W skrócie
- Lampart plamisty miał historycznie bardzo szeroki zasięg występowania, obejmujący również Europę, a nowe szczątki odkryto w Niemczech.
- Znalezione w Turyngii szczątki lamparta są sklasyfikowane jako Panthera pardus burgtonnae, większy od współczesnych lampartów i zbliżony wielkością do amerykańskich jaguarów.
- Analiza tych szczątków pozwala lepiej uporządkować wiedzę na temat plejstoceńskich dużych kotów z rodzaju Panthera w Europie.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Lampart plamisty zajmuje dzisiaj szalenie ważne miejsce w ekosystemach Afryki i Azji. I to w wielu środowiskach, bo tego kota spotkamy zarówno w lasach tropikalnych Konga czy Malajów, gajach bambusowych Indii, na sawannie Kenii, pustyni Arabii Saudyjskiej czy nawet w tajdze syberyjskiej Rosji. Kot mieszka od Senegalu p Republikę Południowej Afryki oraz Jawę i rosyjski Kraj Nadmorski w Azji.
Potężny jest to zasięg, w którym lampart dostosowuje się do wymagań środowiska i presji innych drapieżników. W świecie wielkich kotów zajmuje czwartą pozycję, za tygrysem, lwem i jaguarem. Ustępuje zatem lwom w Afryce i tygrysom w Azji pod wieloma względami i nierzadko zdarza się, że na ich rzecz traci zdobycz. Traci ją również na rzecz hien i krokut praz innych drapieżników, więc lamparty wypracowały sposób na ograniczanie tych strat. To potężnie rozwinięte mięśnie barków i przedniej części ciała, dzięki którym są w stanie przeciągnąć nawet dużą zdobycz jak antylopa, jeleń czy dzik w bezpieczne miejsce. Np. drzewa, na które konkurencja nie wchodzi.
Zobacz również:
To pozwala lampartom przetrwać na tym ogromnym obszarze, który niegdyś był jeszcze większy. Obejmował również Europę i dowody na to udało się znaleźć w Niemczech.
Lamparty żyły w Europie. Znaleziono jednego w Niemczech
"Palaeobiodiversity and Palaeoenvironments" donosi o znalezieniu szczątków lamparta na stanowiska Burgtonna w Turyngii, niedaleko Erfurtu we wschodnich Niemczech. Odkrycie pochodzi z okresu interglacjału eemskiego, czyli czasowe ocieplenia między dwoma zlodowaceniami, jakie przykryły wtedy Europę. Miało to miejsce między 130 a 115 tys. lat temu. To kości dolnej szczęki, górny ząb i kilka kości kończyn.
Nowe znaleziska z Niemiec jest lampartem opisanym jako podgatunek Panthera pardus burgtonnae, blisko spokrewnionym ze współczesnymi lampartami. Różni się on od bardziej powszechnego lamparta z okresu ostatniego zlodowacenia znanego jako Panthera pardus antiqua. Występował on powszechnie w środkowej Europie.
Mówimy o lamparcie europejskim, który zamieszkiwał Europę od mniej więcej 1,2 mln lat temu aż do ostatniego zlodowacenia, 12 tys. lat temu. Ten kot był najbardziej zbliżony do współczesnego lamparta anatolijskiego, który zachował się punktowo na terenach Bliskiego i Środkowego Wschodu, od Turcji i Kaukazu po Pakistan, Kaszmir i góry Pamir.
Zobacz również:
Zwierzę to pojawiło się na kontynencie europejskim po wymarciu Panthera gombaszoegensis, zwanego niekiedy "jaguarem europejskim" - dużego kota, który zniknął 300 tys. lat temu i którego pierwsze szczątki znaleziono w 1938 r. w jaskini Gombasek na terenie ówczesnej Czechosłowacji (dzisiaj Słowacja).
Europejskie lamparty były większe niż te z Afryki i Azji
Szczątki z Niemiec wskazują na to, że mamy do czynienia z kotem bardzo dużym, o mocnej budowie i potężniejszym niż obecne lamparty. Jego gabaryty zbliżone były raczej do amerykańskich jaguarów.
Zdaniem paleontologów szczątki z Burgtonny należały do lamparta o smukłej szczęce i solidnej budowie ciała. Najprawdopodobniej była to samica, której zęby nosiły jedynie niewielkie ślady zużycia, co wskazuje na stosunkowo młody wiek tego zwierzęcia.
Naukowcy oceniają, że odkrycie z Niemiec jest okazją do uporządkowania wreszcie naszej wiedzy o dużych kotach z rodzaju Panthera w plejstoceńskiej Europie. Dotąd bowiem lampart europejski z kilkoma podgatunkami jak Panthera pardus antiqua, Panthera pardus begoueni, Panthera pardus chorenbergi czy Panthera pardus vraonensis, a także jaguar europejski Panthera gombaszoegensis czy puma euroazjatycka Puma pardoides były ze sobą często mylone. A zwierzęta podobne do lampartów, jaguarów i pum żyły w Europie od miliona do kilkunastu tysięcy lat temu, co pokazuje, jak kiedyś szeroko rozprzestrzenione były takie koty.
Zobacz również:
To także okazja prześledzenia ewolucji lampartów, które od ostatniego zlodowacenia wycofały się na tereny z klimatem ciepłym i zmniejszyły rozmiary swego ciała. Obecne lamparty w Afryce i Azji są znacznie mniejsze od tych europejskich.
