W skrócie
- Temat Jeziora Rożnowskiego w Małopolsce został podniesiony na szczeblu krajowej polityki wodnej i klimatycznej.
- W Sejmie złożono interpelacje dotyczące problemów zamulania Jeziora Rożnowskiego i Czchowskiego oraz potrzeby działań przywracających ich funkcje retencyjne.
- Trwają rozmowy i przygotowania do rekultywacji i odmulania obu zbiorników, jednak brak na razie decyzji ministerialnych w sprawie zakresu i finansowania tych prac.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Spis treści:
- Jeziora Rożnowskie i Czchowskie pełne mułu. Sprawa trafiła do Sejmu
- Ważny zbiornik na Dunajcu. Latem przyciąga turystów
- Jeszcze trudniejsza sytuacja w Jeziorze Czchowskim
- Plany odmulania
Jezioro Rożnowskie od lat traci część swojej pojemności w wyniku odkładania się osadów. Podobny problem dotyczy położonego poniżej i mniejszego Jeziora Czchowskiego. Teraz sprawą zajęli się parlamentarzyści. W Sejmie pojawiły się pytania o stan obu zbiorników, ich przyszłość oraz możliwość przeprowadzenia prac, które pozwoliłyby odzyskać część utraconej retencji.
Jeziora Rożnowskie i Czchowskie pełne mułu. Sprawa trafiła do Sejmu
W interpelacji Darii Gosek-Popiołek zwrócono uwagę na wieloletni proces odkładania się osadów w zbiorniku. Zdaniem autorki dokumentu może on prowadzić do ograniczania pojemności retencyjnej Jeziora Rożnowskiego, co ma znaczenie zarówno dla gospodarki wodnej, jak i ochrony przeciwpowodziowej.
Posłanka pyta ministerstwo m.in. o to, czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu zamulenia na pojemność zbiornika oraz czy odbudowa pojemności istniejących zbiorników zaporowych jest traktowana jako element przystosowania Polski do zmian klimatu.
Wśród pytań znalazły się również kwestie dotyczące jakości wody, bioróżnorodności i stanu ekosystemu. Parlamentarzystka chce wiedzieć, czy resort planuje dodatkowy monitoring Jeziora Rożnowskiego oraz czy możliwe byłoby objęcie zbiornika programami wspierającymi jego rewitalizację.
Zobacz również:
Ważny zbiornik na Dunajcu. Latem przyciąga turystów
Jezioro Rożnowskie jest jednym z najważniejszych zbiorników na Dunajcu. Zostało utworzone po wybudowaniu zapory w Rożnowie i od dziesięcioleci pełni kilka funkcji jednocześnie - retencyjną, przeciwpowodziową, energetyczną, gospodarczą i turystyczną. W jeziorze można pływać, a wokół roztacza się uroczy widok.
Problemem pozostaje jednak zamulanie zbiornika, które wpływa nie tylko na komfort użytkowników. Kwestia była podnoszona już dużo wcześniej. Np. w interpelacji z 2021 r. parlamentarzyści wskazywali, że po ponad 70 latach funkcjonowania jego pojemność miała zmniejszyć się przez to z około 228 mln m³ do około 158 mln m³.
Ile pojemności zbiornik rzeczywiście posiada i jak duża jej część jest zajęta przez osady? Właśnie o aktualne analizy i dane w tym zakresie pytania skierowano do resortu klimatu i środowiska.
Jeszcze trudniejsza sytuacja w Jeziorze Czchowskim
Problem nie kończy się jednak na jednym zbiorniku. Niedaleko znajduje się Jezioro Czchowskie, które jest kolejnym elementem systemu zbiorników na Dunajcu.
Czchowski zbiornik powstał w wyniku spiętrzenia Dunajca zaporą w Czchowie. Jego zadaniem jest m.in. przyjmowanie wody wypuszczanej ze zbiornika Rożnowskiego i regulowanie przepływu Dunajca poniżej zapory. Zbiornik jest znacznie mniejszy od Rożnowskiego - jego całkowita pojemność jest podawana na około 12 mln m³.
Także tutaj od lat odkładają się osady transportowane przez Dunajec. W efekcie w niektórych częściach akwenu widoczne są rozległe łachy piasku, żwiru i mułu. Problem zamulenia Jeziora Czchowskiego został w 2026 r. skierowany do Sejmu w osobnej interpelacji. Parlamentarzyści pytają m.in. o rzeczywistą pojemność zbiornika, stan osadów dennych oraz możliwość przeprowadzenia kompleksowego odmulenia.
Większe prace związane z usuwaniem osadów z Jeziora Czchowskiego prowadzono już na początku lat 2000. Obecnie ponownie pojawia się pytanie, czy potrzebne są kolejne, szerzej zakrojone działania.
Zobacz również:
Plany odmulania
W regionie prowadzone są również działania dotyczące rekultywacji i odmulania obu zbiorników. Związek Gmin Jeziora Rożnowskiego informował o podpisaniu preumowy dotyczącej dalszych prac związanych z rekultywacją i odmulaniem Jeziora Rożnowskiego i Czchowskiego, m.in. w rejonie Bartkowej, Wytrzyszczki i Tęgoborzy.
Jezioro Rożnowskie znalazło się w 2026 r. w centrum uwagi również z innego powodu. W lipcu Ministerstwo Energii i Tauron podpisały list intencyjny dotyczący współpracy przy przygotowaniu elektrowni szczytowo-pompowej Rożnów II. Planowana instalacja ma mieć moc około 767 MW i być dużym magazynem energii dla krajowego systemu elektroenergetycznego.
Planowana inwestycja może mieć znaczenie dla przyszłości całego akwenu, ponieważ w założeniach Jezioro Rożnowskie ma pełnić funkcję dolnego zbiornika elektrowni. W związku z tym pojawiają się kolejne pytania dotyczące stanu jeziora, osadów dennych, poziomu wody oraz wpływu inwestycji na środowisko i lokalną gospodarkę.
