarów i jest wymieniana przez ekologów jako jeden z najistotniejszych ekosystemów Polski. Leży ona przy południowo-wschodnich dzielnicach Szczecina na Wzgórzach Bukowych i wchodzi w skład Szczecińskiego Parku Krajobrazowego.
Kompleks wyróżnia się dominacją lasów liściastych, zwłaszcza buczyn, w wielu postaciach siedliskowych (buczyny kwaśne, żyzne, źródliskowe). Są tam też lasy łęgowe (w tym rzadki na niżu podgórski łęg jesionowy), olsy, dąbrowy, bory sosnowe i grądy. W granicach parku znajduje się także 17 jezior pochodzenia polodowcowego.
Część występujących gatunków grzybów, porostów, owadów i organizmów glebowych nie została dotąd stwierdzona nigdzie indziej w Polsce i od wielu lat teren jest wskazywany jako obszar spełniający kryteria objęcia jeszcze wyższą formą ochrony. Jednak przez dziesięciolecia poza istniejącymi już rezerwatami prowadzona była gospodarka leśna, która budziła kontrowersje.
Zobacz również:
Stare i unikatowe buczyny. Wycinki na pewno będą wstrzymane?
Przedmiotem krytyki był przede wszystkim wpływ pozyskania drewna na stan starych buczyn oraz ograniczenie ilości martwego drewna, stanowiącego podstawowy element funkcjonowania naturalnych ekosystemów leśnych.
Przełom nastąpił w marcu 2024 r., kiedy Lasy Państwowe ogłosiły bezterminowe wstrzymanie wycinki drzew liściastych starszych niż 80 lat oraz pozostawianie w lesie martwego drewna. Rozwiązanie to zostało przedstawione jako element nowego podejścia do zarządzania najcenniejszymi lasami i spotkało się z pozytywnym odbiorem ekologów oraz przyrodników.
PROP zauważa, że obecnie istnieje ryzyko odejścia od tych deklaracji. Dane przedstawione przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazują, że powierzchnia lasów planowanych do wyłączenia z użytkowania może być wielokrotnie mniejsza niż pierwotnie zakładano. Zdaniem ekspertów oznaczałoby to osłabienie ochrony najcenniejszych fragmentów Puszczy Bukowej. A doświadczenia z parków narodowych i rezerwatów w Polsce pokazują, że pozostawione bez ingerencji buczyny zachowują wysoką różnorodność biologiczną, skutecznie odnawiają się w sposób naturalny i stopniowo odtwarzają strukturę typową dla takich nieprzekształconych lasów.
Presja na lasy
Zdaniem przedstawicieli PROP największym zagrożeniem dla unikatowej przyrody Puszczy Bukowej nie jest naturalne starzenie się drzewostanów, lecz dodatkowa presja wynikająca z intensywnej gospodarki leśnej.
PROP rekomenduje, aby w nowym Planie Urządzenia Lasu utrzymać rozwiązania przyjęte w 2024 r. Eksperci proponują wyłączenie z użytkowania ponad 5,7 tys. hektarów najcenniejszych fragmentów Puszczy oraz objęcie pozostałych starych drzewostanów ograniczeniami polegającymi na rezygnacji z wycinki drzew liściastych starszych niż 80 lat.
Rada apeluje również do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie o rozważenie utworzenia wielkoobszarowego rezerwatu przyrody obejmującego najcenniejsze buczyny Puszczy Bukowej. W opinii PROP Puszcza Bukowa powinna stać się wzorcowym przykładem nowoczesnej ochrony lasów o najwyższych wartościach przyrodniczych.
