W skrócie
- Wzrost pozyskania drewna w Polsce utrzymuje się mimo wcześniejszych deklaracji o ochronie części lasów.
- Dane finansowe Lasów Państwowych pokazują rosnące dochody i wynagrodzenia przy jednoczesnych niskich wydatkach na ochronę przyrody.
- Z badania opinii publicznej wynika, że większość społeczeństwa popiera silniejszą ochronę lasów oraz ograniczenie wycinek.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Rząd w 2023 r. zobowiązał się do wyłączenia 20 proc. najcenniejszych lasów z wycinki. Wówczas część leśników mówiła też o chęci porozumienia z przyrodnikami, wiele wskazywało na to, że do niego może dojść, co byłoby przełomem.
Lasy miały być wreszcie chronione. "Pozorowany dialog"
Część leśników przekonywała, że więcej łączy niż dzieli te dwa środowiska. Pracownia na rzecz Wszystkich Istot ocenia po kilku latach, że były to głównie pozorowane działania i "wszystko wróciło do wcześniejszych standardów", a leśnicy pozyskują coraz więcej drewna i rosną ich dochody, natomiast nie przeznacza się współmiernej sumy na ochronę bezcennych drzew Polski.
Dane przytaczane przez przyrodników pokazują zasadniczą rozbieżność między zapowiedziami ochrony lasów a realnymi planami gospodarki leśnej. Rekordowe pozyskanie drewna trwa - alarmują organizacje pozarządowe.
Zdaniem ekologów deklaracje leśników nie przełożyły się na rzeczywiste działania. Konsultacje dotyczące obszarów, które zgodnie z oczekiwaniami obywateli miały zostać objęte trwałą ochroną jako rezerwaty lub lasy społeczne, określane są jako pozorowany dialog.
Przykładem mogą być np. lasy wokół Bielska-Białej, gdzie jeszcze przed zakończeniem rozmów dotyczących ich ochrony rozpoczęto prace z wykorzystaniem ciężkiego sprzętu. Kontrowersje budzą również działania podejmowane w Puszczy Bukowej, gdzie ogłaszano moratorium na wycinkę drzew starszych niż 80 lat. Obecnie jednak możliwe jest prowadzenie wycinek również wśród najstarszych drzewostanów. Z kolei w utworzonym w ubiegłym roku rezerwacie Bliżyńskie Lasy Naturalne leśnicy planują pozyskanie około 3 tys. m³ drewna.
Zmiana planów wobec Puszczy Bukowej nie jest odosobnionym przypadkiem. Lasy Państwowe organizują obecnie cykl konferencji w całej Polsce poświęconych głównym gatunkom drzew w Polsce. Na każdej z nich przekonują, że gatunki te cierpią z powodu zmian klimatu, a proponowanym rozwiązaniem jest przebudowa, czyli zwiększenie intensywności cięć
Rekordowe wycinki i dochody Lasów Państwowych
Dane zawarte w sprawozdaniach finansowo-gospodarczych Lasów Państwowych pokazują, że w latach 2005-2021 skala pozyskania drewna zwiększyła się o blisko 45 proc., osiągając poziom 40 mln m³. W następnych latach odnotowano kolejne rekordy. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2023 r. pozyskano 41,6 mln m³ drewna, natomiast rok później było to 41,2 mln m³.
Wzrost pozyskania drewna przekłada się również na wyniki finansowe Lasów Państwowych. W okresie od 2021 do 2024 r. wartość środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych Lasów Państwowych zwiększyła się o niemal 3,5 mld zł, osiągając poziom blisko 7,9 mld zł. W tym samym czasie znacząco wzrosły także wynagrodzenia pracowników. Średnia pensja leśników zwiększyła się z 9048 zł w 2021 r. do 12 529 zł w 2025 r., co oznacza wzrost o 38 proc.
Jednocześnie wydatki przeznaczane na ochronę przyrody pozostają na bardzo niskim poziomie - alarmują od lat aktywiści. Obecnie stanowią one ok. 0,6 proc. przychodów Lasów Państwowych, co oznacza wzrost zaledwie o 0,1 punktu procentowego względem 2021 r.
- Wydawanie jedynie 0,6 proc. przychodów na ochronę przyrody to poziom absolutnie nieakceptowalny i niewspółmierny do oczekiwań polskiego społeczeństwa - komentuje Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.
Z badania opinii publicznej przeprowadzonego w maju 2025 r. przez Opinia24 na zlecenie Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot wynika, że większość Polek i Polaków opowiada się za silniejszą ochroną lasów. Aż 66 proc. respondentów popiera wyłączenie z gospodarki leśnej 20 proc. najcenniejszych przyrodniczo i społecznie obszarów leśnych w kraju. Jeszcze większe poparcie - na poziomie 78 proc. - uzyskał postulat zakazu wycinki drzew w okresie lęgowym ptaków.
