Spis treści:
- Renifery stworzyły własny magazyn minerałów
- Matki po porodzie potrzebują wapnia i fosforu
- Poroże jest biologicznie bardzo drogie
Poroże należy do najbardziej kosztownych biologicznie struktur w świecie ssaków. To kość, która każdego roku odpada i odrasta od nowa. Proces wymaga ogromnych ilości energii, wapnia i fosforu. U większości gatunków jeleniowatych poroże mają wyłącznie samce, które wykorzystują je podczas walk o partnerki i demonstracji siły.
Renifery są wyjątkiem. Zarówno samce, jak i samice Rangifer tarandus posiadają poroże. Od lat zastanawiało to biologów, bo utrzymywanie takiej struktury jest energetycznie bardzo kosztowne, szczególnie dla samic żyjących w surowych warunkach Arktyki.
Nowe badanie sugeruje jednak, że poroże może pełnić znacznie bardziej praktyczną funkcję niż tylko obrona czy rywalizacja.
Zobacz również:
Renifery stworzyły własny magazyn minerałów
Badacze analizowali poroża pozostawione przez stado karibu z Arctic National Wildlife Refuge na Alasce. Karibu i renifery to ten sam gatunek, choć nazwy stosuje się wobec różnych populacji. Stado Porcupine Caribou Herd liczy około 200 tys. zwierząt i odbywa jedną z najdłuższych migracji lądowych na świecie. Zwierzęta pokonują każdego roku około 2400 kilometrów między zimowiskami a terenami rozrodu.
Samice zrzucają poroże mniej więcej w tym samym czasie, kiedy rodzą młode. W rezultacie obszary lęgowe dosłownie pokrywają się zrzuconymi porożami. Naukowcy przebadali 1567 takich poroży. Aż 86 proc. miało ślady ogryzania, a 99 proc. tych śladów pozostawiły inne karibu.
To sugeruje, że zwierzęta nie gryzą kości przypadkowo. Wyraźnie preferują właśnie poroże własnego gatunku. Badacze zwracają uwagę, że inne kości znajdowane w okolicy miały znacznie bardziej zróżnicowane ślady zębów pozostawione przez wiele różnych zwierząt. W przypadku poroży karibu sytuacja wyglądała inaczej.
Matki po porodzie potrzebują wapnia i fosforu
Zdaniem autorów badania odpowiedź może być stosunkowo prosta: samice wykorzystują poroże jako źródło minerałów. Poroże zawiera duże ilości wapnia i fosforu, czyli składników szczególnie ważnych po porodzie i podczas karmienia młodych. W arktycznych warunkach zdobycie takich substancji nie zawsze jest łatwe.
Po wyczerpującej zimie i wielokilometrowej migracji samice muszą jednocześnie produkować mleko i odbudowywać własne zasoby organizmu. Zrzucone poroże działa więc jak gotowy magazyn składników odżywczych. W praktyce oznacza to dość surrealistyczny widok: renifery żujące stare poroże niczym kawałek drewna albo cygaro.
Badacze sugerują nawet, że przez wiele pokoleń samice mogły stworzyć coś w rodzaju wspólnego "banku minerałów" dla kolejnych matek. Dzięki temu koszt energetyczny związany z corocznym wytwarzaniem poroża częściowo wracał do organizmu zwierząt w postaci łatwo dostępnych składników odżywczych.
Poroże jest biologicznie bardzo drogie
Samo wytworzenie poroża stanowi dla organizmu ogromne obciążenie. To jedne z najszybciej rosnących kości w świecie zwierząt. W czasie wzrostu są silnie ukrwione i wymagają dużych ilości składników odżywczych. Dopiero później kostnieją i twardnieją.
U większości jeleniowatych samice nigdy nie wykształciły poroża właśnie dlatego, że jego utrzymanie jest tak energochłonne. Renifery od dawna stanowiły więc biologiczną zagadkę. Nowe badanie sugeruje, że w ich przypadku koszt mógł zostać częściowo "odzyskany". Samice nie tylko zrzucają poroże, ale później same lub inne osobniki mogą odzyskać zawarte w nim minerały.
Badacze podkreślają jednak, że to prawdopodobnie tylko jeden z powodów, dla których samice reniferów zachowały poroże w toku ewolucji. Struktury te pomagają też w rywalizacji o pożywienie zimą, kiedy zwierzęta odkopują spod śniegu porosty i inne rośliny.
