W skrócie
- Dwupierścieniak cesarski to charakterystyczny, okazały i rzadki grzyb jadalny w Polsce objęty ścisłą ochroną.
- Grzyb ten można rozpoznać po dwóch pierścieniach na trzonie i występuje głównie w górskich lasach świerkowych, gdzie tworzy mikoryzę ze świerkiem.
- W Polsce muchomor cesarski także jest bardzo rzadki, występuje sporadycznie w cieplejszych rejonach, jest jadalny i podlega ochronie prawnej.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Dwupierścieniak cesarski (Catathelasma imperiale) to jeden z najbardziej niezwykłych i poszukiwanych przez znawców grzybów. Jest jadalny, bardzo okazały i niezwykle rzadki, dlatego spotkanie go w lesie może być nie lada wydarzeniem. Jego wyjątkową cechą są dwa charakterystyczne pierścienie na trzonie, od których pochodzi polska nazwa.
Dwupierścieniak cesarski - rzadki grzyb o królewskim wyglądzie
Jest to grzyb o imponujących rozmiarach. Kapelusz może osiągać nawet około 16 cm średnicy, a jego barwa waha się od orzechowobrązowej do czerwonobrązowej. Trzon jest masywny, białawy lub kremowy i może mieć kilka centymetrów grubości. Najłatwiej rozpoznać go właśnie po dwóch pierścieniowatych strukturach na trzonie. Owocnik jest przy tym bardzo zwarty i ciężki, przez co na pierwszy rzut oka może wyglądać jak niezwykle potężny przedstawiciel grzybów kapeluszowych.
Dwupierścieniak cesarski związany jest przede wszystkim z drzewami iglastymi, szczególnie ze świerkiem. Tworzy z nimi mikoryzę, czyli korzystną współpracę, w której grzybnia pomaga drzewu w zdobywaniu wody i składników mineralnych, a sama otrzymuje od drzewa produkty fotosyntezy.
W Polsce gatunek spotykany jest przede wszystkim w górach, w widnych lasach świerkowych i na terenach o odpowiednich, często wapiennych glebach. Jego owocniki pojawiają się jesienią, a ponieważ częściowo wyrastają z podłoża, czasami trudno je zauważyć.
Lasy Państwowe podają, że w Polsce może występować również poza lasem, np. na łąkach i pastwiskach, a owocniki mogą pojawiać się od późnego lata. Świadczą o tym choćby zdjęcia z niektórych forów internetowych, na których tylko nieliczni pochwalili się obserwacją tegoż grzyba.
To chroniony w Polsce grzyb i nie wolno go zrywać
Co ciekawe, dwupierścieniak cesarski ma bardzo szeroki zasięg, obejmujący część Europy i Azji, ale wszędzie jest raczej nieczęsty. W Polsce należy do gatunków szczególnie cennych przyrodniczo. Jest objęty ścisłą ochroną gatunkową, dlatego mimo swojej jadalności nie wolno go zbierać.
Ten grzyb przypominający nieco sporych rozmiarów pieczarkę dawniej był wykorzystywany jako swoisty zamiennik suszonych borowików, ponieważ jego jasny miąższ również pozostawał jasny po wysuszeniu. W niektórych regionach Europy był tradycyjnie zbierany i wykorzystywany w kuchniach. Jego miąższ jest jednak dość twardy, dlatego nie należy do grzybów cenionych wyłącznie za delikatność smaku.
Jest też inny przysmak godny cesarskiego stołu. Muchomor cesarski
Muchomor cesarski (Amanita caesarea) też zasługuje na uwagę w dyskusji o niezwykłych i efektownych grzybach. Swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznemu wyglądowi oraz temu, że w starożytnym Rzymie był cenionym przysmakiem. Według niektórych przekazów był szczególnie ceniony przez rzymskich cesarzy - stąd jego nazwa.
Jest grzybem jadalnym, jednak ze względu na możliwość pomylenia go z innymi gatunkami muchomorów jego zbieranie wymaga dużej ostrożności i często nie jest zalecane. Mało kto zresztą pokusi się o zjedzenie muchmora powszechnie uważanego za grzyba potencjalnie śmiertelnie trującego.
Muchomor cesarski wyróżnia się jaskrawopomarańczowym lub pomarańczowo-czerwonym kapeluszem, który z czasem może blednąć. Pod kapeluszem znajdują się żółte blaszki, a trzon jest również intensywnie żółty i otoczony charakterystycznym pierścieniem. Młode owocniki są początkowo całkowicie zamknięte w białej osłonie, przypominającej jajko. W miarę wzrostu osłona pęka, a grzyb zaczyna przypominać swój charakterystyczny "królewski" kształt.
Gatunek ten występuje przede wszystkim w cieplejszych rejonach Europy, a także w części Azji Północnej i Afryki Północnej. Najczęściej można go znaleźć w lasach liściastych, szczególnie w pobliżu dębów, kasztanów i buków. Lubi miejsca ciepłe i nasłonecznione, dlatego znacznie częściej spotyka się go w południowej Europie niż w chłodniejszych regionach kontynentu.
Muchomor cesarski jest także interesujący ze względu na swoją rzadkość w niektórych częściach Europy. W Polsce jest gatunkiem bardzo rzadkim, ponieważ preferuje cieplejszy klimat. Jego stanowiska są nieliczne i dlatego podlega ochronie prawnej. Nie powinno się go zbierać w miejscach, w których jest chroniony.
