Spis treści:
- Jeż to naturalny wróg ślimaków i szkodników
- Jak zwabić jeża do ogrodu? Sprawdzone sposoby i triki
- Co je jeż w ogrodzie i jak go bezpiecznie dokarmiać?
- Jak zbudować bezpieczny domek dla jeża?
Jeż to naturalny wróg ślimaków i szkodników
Dla każdego ogrodnika pojawienie się jeża powinno być powodem do świętowania. Jeśli na grządkach panoszą się ślimaki to kolczasty sąsiad jest najlepszym sprzymierzeńcem w walce z nimi. Jeż najzwyczajniej po prostu je zje. Wokół diety tych kolczastych zwierząt narosło wiele mitów (głównie ten o jabłku noszonym na kolcach). W rzeczywistości jeże są drapieżnikami o ogromnym apetycie. W ciągu jednej nocy potrafią zjeść ilość pokarmu odpowiadającą nawet jednej szóstej masy ich ciała.
W ich nocnym jadłospisie królują najwięksi wrogowie ogrodu, czyli ślimaki. Jeże bez problemu radzą sobie z ich twardymi skorupami lub lepkim śluzem. Chętnie zjadają gąsienice, larwy, pędraki, chrząszcze i turkucie podjadki, czyli większość szkodników, które może zagrozić uprawom.
Co istotne, jeże nie preferują owoców i warzyw - mogą je czasami zjadać, ale jest to marginalna część ich głównie mięsożernej diety. Co za tym idzie, nie skuszą się na podjadanie listków truskawek, ogórków czy papryki. Grządki zostawią w spokoju, a zajmą się szkodnikami, które na nich żerują. Wprowadzenie jeża do ogrodowego ekosystemu to darmowa, w pełni ekologiczna i automatyczna ochrona roślin. Zamiast kupować toksyczne granulki na ślimaki czy robić chemiczne opryski, lepiej pozwolić działać naturze.
Zobacz również:
Jak zwabić jeża do ogrodu? Sprawdzone sposoby i triki
Jeże to jedni z najbardziej pożytecznych lokatorów, jakich można gościć na swojej działce. Chcąc, aby ten kolczasty pomocnik zechciał u nas zamieszkać i pomógł w walce ze ślimakami czy owadami, musimy stworzyć mu odpowiednie warunki. Przede wszystkim trzeba mieć na uwadze, że jeż nie odwiedzi ogrodu, jeśli nie będzie miał możliwości wejścia do niego. Jeśli podwórko jest otoczone szczelnym płotem, to zwierzęta po prostu sobie odpuszczą i poszukają innego miejsca.
Jeśli w płocie nie ma szczelin, przez które jeż mógłby się przedostać, można rozważyć zrobienie małego przejścia tuż przy ziemi o średnicy ok. 10-15 cm. Przy czym najlepiej zrobić to w bardziej osłoniętym miejscu, np. od strony nieużytków czy lasu, a nie od ruchliwej drogi.
Jeże uwielbiają gęste zarośla, wysoką trawę oraz stosy liści i gałęzi. To tam ukrywają się w ciągu dnia, by bezpiecznie odpocząć. W idealnie posprzątanym ogrodzie, gdzie nie ma dla nich bezpiecznego kąta, raczej się nie zjawią. Chcąc zaprosić je do siebie, w jednym z narożników ogrodu można odpuścić sobie koszenie trawy i posadzić tam krzewy owocowe (np. maliny, jeżyny lub porzeczki). Zamiast wywozić zgrabione liście i obcięte gałązki, warto ułożyć je w luźny stos. Latem da on jeżowi upragnione schronienie, a jesienią może stać się jego bezpiecznym zimowiskiem. Z kolei, jeśli chcemy, aby na dobre się u nas zadomowił, można mu ustawić prosty, drewniany domek.
Podczas letnich upałów jeże - zwłaszcza w miastach i na suchych działkach - są bardzo narażone na odwodnienie. Dlatego, aby nie uciekły z ogrodu w poszukiwaniu lepszego źródła, warto wystawić im miseczkę ze świeżą wodą. Najlepiej ustawić ją w cieniu, blisko zarośli, aby pijący jeż czuł się bezpiecznie.
