W skrócie
- Leśnicy wprowadzili worki jutowe do zatrzymywania wody w lasach jako odpowiedź na problem suszy i zmiany klimatu.
- W Wielkopolsce budowane są tamy z worków jutowych na rowach leśnych w ramach projektu „Budowa przetamowań z worków jutowych”, który ma poprawić warunki siedliskowe i jest współfinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska.
- Obok zastosowania worków jutowych realizowane są inne projekty retencji wodnej w lasach, obejmujące działania zarówno na terenach nizinnych, jak i górskich, ze wsparciem środków unijnych.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Lasy Państwowe rozpoczęły wykorzystanie worków jutowych do zatrzymywania wody na terenach leśnych w Wielkopolsce. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu podpisała umowę z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.
Chodzi o realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa przetamowań z worków jutowych na rowach w celu zatrzymania wody i poprawy warunków siedliskowych na terenie wybranych nadleśnictw RDLP Poznań". Projekt jest realizowany w ramach programu "Zielony Impuls dla Wielkopolski - Bioróżnorodność" na rok 2026.
Leśnicy stawiają w lasach worki jutowe. To sposób na suszę
Tamy staną w ośmiu nadleśnictwach, a łącznie zaplanowano wykonanie 81 takich konstrukcji. Jak podają Lasy Państwowe, powstaną na rowach w nadleśnictwach: Antonin (2), Karczma Borowa (2), Krotoszyn (37), Przedborów (5), Taczanów (27), Turek (2), Czerniejewo (4) oraz Włoszakowice (2). Ich zadaniem jest ograniczenie odpływu wody z terenów leśnych i poprawa lokalnych warunków wilgotnościowych.
Wartość całego projektu oszacowano na 162 tys. zł. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu przekaże na jego realizację 97,2 tys. zł, co stanowi 60 proc. wszystkich kosztów. Pozostałą kwotę, wynoszącą 64,8 tys. zł, sfinansują Lasy Państwowe z własnego budżetu. Zgodnie z harmonogramem wszystkie prace mają zostać zakończone do 20 listopada 2026 r.
Jak działają worki jutowe w lesie?
Idea jest niezwykle prosta. Worki wypełnione odpowiednim materiałem tworzą niewielkie przegrody na rowach odwadniających. Dzięki temu woda nie odpływa tak szybko z lasu, lecz pozostaje na miejscu przez dłuższy czas. Jak podkreślają Lasy Państwowe, celem przedsięwzięcia jest "ograniczenie odpływu wody z terenów leśnych" oraz poprawa warunków siedliskowych dla wielu gatunków roślin i zwierząt.
To rozwiązanie wpisuje się w szerszą strategię retencji leśnej, którą leśnicy realizują od ponad dwóch dekad. Jej głównym celem jest zatrzymywanie wody tam, gdzie spadła wraz z deszczem, zamiast pozwalać jej szybko odpływać do rzek i dalej do morza.
Zobacz również:
Dlaczego zatrzymywanie wody w lasach jest tak ważne?
Zmiany klimatu sprawiają, że coraz częściej mamy do czynienia z długimi okresami bez opadów przeplatanymi ulewnymi deszczami. W takich warunkach woda błyskawicznie spływa z terenu, a gleba nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich zapasów wilgoci.
Specjaliści podkreślają, że retencja wodna polega na gromadzeniu wody i spowalnianiu jej odpływu. Ma to ogromne znaczenie dla zachowania mokradeł, torfowisk i innych cennych siedlisk przyrodniczych.
Stwarza to korzystne warunki dla roślin, zwierząt oraz innych organizmów związanych z siedliskami leśnymi i podmokłymi
Dodatkowo odpowiednio nawodnione lasy są bardziej odporne na skutki suszy, a także mogą ograniczać ryzyko powodzi po intensywnych opadach.
Mała retencja to nie tylko worki jutowe
Lasy Państwowe prowadzą również szereg innych inicjatyw służących zwiększaniu retencji wodnej na terenach leśnych. Wśród nich znajdują się dwa duże projekty współfinansowane przez Unię Europejską, których celem jest ograniczanie skutków zmian klimatu i poprawa gospodarki wodnej.
Jednym z nich jest przedsięwzięcie "Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu - mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych - kontynuacja (MRN3)". W jego ramach realizowane są działania polegające na magazynowaniu wody, spowalnianiu jej odpływu oraz ochronie infrastruktury przed skutkami erozji. Dzięki temu lasy na terenach nizinnych mają lepiej radzić sobie z coraz częstszymi okresami suszy i gwałtownymi zjawiskami pogodowymi.
Drugim projektem jest "Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu - mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich - kontynuacja (MRG3)". Program koncentruje się na lasach południowej Polski, gdzie działania mają poprawić retencję wody oraz zwiększyć odporność ekosystemów leśnych na ekstremalne warunki atmosferyczne, takie jak intensywne opady, powodzie czy długotrwałe susze.
Leśnicy walczą o każdą kroplę
Worki jutowe mogą wydawać się niepozornym rozwiązaniem, jednak ich zastosowanie pokazuje, że skuteczna ochrona przyrody nie zawsze wymaga wielkich inwestycji. Czasem wystarczy prosta bariera, aby zatrzymać wodę w miejscu, gdzie jest najbardziej potrzebna.
Dzięki takim projektom polskie lasy zyskują większą odporność na suszę, a tysiące gatunków roślin i zwierząt otrzymują szansę na przetrwanie w coraz trudniejszych warunkach klimatycznych. W czasach, gdy każda kropla wody ma znaczenie, nawet zwykły worek jutowy może odegrać ważną rolę w ochronie środowiska.
