Pająk na świątecznej choince. Ta historia przyszła zapewne z Ukrainy
Kiedyś nie było takich luksusów jak dziś - stosy bombek, łańcuchów, czekoladek wiszą w niemal każdym domu na chonikach. Legenda wschodnia głosi, że ludziom wystarczyła kiedyś sieć utkana przez pająka.
W skrócie
- Legenda o bożonarodzeniowym pająku wywodzi się prawdopodobnie z Ukrainy i tłumaczy pochodzenie lamety na choince.
- Historia opowiada o biednej wdowie, której choinka została ozdobiona pajęczyną zamieniającą się w złoto i srebro – przynosząc szczęście rodzinie.
- W wielu krajach obecność pajęczyny lub pająka w domu uznaje się za symbol szczęścia, a tradycja wieszania ozdób w kształcie pająków trwa do dziś.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Legenda o bożonarodzeniowym pająku pochodzi prawdopodobnie z Europy Wschodniej, choć właściwie podań o pająkach w różnych kulturach jest wiele.
Jedna z opowieści może być odpowiedzią na to, skąd wzięła się współczesna lameta choinkowa. To także alegoryczna historia o tym, że szacunek i dbałość o życie, wracają ze spotęgowaną mocą.
Anielskie włosy i cienka pajęczyna
To legenda, która czerpie z folkloru i wyjaśnia, skąd mogła się wziąć popularna ozdoba - współcześnie produkowana z tworzyw sztucznych. Powszechne w kulturze słowiańskiej przekonanie, iż zabicie pająka przynosi pecha, nieszczęście, a nawet straty finansowe, również wybrzmiewa z tej opowieści. Pająki symbolizowały od lat dobrobyt, szczęście i pożyteczność.
Legenda, o której mowa jest prawdopodobnie najbardziej rozpowszechniona w zachodniej części Ukrainy, gdzie nadal można znaleźć małe ozdoby choinkowe w kształcie pająka. Według Lubowa Wolyneca, kuratora sztuki ludowej w Muzeum Ukraińskim w Nowym Jorku, tradycja ta jest ukraińska i sięga końca XIX lub początku XX w.
Opowieść o bożonarodzeniowym pająku mówi, że niegdyś w małej chacie razem z dziećmi mieszkała pracowita wdowa. Pewnego letniego dnia na glinianą podłogę spadła szyszka i ku zaskoczeniu zapuściła korzenie. Rodzina zajęła się więc drzewkiem i pielęgnowała je aż do zimy. Drzewko rosło, aż w końcu do Wigilii osiągnęło pożądaną wysokość. Jednak uboga wdowa nie miała funduszy, żeby iglaka udekorować. Dzieci nie były tym faktem pocieszone i położyły się spać.
Wczesnym rankiem, gdy się obudziły całe drzewko było pokryte pajęczynami. Gdy rodzina otworzyła okna, a pierwsze promienie słońca oświetliły liczne pajęczyny, sieć pająka zamieniła się z złoto i srebro. Od tamtej pory wdowa i jej dzieci nigdy więcej nie żyły w ubóstwie.
Pająk przynosi ludziom szczęście
Pochodzenie tej ludowej opowieści nie jest nieznane. Niektóre źródła mówią, że nie pochodzi z Ukrainy, a Niemiec lub Polski. Przyjęło się jednak w każdym z tych krajów, że pajęczyna lub obecność pająka w domu symbolizuje szczęście. Być może tu należy doszukiwać się analogii.
Ukraińcy nadal tworzą i wieszają w domach małe ozdoby choinkowe w kształcie pająka znane jako pawuszki, czyli "małe pajączki". Zazwyczaj są wykonane z papieru lub drucika. Na ozdobę wieszają też sztuczne pajęczyny, dlatego mówi się w niektórych kręgach, że anielskie włosy wzięły się właśnie stąd.
Choćby z szacunku do przyrody można kultywować przesąd, że zniszczenie pajęczej sieci, zanim pająk znajdzie bezpieczne schronienie, przynosi pecha. W końcu pajęcze nici, są prawdziwą przyrodniczą sztuką.
