Grzyb św. Jerzego wyłania się wiosną. Czarci krąg i zapach ogórka
Gęśnica wiosenna to jadalny grzyb wiosenny z charakterystycznym mączno-ogórkowym aromatem, nienadający się do suszenia ze względu na utratę zapachu. Owocniki pojawiają się już w kwietniu w okolicach dnia św. Jerzego.
W skrócie
- Grzyb zwiastujący wiosnę. Pachnie mąką i ogórkiem.
- Owocniki gęśnicy posiadają wysoką wartość odżywczą, zawierają m.in. witaminy, polifenole oraz peptydy badane pod kątem aktywności antyoksydacyjnej i potencjalnego działania przeciwnowotworowego in vitro.
- Zbierając gęśnicę należy unikać pomyłek z trującymi gatunkami, sprawdzać wysyp zarodników, zapach i stan miąższu, a obróbka termiczna jest zalecana.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Jeden z najbardziej cenionych grzybów jadalnych wiosny i w Europie znany od wieków. Tworzy spektakularne wieloletnie kręgi na łąkach i pastwiskach.
Angielska nazwa "St. George's mushroom" pochodzi od tradycji - gęśnica owocnikuje ok. 23 kwietnia, w dzień św. Jerzego. W Europie to sygnał wiosny, choć grzyby pojawiają się u nas już także wcześniej.
"Pachnie mąką i ogórkiem. To klucz do rozpoznania" - informuje w mediach społecznościowych prof. Bożena Muszyńska, mykolożka i znawczyni grzybów leczniczych.
Grzyb pachnący ogórkiem
Calocybe gambosa w polskim piśmiennictwie mykologicznym znana jest też pod nazwami bedłka syrojeszka żółta, bedłka podkowiasta, bedłka biaława, gąska wiosenna, a nawet majówka wiosenna.
Grzyb rośnie na łąkach, pastwiskach, murawach, obrzeżach lasów i w parkach w charakterystycznych formacjach. Gęśnice tworzą tzw. czarcie kręgi, które nie tylko wyglądają nietypowo, ale tworzą złożony system ekologiczny.
"W kręgach obserwuje się dwie charakterystyczne strefy: strefę martwienia roślin na froncie grzybni oraz "zielony pierścień" za frontem - bujniejszą, intensywnie zieloną roślinność" - wyjaśnia prof. Muszyńska.
Taka grzybnia zmienia chemię gleby i mikrobiom. Grzyby są otoczone strefy, gdzie każda roślina ma odmienną kondycję.
Czarcie kręgi to charakterystyczny, kolisty wzór powstający wśród traw, ściółki leśnej utworzony właśnie przez owocniki grzybów. W zależności od mechanizmu powstawania, może mieć kształt zbliżony do okręgu lub jego fragmentów, układu koncentrycznych okręgów albo pełnego koła.
Czarcie kręgi mogą powstawać w wyniku działania kilku mechanizmów, zależnych od rodzaju grzybów i roślin zaangażowanych w to zjawisko. We wszystkich scenariuszach mamy początkowo do czynienia z pojedynczym zarodnikiem grzyba, inicjującym kolonię. By powstał czarci krąg, grzyb ten prowadzi do wyjałowienia gleby lub nawet jej zatrucia.
Nie wolno suszyć gęśnicy wiosennej
Gęśnica to dobry i pospolity grzyb jadalny, istnieje jednak niebezpieczeństwo pomylenia z silnie trującą dzwonkówką trującą. Mączno-ogórkowy, charakterystyczny zapach gęśnicy pozwoli odróżnić grzyby od siebie.
Niestety po suszeniu ten aromat znika. "To nie jest grzyb do suszenia. Świeży - doskonały. Mrożony - w porządku. Suszony - strata tego, co najcenniejsze" - ocenia prof. Muszyńska. Podczas suszenia aromat znika, a zostaje niezbyt przyjemny zapach sera i kwasu.
Są też podzielone opinie na temat jego wartości smakowych. Podczas gdy niektórzy uważają go za okaz bardzo smaczny, przez innych jego charakterystyczny i nieznikający podczas gotowania smak jest uważany za niemiły, a nawet nie do zniesienia.
