Odra osobą prawną? Sejm zdecydował o dalszym losie rzeki
Sejm w piątek zdecydował o kontynuowaniu prac nad projektem ustawy, której celem jest uznanie osobowości prawnej Odry. Chodzi m.in. o zagwarantowanie skutecznej ochrony prawnej dla całego ekosystemu tej rzeki.
W skrócie
- Sejm zdecydował o kontynuowaniu prac nad projektem ustawy uznającej Odrę za osobę prawną.
- Projekt zakłada powołanie organu reprezentującego Odrę ze wsparciem komitetu naukowego i własnym budżetem.
- Zarząd miałby reprezentować rzekę w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących ochrony Odry.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Pierwsza wersja projektu ustawy o nadaniu Odrze osobowości prawnej trafiła do Sejmu w maju 2025 r. za pośrednictwem grupy posłów. Następnie była dopracowywana podczas licznych konsultacji z ekspertami prawnymi i legislatorami. Ulepszony projekt został skierowany do pierwszego czytania w komisjach sejmowych w grudniu. W piątek Sejm zdecydował o dalszym losie Odry.
Dążyli do uznania Odry za osobę prawną
Projekt złożyli posłowie Polski 2050, KO, Lewicy i Razem. Informowali oni, że dokument został przygotowany przez obywateli, jednak z powodu niewystarczającej liczby podpisów nie mógł trafić do dalszych prac legislacyjnych.
Polscy parlamentarzyści zagłosowali dziś za przyjęciem projektu ustawy uznającej podmiotowość prawną rzeki Odry. Projekt ma być następnie rozpatrywany przez sejmowe komisje ochrony środowiska oraz żeglugi śródlądowej, jednak jego dalsze losy pozostają niepewne.
Zobacz również:
W Polsce po katastrofie ekologicznej z 2022 r. rozwinął się spontaniczny ogólnopolski ruch na rzecz ochrony Odry, której kondycja jest nadal bardzo zła. Projekt ustawy pierwotnie został przygotowany przez działaczy społecznych w odpowiedzi na zakwit złotej algi sprzed czterech lat.
Udało się zebrać 100 tys. podpisów poparcia oraz powołać fundację "Osoba Odra". Posłowie Polski 2050, KO, Lewicy i Razem przejęli projekt, by nie zmarnować obywatelskiej inicjatywy.
Pod koniec stycznia 2025 r. ówczesny marszałek Sejmu Szymon Hołownia wydał postanowienie o powołaniu Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej Czysta Odra. Pozwoliło to na rozpoczęcie zbiórki podpisów pod obywatelskim projektem ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki.
Co zakłada projekt?
Projekt zakłada powołanie specjalnego organu reprezentującego Odrę, w skład którego weszliby przedstawiciele administracji publicznej, samorządów oraz społeczeństwa. Wsparcie merytoryczne zapewniałby komitet naukowy, a bieżącą działalność prowadziłby zarząd dysponujący własnym budżetem, pochodzącym m.in. z opłat środowiskowych. Rzeka miałaby także nawet własne konto bankowe.
Zarząd reprezentowałby Odrę w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza dotyczących pozwoleń wodnoprawnych, takich jak budowa infrastruktury, pobór wody czy odprowadzanie ścieków. Jego decyzje miałyby być podejmowane wyłącznie z uwzględnieniem interesu środowiska naturalnego rzeki.
Dodatkowo zarząd mógłby występować do sądu w imieniu Odry w przypadku naruszeń prawa, np. nielegalnych zrzutów czy zanieczyszczeń.
Autorzy projektu przepisów zapewniają, że nowe regulacje nie zakłócą funkcjonowania gospodarki, ponieważ dotychczasowe pozwolenia pozostaną w mocy.
