W skrócie
- Rybołowy budują duże gniazda na wysokich drzewach nad wodą, co przyciąga uwagę innych ptaków, choć nie spodziewano się tam krzyżówki.
- Opuszczone przez rybołowy gniazdo w zachodniej Wielkopolsce najpierw zainteresowało pustułki, ale zostało zajęte przez krzyżówkę, która przepędziła poprzednie ptaki.
- Wysokie położenie gniazda zapewnia ptakom większe bezpieczeństwo przed drapieżnikami i wskazuje na problem braku starych drzew w lasach.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Rybołowy zbudowały gniazdo na szczycie starego i dużego drzewa na wysokości 30 metrów. U tych ptaków to pewien standard. Tworzą one gniazda bardzo wysoko, co ma je chronić przed drapieżnikami i daje też dobre pole obserwacyjne.
Nie wolno się zbliżać do gniazd rybołowa
Najchętniej wybierają sosny, najlepiej stare i odłamane, co ułatwia zbudowanie platformy. Tworzą tam bardzo efektowne konstrukcje z gałęzi, z wyściółką z mchu i miękkich roślin.
Bywa, że gniazda rybołowów osiągają spore gabaryty, jako że ptaki korzystają z nich przez wiele lat, niekiedy nawet kilkanaście. Co roku wracają do takiego gniazda, poprawiają je i ulepszają.
Rybołowy są w Polsce ptakami tak skrajnie rzadkimi, że ich gniazda są chronione specjalnymi przepisami. Nie wolno się do nich zbliżać na odległość 500 metrów oraz 200 metrów po odlocie ptaków na zimowiska, gdy gniazdo jest już puste.
Gniazda rybołowów są atrakcyjne dla innych ptaków
Taka budowla, jaką z gałęzi i materiału drzewnego wznoszą rybołowy w koronach drzew, nie przechodzi niezauważona. Budzi spore zainteresowanie ptaków.
- One są dość leniwe w tym sensie, że chętnie skorzystają z okazji, by nie musieć budować gniazd samemu. To bardzo czasochłonne - zauważa prof. Tadeusz Mizera z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. A budowla rybołowa to świetne, chociaż nietypowe miejsce na gniazdo.
Zobacz również:
Spodziewalibyśmy się bowiem, że zajmie je np. jakiś inny ptak drapieżny, ale kaczka? A tak stało się w wypadku gniazda w zachodniej Wielkopolsce. Udokumentowano to nawet na zdjęciach.
- Dokładnej lokalizacji podać nie wolno, bo gniazda rybołowów w Polsce są narażone na duże niebezpieczeństwo i niszczone, ale Komitet Ochrony Orłów obserwuje je cały czas - informuje prof. Tadeusz Mizera. I ta obserwacja pokazała, że gniazdo zostało przez rybołowy opuszczone. Zwróciło jednak uwagę innych ptaków.
Kaczka krzyżówka bez skrupułów przegoniła pustułki
Najpierw pojawiły się pustułki, które wyraźnie rozpatrywały to miejsce jako potencjalny dom dla swoich piskląt. - Wtedy jednak przyleciała krzyżówka i bezpardonowo je przepędziła - przekazuje prof. Tadeusz Mizera. - Zajęła gniazdo dla siebie.
Chociaż pustułki to ptaki drapieżne, należące do sokołowatych, nie miały z krzyżówką żadnych szans. Ona jest kaczką o wadze około kilograma, a zatem niewiele mniej, niż osiąga sam właściciel gniazda, rybołów.
Pustułka zaś to ptak mniejszy od niej czterokrotnie. Waży jakieś ćwierć kilograma i poluje na ptaki wielkości wróbla, sikory, może drozda. Przy krzyżówce grzecznie się ukłoniła i oddała gniazdo.
Zobacz również:
Krzyżówki rzadko spotyka się na tak dużej wysokości. Gniazdo umieszczone 30 metrów nad ziemią jest nietypowym miejscem dla zagniazdowników, jakimi są kaczki. Pisklęta rybołowów pozostają w nim tak długo, aż nauczą się latać, natomiast kaczki opuszczają gniazdo wcześniej.
Są gatunki kaczek gnieżdżących się w dziuplach drzew, które swoje życie rozpoczynają od dość karkołomnie wyglądającego skoku z dużej wysokości. Tak robią np. pisklęta gągołów, a także dobrze znanych z Warszawy nurogęsi. Wyskakują z dziupli znajdującej się nawet kilkanaście metrów nad ziemią i spadają na podłoże bez szwanku.
- Pisklęta krzyżówki też będą musiały wyskoczyć - podkreśla prof. Tadeusz Mizera. Będzie to trudne i efektowne, ale prawdopodobnie kaczęta pójdą w ślady gągołów i nurogęsi, także zeskoczą na ziemię ze sporej wysokości.
Wybór tej platformy przez krzyżówkę czy pustułki wskazuje wyraźnie na to, że ptaki odczuwają presję drapieżników, np. szopów. Wysoko położone gniazdo daje większe bezpieczeństwo. To także pokazuje, że w lasach brakuje starych drzew, na których takie gniazda mogą powstawać. Rybołowy wybierają często drzewa 100-letnie i starsze.