Miseczkę należy często myć i regularnie wymieniać w niej wodę, aby nie namnażały się w niej bakterie i komary. Co więcej, powinno się zabezpieczyć sztuczne i naturalne zbiorniki wodne. Jeże chętnie do nich podchodzą, ale jeśli brzegi są strome, a zwierzak wpadnie do wody, może to narazić go na śmiertelne niebezpieczeństwo. Warto oprzeć o brzeg szeroką deskę, po której w razie niefortunnego wpadnięcia jeż będzie mógł spokojnie wyjść na suchy ląd.
Zobacz również:
Co je jeż w ogrodzie i jak go bezpiecznie dokarmiać?
Jeż to doskonały i pożyteczny łowca, który w ogrodzie tak jak wspomnieliśmy żeruje na rozmaitych szkodnikach atakujących nasze uprawy. Poza ślimakami i bezkręgowcami zjedzą również padlinę - nie pogardzą ciałami martwych gryzoni (np. myszy lub nornic) czy ptaków, oczyszczając w ten sposób teren. Okazjonalnie mogą także pożywiać się drobnymi płazami, jaszczurkami czy jajami ptaków gniazdujących na ziemi.
Tak więc jeż ma dość bogate menu? Tak więc czy jest potrzeba, aby go dokarmiać? W okresie letnim nie ma takiej potrzeby. Stałe wystawianie miseczek z jedzeniem przynosi więcej szkody niż pożytku. Zwierzęta szybko przyzwyczajają się do darmowej pomocy człowieka, rozleniwiają się, a to drastycznie osłabia ich naturalny instynkt łowiecki. Zamiast polować na ślimaki, będą czekać na gotowy posiłek. W sezonie letnim pożywienia jeżom nie brakuje, ale znalezienie czystej wody - zwłaszcza podczas upałów, suszy czy w zabetonowanych miastach - graniczy z cudem. Dlatego znacznie ważniejszy dla jeża jest stały dostęp do świeżej wody niż do jedzenia.
Kiedy pomoc jest konieczna i co podać? Dokarmianie ma uzasadnienie tylko w dwóch przypadkach: wczesną wiosną (gdy jeże budzą się z hibernacji skrajnie osłabione i chude) oraz wtedy, gdy zwierzę jest ranne, chore lub wyraźnie wycieńczone. Co można podać? Najlepszym i najbezpieczniejszym wyborem jest mokra karma dla kotów o wysokiej zawartości mięsa i bez zbóż.
Jeśli stan jeża budzi niepokój warto skontaktować się weterynarzem lub najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt. Przy czym bezwzględnie nie należy podawać jeżom krowiego mleka. Zwierzęta te nie tolerują laktozy. Mleko wywołuje u nich biegunkę, która prowadzi do odwodnienia, a nawet śmierci. Nie można podawać im słonych przekąsek i resztek z obiadu. Nieodpowiednie są także chleb i produkty zbożowe.
Jeże w Polsce są objęte ścisłą ochroną prawną. Oznacza to, że nie wolno ich łapać, przetrzymywać w domach, więzić ani niszczyć ich naturalnych schronień czy gniazd.
Jak zbudować bezpieczny domek dla jeża?
Jeśli chcemy, aby jeże na dłużej zostały w ogrodzie to warto zbudować im domek - nie musi być piękny, ważne, aby był bezpieczny i chronił jeża przez psami, lisami i kotami. Wystarczy kilka desek, takie lokum powinno mieć ok. 30 cm wysokości, dużo ważniejszy jest rozmiar wejść. Najlepiej sprawdzi się kwadrat o wymiarach 12x12 cm, większy sprawi, że do środka będzie mógł wejść kot, lub mniejszy pies.
Warto jeżowi zamontować także ściankę działkową, która stworzy mały korytarz do sypialni, dzięki temu nawet jeśli lis będzie wkładał łapy to nie sięgnie do "sypialni" jeża. Najlepiej stworzyć konstrukcję w kształcie litery L. Warto także zadbać o to, aby jeż nie miał drewnianej podłogi, na dno wystarczy wyłożyć słomę lub suche liście (siano i gazeta się nie sprawdzą). Poza tym w domu powinna być odpowiednia cyrkulacja powietrza - w zupełności wystarczą 2-3 małe otworki (o średnicy ok. 1 cm).
Taki domek warto postawić w cichym, zacienionym zakątku ogrodu. Najlepiej pod gęstymi krzewami, blisko żywopłotu lub kompostownika. Dobrze jest go dodatkowo zamaskować np. obłożyć gałęziami, suchymi liśćmi lub ziemią. Dla jeża będzie to wyglądało jak naturalna nora, a dodatkowo zapewni mu to świetną izolację termiczną na zimę.
