W skrócie
- W Polsce wszystkie kaczki wykazują dymorfizm płciowy, szczególnie widoczny w sezonie lęgowym.
- Samice kaczek składają jaja do gniazd i spędzają miesiąc na ich wysiadywaniu, stosując technikę "kalania własnego gniazda" w razie zagrożenia.
- W rezerwacie Łężczok koło Raciborza zaobserwowano rekordową liczbę hełmiatek, podczas gdy liczebność wielu innych gatunków kaczek spada.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Samce mają wzbudzić zachwyt u samic tak, aby po zapłodnieniu zajęły się same wysiadywaniem jaj i opieką nad młodymi kaczętami. Samce poza ładnym wyglądem i samym przekazaniem genów nie przykładają się do rozrodu. Samice zaś są ubarwione tak, aby nie zwracać uwagi, wtopić się w roślinność i pozostać niezauważonymi.
No bo po okresie toków i wzajemnego pokazywania się sobie na tafli wody, samice mają ważną misję do spełnienia. Będą składać jaja do gniazda, zwykle płytkiego zagłębienia na ziemi wyścielonego puchem i trawami. W takim miejscu już w kwietniu pierwsze kaczki kompletują zniesienie i codziennie składają po jednym jaju.
Jaj w gnieździe kaczki może być nawet kilkanaście
Potem samica kaczki spędzi cały miesiąc na wysiadywaniu jaj. Aby nie zostać sama zjedzona przez drapieżnika i ochronić cenne zniesienie staje się prawie niewidzialna. Gniazdo lokuje w szuwarach lub pod gałęziami, a czasem na otwartej łące gdy wyrosną wyższe trawy.
Wysiadująca jaja samica zlewa się z otoczeniem i nawet gdy drapieżnik zbliża się to nie reaguje, pozostaje nieruchoma. Stara się przetrwać niezauważona. Dopiero z minimalnej odległości zrywa się z gniazda. Wtedy też stosuje specjalną technikę "kalania własnego gniazda". Odlatując nagle z gniazda rozbryzguje na jaja własne ekskrementy, które wydzielają wyjątkowo nieprzyjemną woń, co zniechęca napastnika do rabowania jaj.
Najpiękniejszy kaczor
Wiosna to toki kaczek, a najwcześniej do lęgów przystępuje nasza najliczniejsza kaczka - krzyżówka. Można je zobaczyć praktycznie wszędzie na stawach, jeziorach ale także w parkach miejskich gdzie chętnie korzystają z pokarmu, jaki przynoszą ludzie. Samca krzyżówki rozpoznamy łatwo. Jest bardzo kolorowy z zieloną głową, brązową piersią i żółtym dziobem, a na kuprze ma fantazyjny loczek.
Natomiast na południu Polski właśnie teraz gromadzi się w duże stada dużo rzadsza kaczka - hełmiatka. Samiec nieco większej od krzyżówki hełmiatki też może pretendować do miana najpiękniejszego kaczora. Jego pomarańczowa, duża głowa robi wrażenie nawet z daleka. Do tego czarna pierś i błyszczący różowy dziób.
Hełmiatka pobiła własny rekord liczebności
Hełmiatki w przeciwieństwie do powszechnej krzyżówki można zobaczyć w niewielu miejscach, ale teraz właśnie padł rekord liczebności tego gatunku w rezerwacie Łężczok koło Raciborza. Corocznie o tej porze gromadziło się tam około 100 ptaków, a ostatnio ornitolodzy zaobserwowali tam jeszcze większe skupienia kaczek i w jednym dniu liczebność sięgnęła niespotykanych dotąd 300 ptaków.
Hełmiatka jest jedną z niewielu kaczek, której liczebność w Polsce wzrasta. Większość gatunków w ostatnich dekadach notuje gwałtowne spadki liczebności. Płaskonosy, cyranki, cyraneczki, głowienki i czernice stają się coraz rzadsze.
Coraz większa liczba lądowych drapieżników, w tym inwazyjnych jenotów, norek i szopów, skutecznie plądruje kacze lęgi. Do tego dochodzą także polowania na młode kaczki, po sezonie lęgowym. Stąd też ustanowione ostatnio moratorium na polowania na kaczki i inne gatunki ptaków, którego celem jest zabezpieczenie przed niekorzystnym trendem tych populacji.
