Najliczniejszą grupą wiekową, która skorzystała już z systemu kaucyjnego stanowią osoby w wieku 45-54 lat (64 proc.), najmniej liczną grupą są osoby 55+ (45 proc.). Butelkę lub puszkę przynajmniej raz zwróciło najwięcej osób wśród mieszkańców miast o liczbie ludności powyżej 500 tys. osób (63 proc.), a najmniej wśród mieszkańców wsi - 49 proc.
System kaucyjny. Czy Polacy znają zasady zwrotu butelek?
Z badania przeprowadzonego na zlecenie jednego z operatorów systemu kaucyjnego Kaucja.pl po sześciu miesiącach od startu systemu kaucyjnego w Polsce wynika też, że większość, bo 65 proc. ankietowanych orientuje się, na czym polega system kaucyjny, z czego 44 proc. orientuje się dobrze, a 21 proc. bardzo dobrze. Słabą wiedzę o systemie kaucyjnym ma 29 proc., a 6 proc. nie ma jej w ogóle.
Zobacz również:
Osoby, które zwracały już opakowania w ramach systemu kaucyjnego zapytano również, jak często to robią. Najwięcej, bo 30 proc. ankietowanych przyznała, że zwraca puszki lub butelki raz w tygodniu, a 29 proc. - dwa lub trzy razy w miesiącu. Kolejne 18 proc. badanych robi to raz w miesiącu, 10 proc. zwraca opakowania 2-3 razy w tygodniu lub częściej, a 9 proc. rzadziej niż raz w miesiącu. Ponadto 5 proc. respondentów wskazało, że oddało opakowania w ramach systemu raz lub dwa i więcej nie zamierza tego robić.
W publikacji opisującej badanie zwrócono uwagę, że 70 proc. użytkowników systemu kaucyjnego ocenia proces zwrotu jako łatwy, co - zdaniem autorów - pokazuje, że główne bariery mają charakter operacyjny, a nie mentalny.
Jakie są główne problemy systemu kaucyjnego w Polsce?
Wśród najczęściej wskazywanych problemów ankietowani wymienili:
- brak wystarczającej liczby punktów zwrotu (34 proc.),
- zbyt dużą odległość do istniejących punktów (32 proc.),
- czas potrzebny na odzyskanie kaucji (30 proc.).
"System kaucyjny przeszedł test pierwszego kontaktu - 53 proc. Polaków skorzystało z niego przynajmniej raz, a większość wraca regularnie. To pokazuje, że mamy do czynienia nie tylko z wdrożeniem regulacji, ale z realną zmianą codziennych zachowań. Wyzwania operacyjne, takie jak przepełnione automaty, są dziś w dużej mierze efektem rosnącej skali zwrotów" - ocenił prezes Kaucja.pl Piotr Okurowski.
Jak wynika z badania, 56 proc. osób zgadza się z opinią, że oddawanie opakowań do systemu kaucyjnego stanie się w Polsce tak samo naturalne i powszechne jak segregowanie śmieci (37 proc. raczej się z tym zgadza, a 19 proc. zdecydowanie). Z tym twierdzeniem nie zgadza się 23 proc. (9 proc. zdecydowanie, a 14 proc. raczej się nie zgadza), a 21 proc. wybrało opcję "trudno powiedzieć".
Zobacz również:
Ankietowanych zapytano również, co mogłoby pomóc lub ułatwić konsumentom korzystanie z systemu kaucyjnego. 34 proc. badanych stwierdziło, że byłaby to większa liczba punktów zwrotu (np. w sklepach, galeriach i na osiedlach), 32 proc. wskazało na większą bliskość punktów zwrotu od miejsca zamieszkania, a 29 proc. na szybszy i wygodniejszy zwrot pieniędzy (np. bezpośredni zwrot pieniędzy w gotówce lub na kartę bez potrzeby realizacji wydanego bonu). Ponadto 24 proc. respondentów uważa, że pomocna byłoby lepsza organizacja po stronie sklepów, a 20 proc. - lepsze oznaczenia opakowań objętych kaucją.
Jak przekazała w poniedziałek na konferencji prasowej wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska, do tej pory w ramach systemu kaucyjnego zwrócono 520 mln opakowań. Wiceszefowa MKiŚ podkreśliła, że do połowy marca za pośrednictwem systemu kaucyjnego zebrano ok. 300 mln opakowań, a w ciągu ostatnich dwóch tygodni marca zebranych zostało ponad 200 mln sztuk. Dodała, że resort klimatu spodziewa się, że liczba zbieranych butelek oraz puszek będzie rosła i osiągnie poziom 0,5 mld miesięcznie.
Wiceministra wskazała też, że do tej pory powstało 52 tys. punktów zbiórki, z czego 9,5 tys. to tzw. butelkomaty. Jednocześnie poprzez te maszyny - wedle szacunków - zbieranych jest 78 proc., czyli 404 mln opakowań.
Badanie "Puls Systemu: od deklaracji do nawyku. Pół roku systemu kaucyjnego w Polsce" zostało zrealizowane przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na próbie 1040 dorosłych Polaków w marcu 2026 r.
