W skrócie
- Badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego przez trzy lata analizowali, jak często powinno się kosić trawnik, szukając jednej ogólnej reguły tej praktyki.
- Wyniki eksperymentu wskazują, że rzadsze koszenie i koszenie mozaikowe sprzyjają bioróżnorodności i zdrowiu ekosystemu, natomiast zbyt częste lub całkowicie zaniechane koszenie może mieć negatywne skutki.
- Opracowano internetową aplikację edukacyjną na podstawie badań, a podobne wyniki dotyczące wpływu częstotliwości koszenia na bioróżnorodność zostały opisane w literaturze naukowej.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Pytanie o to, jak często należy kosić trawniki, aby z jednej strony zapewnić bezpieczeństwo i komfort ludziom, a jednocześnie chronić przyrodę, stało się przedmiotem trzyletnich badań interdyscyplinarnego zespołu z krakowskiej uczelni. Projekt nosi nazwę "Kosić czy nie kosić?" i jego część zrealizowano w Krakowie, sprawdzając różne metody koszenia.
Eksperyment koszenia na UJ. Co z kleszczami?
Na terenie krakowskiego kampusu wyznaczono 72 poletka eksperymentalne objęte różnymi sposobami i częstotliwościami koszenia. Wraz z upływem czasu różnice pomiędzy nimi stawały się coraz bardziej widoczne - zarówno pod względem wyglądu, jak i zmian w funkcjonowaniu ekosystemu trawnika.
Naukowcy badali różne parametry: skład roślinności, liczebność różnych grup owadów oraz aktywność mezofauny glebowej. Analizowano również różnorodność bakterii i grzybów obecnych w glebie, zmiany jej właściwości fizykochemicznych, warunki wilgotnościowe i temperaturowe, a także poziom zanieczyszczenia metalami ciężkimi i substancjami ropopochodnymi.
Wyniki badań wskazują, że koszenie trawników częściej niż raz w miesiącu nie przynosi właściwie żadnych biologicznych korzyści, a najlepsze efekty dla środowiska daje jeszcze rzadsze koszenie.
Badacze rekomendują również koszenie nieschematyczne, polegające na pozostawianiu części powierzchni nieskoszonej. Dzięki temu powstają obszary o zróżnicowanej wysokości roślinności, sprzyjające organizmom o odmiennych wymaganiach środowiskowych.
Zbyt częste koszenie jest niedobre
Zbyt częste koszenie prowadzi do pogorszenia struktury i funkcji gleby oraz zwiększa jej nagrzewanie. Jednocześnie całkowite zaniechanie koszenia może negatywnie wpływać na bioróżnorodność, między innymi poprzez ułatwienie rozprzestrzeniania się gatunków inwazyjnych, ustalili eksperci. Dotychczasowe wyniki badań nie potwierdziły również jednoznacznego związku pomiędzy rzadszym koszeniem a większą liczbą kleszczy - pajęczaki te obserwowano zarówno na trawnikach koszonych intensywnie, jak i tych rzadziej traktowanych kosiarką.
Zobacz również:
Rezultaty badań przyrodniczych i społecznych wykorzystano do stworzenia internetowej aplikacji edukacyjnej "Kosić czy nie kosić?"" Narzędzie ma wspierać podejmowanie decyzji dotyczących utrzymania zieleni miejskiej.
W przeszłości realizowano już wiele badań potwierdzających, że częstotliwość koszenia ma istotny wpływ na bioróżnorodność i funkcjonowanie ekosystemów miejskich.
Np. badania prowadzone przez ekspertów z uniwersytetu Cambridge wykazały, że rzadsze koszenie miejskich trawników zwiększa liczebność zapylaczy, zwłaszcza pszczół i motyli. Kampania "No Mow May" pokazała z kolei, że ograniczenie koszenia w maju znacząco zwiększa dostępność kwiatów dla owadów zapylających.
Mozaikowe koszenie poprawia retencję wody w glebie i ogranicza efekt miejskiej wyspy ciepła. Intensywnie koszone trawniki charakteryzują się mniejszą różnorodnością mikroorganizmów glebowych.
