Spis treści:
- Jak wygląda zaskroniec?
- Czy zaskroniec zwyczajny to wąż?
- Czy zaskroniec jest jadowity?
- Czym żywi się zaskroniec?
- Wąż z żółtymi plamami na głowie w ogrodzie - co zrobić?
Jak wygląda zaskroniec?
Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) ma długie, smukłe ciało o szarym, oliwkowym lub brunatnym zabarwieniu. Po bokach mogą pojawiać się drobne, ciemne plamki. Samice są wyraźnie większe od samców i dorastają nawet do około 150 cm. Samce najczęściej osiągają około 80 cm.
Najbardziej charakterystycznym znakiem są dwie półksiężycowate plamy znajdujące się z tyłu głowy - jakby "za skroniami". Zazwyczaj mają kolor żółty lub kremowy i są otoczone ciemną obwódką. To właśnie od nich pochodzi polska nazwa gatunku.
Wąż z żółtymi plamami na głowie różni się od żmii również budową. Zaskroniec jest przeważnie dłuższy i smuklejszy. Żmija ma krótsze, masywniejsze ciało, a na jej grzbiecie często widać charakterystyczny zygzak. Nie każda żmija ma jednak dobrze widoczny wzór, dlatego nie należy podchodzić ani próbować łapać węża tylko po to, aby dokładniej mu się przyjrzeć.
Czy zaskroniec zwyczajny to wąż?
Tak, zaskroniec zwyczajny to wąż i jeden z kilku gatunków występujących naturalnie w Polsce. Nie należy mylić go z padalcem, który pomimo wydłużonego ciała jest beznogą jaszczurką.
Zaskroniec prowadzi aktywny tryb życia przede wszystkim w ciągu dnia. Rano często wygrzewa się na słońcu, a później wyrusza na poszukiwanie pożywienia. Bardzo dobrze pływa i nurkuje, dlatego najłatwiej spotkać go w pobliżu stawów, jezior, rzek, starorzeczy oraz mokradeł. Pojawia się również na wilgotnych łąkach, w lasach, parkach i przydomowych ogrodach.
Obecność zaskrońca na działce zwykle oznacza, że w pobliżu znajdują się oczko wodne, rów, podmokła łąka albo inne miejsce zapewniające dostęp do pokarmu i kryjówek. Wąż nie przychodzi tam w poszukiwaniu ludzi i nie zakłada gniazd w budynkach.
Czy zaskroniec jest jadowity?
Zaskroniec zwyczajny nie jest jadowity i nie stanowi zagrożenia dla człowieka. Nie ma aparatu jadowego, nie poluje na ludzi i nie próbuje ich ścigać. Gdy usłyszy kroki lub poczuje drgania ziemi, najczęściej ucieka w zarośla albo do wody.
Jeżeli nie ma drogi odwrotu, zaczyna się bronić. Może głośno syczeć, spłaszczyć przednią część ciała i udawać większego, niż jest w rzeczywistości. Innym sposobem obrony jest wypuszczenie intensywnie pachnącej wydzieliny. Zdarza się również, że zaskroniec przewraca się na grzbiet, otwiera pysk i udaje martwego. Takie zachowanie ma zniechęcić napastnika.
Ugryzienia zdarzają się bardzo rzadko i najczęściej dochodzi do nich podczas chwytania węża. Z tego powodu zaskrońca najlepiej nie dotykać, nie przenosić i nie zaganiać w narożnik, pozostawiony w spokoju sam znajdzie drogę ucieczki.
Jak podają Lasy Państwowe, spośród węży występujących naturalnie w Polsce jadowita jest wyłącznie żmija zygzakowata.
Czym żywi się zaskroniec?
Podstawowym pożywieniem zaskrońca są płazy, przede wszystkim żaby. W jego diecie znajdują się również ryby, kijanki, niewielkie gryzonie i inne drobne zwierzęta, które uda mu się schwytać. Zaskroniec nie dusi ofiary ani nie zatruwa jej jadem, ale chwyta zdobycz szczękami i połyka ją w całości.
Zobacz również:
Poluje głównie na zwierzęta znajdujące się w ruchu. Dzięki temu pomaga regulować liczebność części drobnych organizmów żyjących w pobliżu zbiorników wodnych i podmokłych terenów. Sam także jest ważnym ogniwem łańcucha pokarmowego - pada ofiarą między innymi bocianów, ptaków drapieżnych i ssaków.
Zaskroniec nie zjada roślin, nie interesuje się warzywami i nie niszczy grządek. Jego pojawienie się w ogrodzie nie zagraża uprawom. Wąż może jedynie wykorzystać zaciszne, wilgotne miejsce jako krótkotrwałą kryjówkę.
Wąż z żółtymi plamami na głowie w ogrodzie - co zrobić?
Jeżeli zauważysz zaskrońca na trawniku lub przy oczku wodnym, zachowaj kilka metrów odległości i pozwól mu spokojnie odejść. Zabierz z tego miejsca psa, ponieważ próba obwąchiwania albo złapania węża może sprowokować go do obrony.
Nie należy uderzać zaskrońca, łapać go za ogon ani przenosić gołymi rękami. Wszystkie gady żyjące w Polsce są chronione, a zaskroniec zwyczajny znajduje się pod ochroną częściową, co potwierdza Zintegrowana Platforma Edukacyjna.
Jeśli wąż dostał się do domu, piwnicy albo innego zamkniętego pomieszczenia i nie ma możliwości samodzielnego wyjścia, skontaktuj się ze strażą miejską, urzędem gminy lub organizacją zajmującą się dzikimi zwierzętami. Nie próbuj samodzielnie chwytać zwierzęcia, zwłaszcza gdy nie masz pewności, jaki to gatunek.
