W skrócie
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje rozszerzenie istniejącego parku narodowego zamiast tworzenia nowego Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry.
- Projekt przewiduje objęcie ochroną 1,4 tys. hektarów Międzyodrza jako eksklawy Drawieńskiego Parku Narodowego oraz dodatkowe grunty w gminie Drawno.
- Rząd zdecydował się na to działanie po prezydenckim wecie wobec ustawy dotyczącej nowego parku, a projekt ma zostać sfinalizowany do końca października.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Nowe plany nie są dokładnie tym samym, co pierwotnie planowany Park Narodowy Doliny Dolnej Odry, ale mogą zapewnić podobny poziom ochrony najcenniejszych przyrodniczo terenów, jednocześnie omijając prezydenckie weto. Zamiast tworzyć nowy park, rząd chce objąć ochroną niemal 1,4 tys. hektarów Międzyodrza na terenie Szczecina i gminy Kołbaskowo w ramach istniejącego Drawieńskiego Parku Narodowego.
Zgodnie z projektem rozporządzenia obszar Międzyodrza stałby się odrębnym obwodem ochronnym, tzw. eksklawą Drawieńskiego Parku Narodowego pod nazwą "Obwód ochronny Dolina Dolnej Odry". Równocześnie do granic parku ma zostać włączonych ponad 155 hektarów gruntów w gminie Drawno, które wcześniej zostały wykupione z myślą o ochronie cennych siedlisk.
Rząd nie odpuszcza ws. ochrony Doliny Dolnej Odry
Resort klimatu podkreśla, że Międzyodrze należy do najcenniejszych przyrodniczo terenów w Polsce. Są tu rozległe mokradła, torfowiska, starorzecza i sieć kanałów, tworzące wyjątkowy ekosystem i ostoję wielu gatunków ptaków, ryb, płazów i ssaków.
Zobacz również:
Zdaniem autorów projektu obecne formy ochrony - choć obejmują m.in. obszary Natura 2000 - nie gwarantują wystarczającej ochrony przed presją inwestycyjną czy zmianami sposobu użytkowania terenu. Park narodowy jest najwyższą formą ochrony i dysponuje najsilniejszymi instrumentami prawnymi służącymi zachowaniu ekosystemów.
Projekt zakłada jednocześnie utrzymanie możliwości korzystania z terenów przez mieszkańców i turystów. Dopuszczalna na tym terenie ma być turystyka oraz amatorski połów ryb zgodnie z zasadami obowiązującymi w parkach narodowych. Do granic parku nie zostaną natomiast włączone główne nurty Odry Zachodniej i Odry Wschodniej, co ma ograniczyć wpływ nowych przepisów na żeglugę. Ochroną objęte zostaną również wyspy Łęgi Kurowskie, Klucki Ostrów i Zaklucki Ostrówek.
Prezydent Karol Nawrocki zawetował nowy park narodowy
Pierwotnie rząd planował utworzenie nowego Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry - od lat czekali na to przyrodnicy. Było niemal pewne, że w Polsce pierwszy raz od 25 lat utworzony zostanie nowy, 24. park narodowy. Ustawa została jednak zawetowana w listopadzie 2025 r. przez prezydenta Karola Nawrockiego z powodu możliwych ograniczeń dla rozwoju portów i infrastruktury, wpływu na gospodarkę wodną i żeglugę i niepewności co do zasad prowadzenia działalności gospodarczej.
Środowiska naukowe i organizacje zajmujące się ochroną przyrody nie mają wątpliwości, że Dolina Dolnej Odry jest jednym z najcenniejszych kompleksów mokradeł w Europie Środkowej. Obszar pełni kluczową rolę jako miejsce lęgowe, żerowisko i przystanek dla tysięcy ptaków migrujących. Stanowi też ostoję wielu rzadkich i zagrożonych gatunków. Na terenie parku narodowego nie odbywałyby się m.in. polowania, co było istotnym argumentem dla utworzenia najwyższej formy ochrony.
Park Narodowy Doliny Dolnej Odry już istnieje, ale po niemieckiej stronie. Chroniony obszar Nationalpark Unteres Odertal został utworzony w 1995 r. w powiecie Uckermark. Chroni dolinę Odry wraz z jej starorzeczami i kompleksami szuwarów, łąk zalewowych i lasów łęgowych.
Rząd zdecydował się po miesiącach od ogłoszenia weta na rozwiązanie, które może zostać wdrożone w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, dzięki czemu procedura nie wymaga ponownego podpisu prezydenta.
Projekt powiększenia Drawieńskiego Parku Narodowego ma zostać sfinalizowany do końca października. Rozwiązanie popierają m.in. władze Szczecina, gminy Kołbaskowo, powiatu polickiego oraz Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego. Część samorządów, w tym gmina Widuchowa i powiat gryfiński, nadal opowiada się jednak za powołaniem odrębnego Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry.
